<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X63n1235"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1235 智证传</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1235 智证传</title> <author>宋 慧洪撰 觉慈编</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1235</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">智证传</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Lin Bo Qian</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，林伯谦大德提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00036"> <charName>CBETA CHARACTER CB00036</charName> <mapping cb:dec="983076" type="PUA">U+F0024</mapping> <mapping type="unicode">U+27090</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[廿/积]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00589"> <charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName> <mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping> <mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涧-日+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00746"> <charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName> <mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01096"> <charName>CBETA CHARACTER CB01096</charName> <mapping cb:dec="984136" type="PUA">U+F0448</mapping> <mapping type="unicode">U+233CC</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[木*巳]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01323"> <charName>CBETA CHARACTER CB01323</charName> <mapping cb:dec="984363" type="PUA">U+F052B</mapping> <mapping type="unicode">U+2834F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[车*度]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04569"> <charName>CBETA CHARACTER CB04569</charName> <mapping cb:dec="987609" type="PUA">U+F11D9</mapping> <mapping type="unicode">U+23D60</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05218"> <charName>CBETA CHARACTER CB05218</charName> <mapping cb:dec="988258" type="PUA">U+F1462</mapping> <mapping type="unicode">U+213BA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[祝/土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05270"> <charName>CBETA CHARACTER CB05270</charName> <mapping cb:dec="988310" type="PUA">U+F1496</mapping> <mapping type="unicode">U+22B35</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[拼-ㄙ+ㄊ]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05538"> <charName>CBETA CHARACTER CB05538</charName> <mapping cb:dec="988578" type="PUA">U+F15A2</mapping> <mapping type="unicode">U+24814</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>猿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[狂-王+员]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05577"> <charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName> <mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping> <mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06018"> <charName>CBETA CHARACTER CB06018</charName> <mapping cb:dec="989058" type="PUA">U+F1782</mapping> <mapping type="unicode">U+2E82B</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[酉*孛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12530"> <charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName> <mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping> <mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厘-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15315"> <charName>CBETA CHARACTER CB15315</charName> <mapping cb:dec="998355" type="PUA">U+F3BD3</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[米-木+八]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15644"> <charName>CBETA CHARACTER CB15644</charName> <mapping cb:dec="998684" type="PUA">U+F3D1C</mapping> <mapping type="unicode">U+5A8D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>妇</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[懒-束]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-08-05T10:36:31"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0170b" n="0170b"/> <lb ed="X" n="0170b01"/> <lb ed="X" n="0170b02"/> <lb ed="X" n="0170b03"/> <lb ed="X" n="0170b04"/> <lb ed="X" n="0170b05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1235-A 重刻智证传引</cb:mulu><head>No. 1235-A <lb ed="X" n="0170b06"/><lb ed="R111" n="0177a01"/> 重刻智证传引</head> <lb ed="X" n="0170b07"/> <lb ed="X" n="0170b08"/><lb ed="R111" n="0177a02"/><p xml:id="pX63p0170b0801">大法之衰。由吾侪纲宗不明。以故祖令不行。而魔外 <lb ed="X" n="0170b09"/><lb ed="R111" n="0177a03"/>充斥。即三尺竖子。掠取古德剩句。不知好恶。计为己 <lb ed="X" n="0170b10"/><lb ed="R111" n="0177a04"/>悟。僭窃公行。可歎也。有宋･觉笵禅师于是乎惧。乃離 <lb ed="X" n="0170b11"/><lb ed="R111" n="0177a05"/>合宗教。引事比类。折中五家宗旨。至发其所秘。犯其 <lb ed="X" n="0170b12"/><lb ed="R111" n="0177a06"/>所忌而不惜。昔人比之贯高･程婴･公孙杵臼之用心。 <lb ed="X" n="0170b13"/><lb ed="R111" n="0177a07"/>噫。亦可悲矣。书以智证名。非智不足以辨邪正。非证 <lb ed="X" n="0170b14"/><lb ed="R111" n="0177a08"/>不足以行赏罚。盖照用全。方能荷大法也。充觉笵之 <lb ed="X" n="0170b15"/><lb ed="R111" n="0177a09"/>心。即天下有一人焉。能读此书。直究纲宗。行祖令。斯 <lb ed="X" n="0170b16"/><lb ed="R111" n="0177a10"/>不负著书之意。即未能洞明此书。而能廣其传于天 <lb ed="X" n="0170b17"/><lb ed="R111" n="0177a11"/>下。以待夫一人焉。能洞明之者。纵未能即酬觉笵之 <lb ed="X" n="0170b18"/><lb ed="R111" n="0177a12"/>志。亦觉笵所与也。觉笵所著。有僧宝传･林间录。与是 <lb ed="X" n="0170b19"/><lb ed="R111" n="0177a13"/>书相表裡。业<anchor xml:id="nkr_note_add_0170b1901" n="0170b1901"/><anchor xml:id="beg0170b1901" n="0170b1901"/>已<anchor xml:id="end0170b1901"/>有善刻。金沙于中甫比部。复捐资刻 <lb ed="X" n="0170b20"/><lb ed="R111" n="0177a14"/>是书。三集幷行于世。亦法门一快事也。有志于宗门 <lb ed="X" n="0170b21"/><lb ed="R111" n="0177a15"/>者。珍重流通。是所望云。</p> <lb ed="X" n="0170b22"/><lb ed="R111" n="0177a16"/><p xml:id="pX63p0170b2201">皇明･万历乙酉夏六月既朢。僧真可述。</p> <lb ed="X" n="0170b23"/><lb ed="R111" n="0177a17"/><p xml:id="pX63p0170b2301">附达观师书 智证之義。或以维摩受诸触。如智 <lb ed="X" n="0170b24"/><lb ed="R111" n="0177a18"/>证释之。非洪老著书意也。吾究之久矣。当以吾释 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0170c" n="0170c"/> <lb ed="X" n="0170c01"/><lb ed="R111" n="0177b01"/>为准。藏公切勿疑之。如吾序文醜拙。宜用心与具 <lb ed="X" n="0170c02"/><lb ed="R111" n="0177b02"/>区公共润色之。方可入刻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0170c03"/> <lb ed="X" n="0170c04"/> <lb ed="X" n="0170c05"/> <lb ed="X" n="0170c06"/> <lb ed="X" n="0170c07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">智证传</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1235</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0170c08"/><lb ed="R111" n="0177b04"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>智证传<note place="inline">原本分十卷今合为一卷附宝镜三昧</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0170c09"/> <lb ed="X" n="0170c10"/><lb ed="R111" n="0177b05"/><byline cb:type="author">宋･寂音尊者慧<name role="" type="person">洪觉笵</name>撰</byline><byline cb:type="editor">门人觉慈编</byline> <lb ed="X" n="0170c11"/><lb ed="R111" n="0177b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0170c1101">涅槃经曰。譬如有人。以杂毒药用涂大鼓。于众人中 <lb ed="X" n="0170c12"/><lb ed="R111" n="0177b07"/>击之发声。虽无心欲闻。闻之皆死。唯除一人不横死 <lb ed="X" n="0170c13"/><lb ed="R111" n="0177b08"/>者。是大乘典大涅槃经亦复如是。在在处处。诸行众 <lb ed="X" n="0170c14"/><lb ed="R111" n="0177b09"/>中。有闻声者。所有贪欲･嗔恚･愚痴悉皆灭尽。其中虽 <lb ed="X" n="0170c15"/><lb ed="R111" n="0177b10"/>有无心思念。是大涅槃因缘力故。能灭烦恼。诸结自 <lb ed="X" n="0170c16"/><lb ed="R111" n="0177b11"/>灭。犯四重禁及五无间。闻是经<anchor xml:id="nkr_note_add_0170c1601" n="0170c1601"/><anchor xml:id="beg0170c1601" n="0170c1601"/>已<anchor xml:id="end0170c1601"/>。亦作无上菩提因 <lb ed="X" n="0170c17"/><lb ed="R111" n="0177b12"/>缘。渐断烦恼。除不横死一阐提也。又曰。何等名为秘 <lb ed="X" n="0170c18"/><lb ed="R111" n="0177b13"/>密之藏。犹如𠁼<note place="inline">伊</note>字。三点若幷。则不成伊。从亦不成。 <lb ed="X" n="0170c19"/><lb ed="R111" n="0177b14"/>如<name role="" type="person">摩醯首罗</name>面上三目。乃得成伊三点。若别亦不得 <lb ed="X" n="0170c20"/><lb ed="R111" n="0177b15"/>成。我亦如是。解脱之法亦非涅槃。<persName>如来</persName>之身亦非涅 <lb ed="X" n="0170c21"/><lb ed="R111" n="0177b16"/>槃。摩诃般若亦非涅槃。三法各异。亦非涅槃。我今安 <lb ed="X" n="0170c22"/><lb ed="R111" n="0177b17"/>住如是三法。为众生故。名入涅槃。如世𠁼<note place="inline">伊</note>字。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0170c23"/><lb ed="R111" n="0177b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0170c2301">传曰。巖头奯禅师尝曰。涅槃经此三段義。略似宗 <lb ed="X" n="0170c24"/><lb ed="R111" n="0178a01"/>门。夫言似则非宗门旨要明矣。然宗门旨要。虽即 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0171a" n="0171a"/> <lb ed="X" n="0171a01"/><lb ed="R111" n="0178a02"/>文字语言不可见。離文字语言。亦安能见哉。临济 <lb ed="X" n="0171a02"/><lb ed="R111" n="0178a03"/>曰。大凡擧唱。须一句中具三玄。一玄中具三要。有 <lb ed="X" n="0171a03"/><lb ed="R111" n="0178a04"/>玄有要。此涂毒鼓声也。临济殁二百年。尙有闻而 <lb ed="X" n="0171a04"/><lb ed="R111" n="0178a05"/>死者。夫分宾主。如幷存照用。如别立君臣。如从慈 <lb ed="X" n="0171a05"/><lb ed="R111" n="0178a06"/>明曰。一句分宾主。照用一时行。若会个中意。日午 <lb ed="X" n="0171a06"/><lb ed="R111" n="0178a07"/>打三更。同安曰。宾主穆时全是妄。君臣合处正中 <lb ed="X" n="0171a07"/><lb ed="R111" n="0178a08"/>邪。还鄕曲调如何唱。<name role="" type="person">明月堂</name>前枯树花。如前语句。 <lb ed="X" n="0171a08"/><lb ed="R111" n="0178a09"/>皆非一代时教之所管摄。<name role="" type="person">摩醯首罗</name>面上竖亚一 <lb ed="X" n="0171a09"/><lb ed="R111" n="0178a10"/>目。非常目也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171a10"/><lb ed="R111" n="0178a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0171a1001">破色心论曰。于有色处。眼则见色。馀无色处不见色 <lb ed="X" n="0171a11"/><lb ed="R111" n="0178a12"/>者。此義不然。何以故。以彼梦中。于无色处则见有色。 <lb ed="X" n="0171a12"/><lb ed="R111" n="0178a13"/>于有色处不见色故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171a13"/><lb ed="R111" n="0178a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0171a1301">传曰。于有色处者。寤时也。而梦时不见。梦中无色 <lb ed="X" n="0171a14"/><lb ed="R111" n="0178a15"/>处也。而反见色。顚倒也。齐刘瑱之妹。鄱阳王妃也。 <lb ed="X" n="0171a15"/><lb ed="R111" n="0178a16"/>王为明帝诛。妃追伤成疾。医所不能治。瑱善画<g ref="#CB15644">妇</g> <lb ed="X" n="0171a16"/><lb ed="R111" n="0178a17"/>人。陈郡殷蒨善写人面。瑱画王宠姬。而使蒨画王 <lb ed="X" n="0171a17"/><lb ed="R111" n="0178a18"/>共临镜以示妃。妃见之唾骂曰。是固宜早死。于是 <lb ed="X" n="0171a18"/><lb ed="R111" n="0178b01"/>恩情即歇而疾除。盖因爱心歇则顚倒想灭也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171a19"/><lb ed="R111" n="0178b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0171a1901">圭峰密禅师偈曰。作有義事是惺悟心。作无義事是 <lb ed="X" n="0171a20"/><lb ed="R111" n="0178b03"/>散乱心。散乱随情转。临终被业牵。惺悟不由情。临终 <lb ed="X" n="0171a21"/><lb ed="R111" n="0178b04"/>能转业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171a22"/><lb ed="R111" n="0178b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0171a2201">传曰。朝奉大夫孙于之嫂。年十九而寡。自誓一饭 <lb ed="X" n="0171a23"/><lb ed="R111" n="0178b06"/>终身。诵法花经不复嫁。于守高安。嫂年已七十馀。 <lb ed="X" n="0171a24"/><lb ed="R111" n="0178b07"/>面目光泽。擧止轻利。政和六年夏六月。忽收经帙。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0171b" n="0171b"/> <lb ed="X" n="0171b01"/><lb ed="R111" n="0178b08"/>料理服玩与侍妾。于问其故。笑曰。我更三日死矣。 <lb ed="X" n="0171b02"/><lb ed="R111" n="0178b09"/>果如期而逝。韩子苍问余曰。人之将终。有前知者。 <lb ed="X" n="0171b03"/><lb ed="R111" n="0178b10"/>何術致之。余曰。譬如牛乳。以<anchor xml:id="nkr_note_add_0171b0301" n="0171b0301"/><anchor xml:id="beg0171b0301" n="0171b0301"/>酵<anchor xml:id="end0171b0301"/>发之。虽缘缘之中。 <lb ed="X" n="0171b04"/><lb ed="R111" n="0178b11"/>无有作者。久而成酪。非自外来。生乳中故。非自能 <lb ed="X" n="0171b05"/><lb ed="R111" n="0178b12"/>生。以<anchor xml:id="nkr_note_add_0171b0501" n="0171b0501"/><anchor xml:id="beg0171b0501" n="0171b0501"/>酵<anchor xml:id="end0171b0501"/>发之。故缘缘成熟。忽然成就。乃有偈。其略 <lb ed="X" n="0171b06"/><lb ed="R111" n="0178b13"/>曰。酪出乳中无别法。死而何苦欲先知。如某夫人 <lb ed="X" n="0171b07"/><lb ed="R111" n="0178b14"/>华年休息。白首见效。凡五十馀年。心心无间。自然 <lb ed="X" n="0171b08"/><lb ed="R111" n="0178b15"/>前知化日。酪出乳中也。然观圭峰偈语。恐于死时。 <lb ed="X" n="0171b09"/><lb ed="R111" n="0178b16"/>未得自在。以其皆理障故。如本朝 太祖皇帝将 <lb ed="X" n="0171b10"/><lb ed="R111" n="0178b17"/>问罪江南。江南後主遣其臣徐铉入对诵习。以备 <lb ed="X" n="0171b11"/><lb ed="R111" n="0178b18"/>顾问。且欲以舌辩存国。既见。曰。江南国主。如子事 <lb ed="X" n="0171b12"/><lb ed="R111" n="0179a01"/>父。以事陛下。奈何欲伐之。 太祖曰。父子异居可 <lb ed="X" n="0171b13"/><lb ed="R111" n="0179a02"/>乎。铉愕然无以对。今平生知诵圭峰之偈语。至于 <lb ed="X" n="0171b14"/><lb ed="R111" n="0179a03"/>临终为徐铉愕然者。皆是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171b15"/><lb ed="R111" n="0179a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0171b1501">风穴沼禅师陞座曰。<persName>世尊</persName>以靑莲目顾迦葉。正当是 <lb ed="X" n="0171b16"/><lb ed="R111" n="0179a05"/>时。且道说个甚么。若言不说。又成埋没先圣。语未卒。 <lb ed="X" n="0171b17"/><lb ed="R111" n="0179a06"/>念法花便下去。侍者进曰。念法花无所言而去。何也。 <lb ed="X" n="0171b18"/><lb ed="R111" n="0179a07"/>风穴曰。渠会也。明日念与真上座俱诣方丈。风穴问 <lb ed="X" n="0171b19"/><lb ed="R111" n="0179a08"/>真曰。如何是<persName>世尊</persName>不说说。真曰。鹁姑树头鸣。风穴曰。 <lb ed="X" n="0171b20"/><lb ed="R111" n="0179a09"/>汝作许多痴福何用。乃顾念曰。如何。对曰。动容扬古 <lb ed="X" n="0171b21"/><lb ed="R111" n="0179a10"/>路。不堕悄然機。风穴谓真曰。何不看渠下语。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171b22"/><lb ed="R111" n="0179a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0171b2201">传曰。汾阳无德禅师作一字歌。其略曰。诸<persName>佛</persName>不曾 <lb ed="X" n="0171b23"/><lb ed="R111" n="0179a12"/>说法。汾阳略宣一字。亦非纸墨文章。不学维摩默 <lb ed="X" n="0171b24"/><lb ed="R111" n="0179a13"/>地。又曰。饮光尊者同明证。瞬目钦恭行正令。真漏 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0171c" n="0171c"/> <lb ed="X" n="0171c01"/><lb ed="R111" n="0179a14"/>泄家风也。昔黄蘗尝遣临济驰书至沩山。既去。沩 <lb ed="X" n="0171c02"/><lb ed="R111" n="0179a15"/>山问仰山曰。寂子。此道人他日如何。对曰。黄蘗法 <lb ed="X" n="0171c03"/><lb ed="R111" n="0179a16"/>道赖此人。他日大行吴･越之间。然遇大风则止。沩 <lb ed="X" n="0171c04"/><lb ed="R111" n="0179a17"/>山曰。莫有续之者否。对曰。有。<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c0401" n="0171c0401"/><anchor xml:id="beg0171c0401" n="0171c0401"/>但<anchor xml:id="end0171c0401"/>年代深远。不复擧 <lb ed="X" n="0171c05"/><lb ed="R111" n="0179a18"/>似。沩曰。子何惜为我一擧似耶。于是仰山默然。曰。 <lb ed="X" n="0171c06"/><lb ed="R111" n="0179b01"/>将此身心奉尘刹。是则名为报<persName>佛</persName>恩。风穴暮年常 <lb ed="X" n="0171c07"/><lb ed="R111" n="0179b02"/>忧仰山之谶。<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c0701" n="0171c0701"/><anchor xml:id="beg0171c0701" n="0171c0701"/>己<anchor xml:id="end0171c0701"/>躬当之。乃有念公。知为仰山再来 <lb ed="X" n="0171c08"/><lb ed="R111" n="0179b03"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171c09"/><lb ed="R111" n="0179b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0171c0901">永嘉尊者曰。日夜精勤。恐缘差故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171c10"/><lb ed="R111" n="0179b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0171c1001">传曰。北齐沙门慧晓。以厌鄕闾。遁居灵巖数十年。 <lb ed="X" n="0171c11"/><lb ed="R111" n="0179b06"/>有任山令者。自鄕闾来。晓自念離鄕久。思问亲旧 <lb ed="X" n="0171c12"/><lb ed="R111" n="0179b07"/>存没。诣邑谒令。令适有客。未得通谒。久之。晓忽悟 <lb ed="X" n="0171c13"/><lb ed="R111" n="0179b08"/>曰。非令慢客。乃我之爱憎耳。何遽怀土哉。取谒书 <lb ed="X" n="0171c14"/><lb ed="R111" n="0179b09"/>曰。咄哉失念。欻尔还觉。遂去。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171c15"/><lb ed="R111" n="0179b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0171c1501">三祖大师曰。毫<g ref="#CB12530">厘</g>有差。天地悬隔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171c16"/><lb ed="R111" n="0179b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0171c1601">传曰。南嶽思大禅师。既获宿智通。寻复障起。四肢 <lb ed="X" n="0171c17"/><lb ed="R111" n="0179b12"/>缓弱。不能行步。自念曰。病从业生。业从心起。心源 <lb ed="X" n="0171c18"/><lb ed="R111" n="0179b13"/>无起。外境何状。病业与身。都如雲影。如是观<anchor xml:id="nkr_note_add_0171c1801" n="0171c1801"/><anchor xml:id="beg0171c1801" n="0171c1801"/>已<anchor xml:id="end0171c1801"/>。顚 <lb ed="X" n="0171c19"/><lb ed="R111" n="0179b14"/>倒想灭。轻安如故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171c20"/><lb ed="R111" n="0179b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0171c2001">摄论曰。处梦谓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0171001" n="0171001"/>轻年。悟乃须臾顷。故时虽无量。摄在 <lb ed="X" n="0171c21"/><lb ed="R111" n="0179b16"/>一刹那。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0171c22"/><lb ed="R111" n="0179b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0171c2201">传曰。贤首曰。此中一刹那者。即谓无念。楞伽曰。一 <lb ed="X" n="0171c23"/><lb ed="R111" n="0179b18"/>切法不生。我说刹那義。初生即有灭。不为愚者说。 <lb ed="X" n="0171c24"/><lb ed="R111" n="0180a01"/>以一刹那流转。必无自性故。即是无生。若非无生。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0172a" n="0172a"/> <lb ed="X" n="0172a01"/><lb ed="R111" n="0180a02"/>则不流转。是故契无生者。方见刹那也。黄蘗慧禅 <lb ed="X" n="0172a02"/><lb ed="R111" n="0180a03"/>师初谒疏山。问曰。刹那便去时如何。曰。逼塞虚空。 <lb ed="X" n="0172a03"/><lb ed="R111" n="0180a04"/>汝作么生去。慧曰。逼塞虚空。不如不去。疏山乃默 <lb ed="X" n="0172a04"/><lb ed="R111" n="0180a05"/>然。慧出见第一座。问慧曰。汝适祗对之语甚奇。曰。 <lb ed="X" n="0172a05"/><lb ed="R111" n="0180a06"/>亦似偶然。愿为开示。第一座曰。一刹那间还容拟 <lb ed="X" n="0172a06"/><lb ed="R111" n="0180a07"/>议否。慧于是悟旨于言下。予作偈曰。逼塞虚空。不 <lb ed="X" n="0172a07"/><lb ed="R111" n="0180a08"/>行而至。而刹那中。寧容拟议。直下便见。不落意地。 <lb ed="X" n="0172a08"/><lb ed="R111" n="0180a09"/>眼孔定动。则已不是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172a09"/><lb ed="R111" n="0180a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0172a0901">还源观曰。由于尘相。念念迁变。即是生死。由观尘相。 <lb ed="X" n="0172a10"/><lb ed="R111" n="0180a11"/>生灭相尽。空无有实。即是涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172a11"/><lb ed="R111" n="0180a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0172a1101">传曰。于色･声等法。念念分别。名为迁变。观此色･声 <lb ed="X" n="0172a12"/><lb ed="R111" n="0180a13"/>等法起灭无从。当处解脱。先观<anchor xml:id="nkr_note_add_0172a1201" n="0172a1201"/><anchor xml:id="beg0172a1201" n="0172a1201"/>己<anchor xml:id="end0172a1201"/>眼曰。是眼即不 <lb ed="X" n="0172a13"/><lb ed="R111" n="0180a14"/>能自见其<anchor xml:id="nkr_note_add_0172a1301" n="0172a1301"/><anchor xml:id="beg0172a1301" n="0172a1301"/>己<anchor xml:id="end0172a1301"/>体。自体尙不见。云何见馀物。次观前 <lb ed="X" n="0172a14"/><lb ed="R111" n="0180a15"/>境曰。若见是树。复云何树。若见非树。云何见树。次 <lb ed="X" n="0172a15"/><lb ed="R111" n="0180a16"/>观三际曰。若见在是有耶。则过去未来亦应是有。 <lb ed="X" n="0172a16"/><lb ed="R111" n="0180a17"/>若过去未来是无耶。则见在亦应是无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172a17"/><lb ed="R111" n="0180a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0172a1701">金刚般若经曰。若人于此经生净信者。非于一<persName>佛</persName>二 <lb ed="X" n="0172a18"/><lb ed="R111" n="0180b01"/><persName>佛</persName>三四五<persName>佛</persName>。种诸善根。<anchor xml:id="nkr_note_add_0172a1801" n="0172a1801"/><anchor xml:id="beg0172a1801" n="0172a1801"/>已<anchor xml:id="end0172a1801"/>于无量百千万亿<persName>佛</persName>所。种 <lb ed="X" n="0172a19"/><lb ed="R111" n="0180b02"/>诸善根。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172a20"/><lb ed="R111" n="0180b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0172a2001">传曰。花严经曰。坚翅鸟以龙为食。先观大海诸龙 <lb ed="X" n="0172a21"/><lb ed="R111" n="0180b04"/>命将尽者。即以两翅擘海取而食之。乃知信受此 <lb ed="X" n="0172a22"/><lb ed="R111" n="0180b05"/>法。非根熟众生。莫能然也。神鼎諲禅师尝曰。鸟窠 <lb ed="X" n="0172a23"/><lb ed="R111" n="0180b06"/>侍者见以布毛吹之。便荐此事。自非久积净业。旷 <lb ed="X" n="0172a24"/><lb ed="R111" n="0180b07"/>劫行持。安能如此。汾阳昭禅师亦作偈曰。侍者初 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0172b" n="0172b"/> <lb ed="X" n="0172b01"/><lb ed="R111" n="0180b08"/>心慕勝缘。辞师拟去学参禅。鸟窠知是根機熟。吹 <lb ed="X" n="0172b02"/><lb ed="R111" n="0180b09"/>毛当下得心安。两耆年皆首山高弟。必以积净业･ <lb ed="X" n="0172b03"/><lb ed="R111" n="0180b10"/>根機熟为言。盖其渊源出于金刚般若而不可诬 <lb ed="X" n="0172b04"/><lb ed="R111" n="0180b11"/>也。近世之邪禅乃曰。此安有悟。吹毛而传悟者。权 <lb ed="X" n="0172b05"/><lb ed="R111" n="0180b12"/>耳。是所谓自无目。而欲废天下视也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172b06"/><lb ed="R111" n="0180b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0172b0601">破色心论曰。如人梦中。本无女子。而见女人与身交 <lb ed="X" n="0172b07"/><lb ed="R111" n="0180b14"/>会。漏失不净。众生如是。无始世来。虚妄受用。色･香･味･ <lb ed="X" n="0172b08"/><lb ed="R111" n="0180b15"/>触等外诸境。皆亦如是。实无而成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172b09"/><lb ed="R111" n="0180b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0172b0901">传曰。所言实无而成者。如<persName>佛</persName>在时。有弟兄三人闻 <lb ed="X" n="0172b10"/><lb ed="R111" n="0180b17"/>毘耶離国婬女庵罗婆利。<name role="" type="person">舍卫国</name>婬女苏摩那。王 <lb ed="X" n="0172b11"/><lb ed="R111" n="0180b18"/>舍城婬女优钵罗槃那。皆有美色。昼夜念之不舍。 <lb ed="X" n="0172b12"/><lb ed="R111" n="0181a01"/>便梦与之从事。觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0172b1201" n="0172b1201"/><anchor xml:id="beg0172b1201" n="0172b1201"/>已<anchor xml:id="end0172b1201"/>念曰。彼女不来。我亦不往。而 <lb ed="X" n="0172b13"/><lb ed="R111" n="0181a02"/>婬事得办。因是而悟一切诸法皆如是耶。于是顿 <lb ed="X" n="0172b14"/><lb ed="R111" n="0181a03"/>证唯心。魏将张辽。唐将王彦章皆有威名。当时小 <lb ed="X" n="0172b15"/><lb ed="R111" n="0181a04"/>儿啼不止。其母呼两人者名。而儿啼止。小儿未识 <lb ed="X" n="0172b16"/><lb ed="R111" n="0181a05"/>张･王。而闻其名辄啼止。非唯心何哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172b17"/><lb ed="R111" n="0181a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0172b1701">花严经曰。毘目仙人执善财手。即时善财自见其身。 <lb ed="X" n="0172b18"/><lb ed="R111" n="0181a07"/>往十<persName>佛</persName>刹微尘数世界中。到十<persName>佛</persName>刹微尘数诸<persName>佛</persName>所。 <lb ed="X" n="0172b19"/><lb ed="R111" n="0181a08"/>见彼<persName>佛</persName>刹及其众会。诸<persName>佛</persName>相好。种种莊严。乃至或经 <lb ed="X" n="0172b20"/><lb ed="R111" n="0181a09"/>百千亿不可说不可说<persName>佛</persName>刹微尘数劫。乃至时彼仙 <lb ed="X" n="0172b21"/><lb ed="R111" n="0181a10"/>人放善财手。善财童子即自见身还在本处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172b22"/><lb ed="R111" n="0181a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0172b2201">传曰。方执其手。即入观门。见自他不隔于毫端。始 <lb ed="X" n="0172b23"/><lb ed="R111" n="0181a12"/>终不移于当念。及其放手。即是出定。永明曰。是知 <lb ed="X" n="0172b24"/><lb ed="R111" n="0181a13"/>不动本位之地。而身遍十方。未離一念之中。而还 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0172c" n="0172c"/> <lb ed="X" n="0172c01"/><lb ed="R111" n="0181a14"/>经尘劫。本位不动。远近之刹历然。一念靡移。延促 <lb ed="X" n="0172c02"/><lb ed="R111" n="0181a15"/>之时宛尔。<persName>世尊</persName>盖以莲为譬。而世莫有知者。予特 <lb ed="X" n="0172c03"/><lb ed="R111" n="0181a16"/>知之。夫莲方开花。时中<anchor xml:id="nkr_note_add_0172c0301" n="0172c0301"/><anchor xml:id="beg0172c0301" n="0172c0301"/>已<anchor xml:id="end0172c0301"/>有子。子中<anchor xml:id="nkr_note_add_0172c0302" n="0172c0302"/><anchor xml:id="beg0172c0302" n="0172c0302"/>已<anchor xml:id="end0172c0302"/>有蔤。因中 <lb ed="X" n="0172c04"/><lb ed="R111" n="0181a17"/>有果。果中有因。三世一时也。其子分佈。又会属焉。 <lb ed="X" n="0172c05"/><lb ed="R111" n="0181a18"/>连续不断。十方不隔也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172c06"/><lb ed="R111" n="0181b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0172c0601">维摩经曰。<name role="" type="person">文殊师利</name>又问。生死有畏。菩萨当何所依。 <lb ed="X" n="0172c07"/><lb ed="R111" n="0181b02"/>维摩诘言。菩萨于生死畏中。当依<persName>如来</persName>功德之力。文 <lb ed="X" n="0172c08"/><lb ed="R111" n="0181b03"/>殊师利又问。菩萨欲依<persName>如来</persName>功德之力。当于何住。答 <lb ed="X" n="0172c09"/><lb ed="R111" n="0181b04"/>曰。菩萨欲依<persName>如来</persName>功德之力。当住度脱一切众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172c10"/><lb ed="R111" n="0181b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0172c1001">传曰。菩萨运心。非止利他。乃所以自利。故前圣以 <lb ed="X" n="0172c11"/><lb ed="R111" n="0181b06"/>宏法度生为急。栽培<persName>如来</persName>功德之力也。休舍优婆 <lb ed="X" n="0172c12"/><lb ed="R111" n="0181b07"/>夷自说得菩萨安稳幢。以众生未離生死。菩萨不 <lb ed="X" n="0172c13"/><lb ed="R111" n="0181b08"/>自取安稳故。菩萨虽达生死性空。于生死有畏。未 <lb ed="X" n="0172c14"/><lb ed="R111" n="0181b09"/>为究竟安稳无忧。若能入生死教化众生。达生死 <lb ed="X" n="0172c15"/><lb ed="R111" n="0181b10"/>及众生而能教化者。总涅槃行。无出无没。方名離 <lb ed="X" n="0172c16"/><lb ed="R111" n="0181b11"/>忧安稳幢。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172c17"/><lb ed="R111" n="0181b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0172c1701">二祖大师问达摩曰。我心未寧。乞师与安。达摩曰。将 <lb ed="X" n="0172c18"/><lb ed="R111" n="0181b13"/>心来与汝安。对曰。觅心了不可得。达摩曰。与汝安心 <lb ed="X" n="0172c19"/><lb ed="R111" n="0181b14"/>竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172c20"/><lb ed="R111" n="0181b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0172c2001">传曰。予闻东坡之语曰。如人病眼。以求医与之光 <lb ed="X" n="0172c21"/><lb ed="R111" n="0181b16"/>明。医师曰。我但有除翳药。且无与明药。明如可与。 <lb ed="X" n="0172c22"/><lb ed="R111" n="0181b17"/>还应是翳。东坡可谓性与道会者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0172c23"/><lb ed="R111" n="0181b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0172c2301">永嘉曰。大丈夫。秉慧剑。般若锋兮金刚<g ref="#CB08504">焰</g>。非但空摧 <lb ed="X" n="0172c24"/><lb ed="R111" n="0182a01"/>外道心。早曾落却天魔胆。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0173a" n="0173a"/> <lb ed="X" n="0173a01"/><lb ed="R111" n="0182a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0173a0101">传曰。予初读斯文。意其人神观英特。威掩万僧。凛 <lb ed="X" n="0173a02"/><lb ed="R111" n="0182a03"/>然不可犯干。及见其遗像。颓然坐匡床。伽梨取次 <lb ed="X" n="0173a03"/><lb ed="R111" n="0182a04"/>如少年宣律师。乃知心智猛利。故吐词等刀锯。决 <lb ed="X" n="0173a04"/><lb ed="R111" n="0182a05"/>不可以状貌求也。法花经曰。如是二万<persName>佛</persName>。皆同一 <lb ed="X" n="0173a05"/><lb ed="R111" n="0182a06"/>字。号日月灯明。又同一姓。姓颇罗堕。颇罗堕。此云 <lb ed="X" n="0173a06"/><lb ed="R111" n="0182a07"/>利根。亦名捷疾。亦名满语。于一切法门。以利根･捷 <lb ed="X" n="0173a07"/><lb ed="R111" n="0182a08"/>疾･满语明之者。乃可出離生死。梁刘<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a0701" n="0173a0701"/><anchor xml:id="beg0173a0701" n="0173a0701"/>歊<anchor xml:id="end0173a0701"/>事<persName>佛</persName>精勤。 <lb ed="X" n="0173a08"/><lb ed="R111" n="0182a09"/>忽有老人无因而至。曰。君心力坚猛。必破生死。<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a0801" n="0173a0801"/><anchor xml:id="beg0173a0801" n="0173a0801"/>歊<anchor xml:id="end0173a0801"/> <lb ed="X" n="0173a09"/><lb ed="R111" n="0182a10"/>于化时果有灵验。今学者名为走道而<anchor xml:id="nkr_note_add_0173a0901" n="0173a0901"/><anchor xml:id="beg0173a0901" n="0173a0901"/>已<anchor xml:id="end0173a0901"/>。其实懒 <lb ed="X" n="0173a10"/><lb ed="R111" n="0182a11"/>惰迷醉于色･声等法。如蝇为唾所粘。味永嘉之平 <lb ed="X" n="0173a11"/><lb ed="R111" n="0182a12"/>生。如香象摆壞锁缰。自在而去。盖真是比丘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173a12"/><lb ed="R111" n="0182a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0173a1201">维摩经曰。直心是道场。无虚假故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173a13"/><lb ed="R111" n="0182a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0173a1301">传曰。所谓择法眼者。前圣授手。首楞严曰。诸修行 <lb ed="X" n="0173a14"/><lb ed="R111" n="0182a15"/>人。不能得成无上菩提。乃至别成声闻･缘觉。及成 <lb ed="X" n="0173a15"/><lb ed="R111" n="0182a16"/>外道诸天魔王。及魔眷属。皆由不知二种根本。错 <lb ed="X" n="0173a16"/><lb ed="R111" n="0182a17"/>乱修习。犹如煮沙欲成佳馔。纵经尘劫。终不能得。 <lb ed="X" n="0173a17"/><lb ed="R111" n="0182a18"/>云何二种。阿难。一者无始生死根本。则汝今者与 <lb ed="X" n="0173a18"/><lb ed="R111" n="0182b01"/>诸众生。用攀缘心为自性者。二者无始菩提涅槃 <lb ed="X" n="0173a19"/><lb ed="R111" n="0182b02"/>元淸净体。则汝今者识精元明。能生诸缘。缘所遗 <lb ed="X" n="0173a20"/><lb ed="R111" n="0182b03"/>者。即直心也。攀缘心。即虚假也。永明曰。心者。信也。 <lb ed="X" n="0173a21"/><lb ed="R111" n="0182b04"/>谓有前识法随相行。则烦恼名识。不名心也。意者。 <lb ed="X" n="0173a22"/><lb ed="R111" n="0182b05"/>忆也。忆想前境起于妄。幷是妄识。不干心事。心非 <lb ed="X" n="0173a23"/><lb ed="R111" n="0182b06"/>有无。有无不染。心非垢净。垢净不汚。乃至迷･悟･凡･ <lb ed="X" n="0173a24"/><lb ed="R111" n="0182b07"/>圣･行･来･去･住。幷是妄识非心。心本不生。今亦无灭。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0173b" n="0173b"/> <lb ed="X" n="0173b01"/><lb ed="R111" n="0182b08"/>若知自心如此。<persName>佛</persName>亦然。而长沙偈曰。学道之人不 <lb ed="X" n="0173b02"/><lb ed="R111" n="0182b09"/>识真。只为从前认识神。无始时来生死本。痴人唤 <lb ed="X" n="0173b03"/><lb ed="R111" n="0182b10"/>作本来人。今时邪禅乃相传授。以扬眉瞬目。竖拂 <lb ed="X" n="0173b04"/><lb ed="R111" n="0182b11"/>拈槌为极则。<persName>佛</persName>法幾何不平沉哉。圆觉经曰。众生 <lb ed="X" n="0173b05"/><lb ed="R111" n="0182b12"/>妄见流转。厌流转者。妄见涅槃。由此不能入淸净 <lb ed="X" n="0173b06"/><lb ed="R111" n="0182b13"/>觉。非觉违拒诸能入者。有诸能入。非觉入故。谓脱 <lb ed="X" n="0173b07"/><lb ed="R111" n="0182b14"/>有能入觉道者。但成小乘。非能入觉。故曰。非觉入 <lb ed="X" n="0173b08"/><lb ed="R111" n="0182b15"/>故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173b09"/><lb ed="R111" n="0182b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0173b0901">金刚般若经曰。<persName>如来</persName>于燃灯<persName>佛</persName>所。有法得阿耨多罗 <lb ed="X" n="0173b10"/><lb ed="R111" n="0182b17"/>三藐三菩提不。不也。<persName>世尊</persName>。如我解<persName>佛</persName>所说義。<persName>佛</persName>于然 <lb ed="X" n="0173b11"/><lb ed="R111" n="0182b18"/>灯<persName>佛</persName>所。无有法得阿耨多罗三藐三菩提。<persName>佛</persName>言。如是･ <lb ed="X" n="0173b12"/><lb ed="R111" n="0183a01"/>如是。须菩提。实无有法。<persName>如来</persName>得阿耨多罗三藐三菩 <lb ed="X" n="0173b13"/><lb ed="R111" n="0183a02"/>提。须菩提。若有法。<persName>如来</persName>得阿耨多罗三藐三菩提者。 <lb ed="X" n="0173b14"/><lb ed="R111" n="0183a03"/>燃灯<persName>佛</persName>则不与我授记。汝于来世。当得作<persName>佛</persName>。号释迦 <lb ed="X" n="0173b15"/><lb ed="R111" n="0183a04"/>牟尼。以实无有法得阿耨多罗三藐三菩提。是故然 <lb ed="X" n="0173b16"/><lb ed="R111" n="0183a05"/>灯<persName>佛</persName>与我授记。作是言。汝于来世。当得作<persName>佛</persName>。号释迦 <lb ed="X" n="0173b17"/><lb ed="R111" n="0183a06"/>牟尼。何以故。<persName>如来</persName>者。即诸法如義。若有人言<persName>如来</persName>得 <lb ed="X" n="0173b18"/><lb ed="R111" n="0183a07"/>阿耨多罗三藐三菩提。须菩提。实无有法。<persName>佛</persName>得阿耨 <lb ed="X" n="0173b19"/><lb ed="R111" n="0183a08"/>多罗三藐三菩提。须菩提。<persName>如来</persName>所得阿耨多罗三藐 <lb ed="X" n="0173b20"/><lb ed="R111" n="0183a09"/>三菩提。于是中无实无虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173b21"/><lb ed="R111" n="0183a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0173b2101">传曰。如曰<persName>如来</persName>所得。于是中无实无虚者。达摩东 <lb ed="X" n="0173b22"/><lb ed="R111" n="0183a11"/>来不言之意也。而世罕能知之。知之而罕能言之。 <lb ed="X" n="0173b23"/><lb ed="R111" n="0183a12"/>东坡曰。<persName>如来</persName>得阿耨多罗三藐三菩提。曰以无所 <lb ed="X" n="0173b24"/><lb ed="R111" n="0183a13"/>得故而得。舍利弗得阿罗汉道。亦曰以无所得故 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0173c" n="0173c"/> <lb ed="X" n="0173c01"/><lb ed="R111" n="0183a14"/>而得。<persName>如来</persName>与舍利弗若是同乎。曰。何独舍利弗。至 <lb ed="X" n="0173c02"/><lb ed="R111" n="0183a15"/>于百工贱技。承蜩･意钩･履狶･画墁。未有不同者也。 <lb ed="X" n="0173c03"/><lb ed="R111" n="0183a16"/>论道之大小。虽至于大菩萨。其视<persName>如来</persName>犹若天渊 <lb ed="X" n="0173c04"/><lb ed="R111" n="0183a17"/>然。及其以无所得故而得。则承蜩･意钩･履狶･画墁。 <lb ed="X" n="0173c05"/><lb ed="R111" n="0183a18"/>未有不与<persName>如来</persName>同者也。东坡之言吾法。如杜牧论 <lb ed="X" n="0173c06"/><lb ed="R111" n="0183b01"/>兵。曰。如珠在盘。至于圆･转･横･斜。不可得知。所可知 <lb ed="X" n="0173c07"/><lb ed="R111" n="0183b02"/>者。珠不出盘耳。<persName>如来</persName>应迹。本以度生。有法可传。则 <lb ed="X" n="0173c08"/><lb ed="R111" n="0183b03"/>即时授与。但与授记者。明知无法可传也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173c09"/><lb ed="R111" n="0183b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0173c0901">枣柏曰。花严第三会。于<name role="" type="person">须弥山</name>顶上说十住。表入理 <lb ed="X" n="0173c10"/><lb ed="R111" n="0183b05"/>契智。非生灭心所得至故。如<name role="" type="person">须弥山</name>在大海中。高八 <lb ed="X" n="0173c11"/><lb ed="R111" n="0183b06"/>万四千由旬。非手足攀揽所及。明八万四千尘劳山。 <lb ed="X" n="0173c12"/><lb ed="R111" n="0183b07"/>住烦恼大海。于一切法。无思无为。即烦恼海枯竭。尘 <lb ed="X" n="0173c13"/><lb ed="R111" n="0183b08"/>劳山便成一切智山。烦恼海便成性海。若起心思虑。 <lb ed="X" n="0173c14"/><lb ed="R111" n="0183b09"/>有所攀缘。则尘劳山愈高。烦恼海愈深。不可至其智 <lb ed="X" n="0173c15"/><lb ed="R111" n="0183b10"/>顶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0173c16"/><lb ed="R111" n="0183b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0173c1601">传曰。首楞严曰。汝但弃其生灭。守于真常。常光现 <lb ed="X" n="0173c17"/><lb ed="R111" n="0183b12"/>前。根･尘･识心。应时消落。故维摩大士现神力。即时 <lb ed="X" n="0173c18"/><lb ed="R111" n="0183b13"/><name role="" type="person">须弥灯王</name><persName>佛</persName>遣三万二千狮子座。高廣严净。来入 <lb ed="X" n="0173c19"/><lb ed="R111" n="0183b14"/>维摩诘室。诸菩萨･大弟子･释梵四天王等。昔所未 <lb ed="X" n="0173c20"/><lb ed="R111" n="0183b15"/>见。其室廣博。悉包容三万二千狮子座。无所妨碍。 <lb ed="X" n="0173c21"/><lb ed="R111" n="0183b16"/>宝觉禅师曰。以狮子座之高廣。毘耶室之狭小。伫 <lb ed="X" n="0173c22"/><lb ed="R111" n="0183b17"/>思其间。即成妨碍。尝问转运判官夏倚。汝言。情与 <lb ed="X" n="0173c23"/><lb ed="R111" n="0183b18"/>无情共一体。时有狗卧香卓下。乃以压尺击香卓。 <lb ed="X" n="0173c24"/><lb ed="R111" n="0184a01"/>又击狗曰。狗有情即去。香卓无情即住。如何得成 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0174a" n="0174a"/> <lb ed="X" n="0174a01"/><lb ed="R111" n="0184a02"/>一体。倚不能对。宝觉曰。纔入思惟。便成剩法。前圣 <lb ed="X" n="0174a02"/><lb ed="R111" n="0184a03"/>所知。转相传授。皆此旨也。而学者莫能明。如言弹 <lb ed="X" n="0174a03"/><lb ed="R111" n="0184a04"/>指而五百毒龙屈伏。女子之定亦出。尤昭著明白 <lb ed="X" n="0174a04"/><lb ed="R111" n="0184a05"/>者也。沩山尝语仰山曰。寂子速道。莫入阴界。而仰 <lb ed="X" n="0174a05"/><lb ed="R111" n="0184a06"/>山曰。慧寂信位亦不立。予恨仰山极力道不尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174a06"/><lb ed="R111" n="0184a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0174a0601">花严･十地品曰。生死皆由心所作。心若灭者生死尽。 <lb ed="X" n="0174a07"/><lb ed="R111" n="0184a08"/>又曰。随顺无明起诸有。若不随顺诸有断。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174a08"/><lb ed="R111" n="0184a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0174a0801">传曰。譬如有人。畏影而逃日中。其行愈疾。而影愈 <lb ed="X" n="0174a09"/><lb ed="R111" n="0184a10"/>随。休于树阴。则影自灭。三尺童子知之。而学者畏 <lb ed="X" n="0174a10"/><lb ed="R111" n="0184a11"/>生死。乃不息灭妄心。是不类也。又如日亲君子。则 <lb ed="X" n="0174a11"/><lb ed="R111" n="0184a12"/>小人自疏。日亲小人。则君子自远。市井庸人知之。 <lb ed="X" n="0174a12"/><lb ed="R111" n="0184a13"/>而学者畏流转之苦。甘随顺无明。是首越而之燕 <lb ed="X" n="0174a13"/><lb ed="R111" n="0184a14"/>者也。夫知心寂灭。则不复故起现行。不与妄合。则 <lb ed="X" n="0174a14"/><lb ed="R111" n="0184a15"/>自然本智现前。此二种。第约之心耳。非加功也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174a15"/><lb ed="R111" n="0184a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0174a1501">三祖粲禅师既以大法付四祖信禅师。乃祝曰。愼勿 <lb ed="X" n="0174a16"/><lb ed="R111" n="0184a17"/>言自我处得法来。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174a17"/><lb ed="R111" n="0184a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0174a1701">传曰。易解曰。众人之志。不出于饮食男女之间与。 <lb ed="X" n="0174a18"/><lb ed="R111" n="0184b01"/>凡养生之资。其资厚者其气强。其资约者其气微。 <lb ed="X" n="0174a19"/><lb ed="R111" n="0184b02"/>故气勝志而为魄。贤圣则不然。以志一气。淸明在 <lb ed="X" n="0174a20"/><lb ed="R111" n="0184b03"/>躬。志气如神。虽禄之天下。穷至匹夫。无所损益也。 <lb ed="X" n="0174a21"/><lb ed="R111" n="0184b04"/>故志勝气而为魂。众人之死为鬼。而圣贤为神。非 <lb ed="X" n="0174a22"/><lb ed="R111" n="0184b05"/>有二知也。志之所在者异也。予以其说观三祖。知 <lb ed="X" n="0174a23"/><lb ed="R111" n="0184b06"/>其为志勝者也。嵩禅师曰。此盖祖师以名迹为道 <lb ed="X" n="0174a24"/><lb ed="R111" n="0184b07"/>之累。故虽师承。亦欲绝之。然则不言自粲公所得 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0174b" n="0174b"/> <lb ed="X" n="0174b01"/><lb ed="R111" n="0184b08"/>法。便真非嗣祖者耶。是大不然。粲公于时念达摩･ <lb ed="X" n="0174b02"/><lb ed="R111" n="0184b09"/>可祖宏法之艰难。皆为邪师憎害。痛自愼耳。便谓 <lb ed="X" n="0174b03"/><lb ed="R111" n="0184b10"/>弃绝师承可乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174b04"/><lb ed="R111" n="0184b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0174b0401">黄蘗运禅师曰。凡人临欲终时。但观五蕴皆空。四大 <lb ed="X" n="0174b05"/><lb ed="R111" n="0184b12"/>无我。真心无相。不去不来。生时性亦不来。死时性亦 <lb ed="X" n="0174b06"/><lb ed="R111" n="0184b13"/>不去。湛然圆寂。心境一如。但能如是直下顿了。不为 <lb ed="X" n="0174b07"/><lb ed="R111" n="0184b14"/>三世所拘繫。便是出世人也。切不得有分毫趋向。若 <lb ed="X" n="0174b08"/><lb ed="R111" n="0184b15"/>见善相诸<persName>佛</persName>来迎。及种种现前。亦无心随去。若见恶 <lb ed="X" n="0174b09"/><lb ed="R111" n="0184b16"/>相种种现前。亦无怖畏。但自忘心。同于法界。便得自 <lb ed="X" n="0174b10"/><lb ed="R111" n="0184b17"/>在。此是要节。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174b11"/><lb ed="R111" n="0184b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0174b1101">传曰。此黄蘗一时为裴相国之言也。教其忘心。当 <lb ed="X" n="0174b12"/><lb ed="R111" n="0185a01"/>不必临欲终时。乃作此观。何以知之。圆觉曰。居一 <lb ed="X" n="0174b13"/><lb ed="R111" n="0185a02"/>切时。不起妄念。于诸妄心。亦不息灭。住妄想境。不 <lb ed="X" n="0174b14"/><lb ed="R111" n="0185a03"/>加了知。于无了知。不辩真实。故其偈曰。末世诸众 <lb ed="X" n="0174b15"/><lb ed="R111" n="0185a04"/>生。心不生虚妄。<persName>佛</persName>说如是人。现世即菩萨。圭峰科 <lb ed="X" n="0174b16"/><lb ed="R111" n="0185a05"/>以为忘心顿证。予以是观前義。知其为方便说也。 <lb ed="X" n="0174b17"/><lb ed="R111" n="0185a06"/>余尝阅运公遗事。始名晞运。会昌之厄。以白帕蒙 <lb ed="X" n="0174b18"/><lb ed="R111" n="0185a07"/>首。易名神运。宣宗登极。复教。仍名晞运。此丛林未 <lb ed="X" n="0174b19"/><lb ed="R111" n="0185a08"/>知者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174b20"/><lb ed="R111" n="0185a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0174b2001">入大乘论曰。诸法体相。世间现见。云何言无耶。曰。凡 <lb ed="X" n="0174b21"/><lb ed="R111" n="0185a10"/>愚妄见。此非可信。生灭之法。皆悉是空。生灭流转。无 <lb ed="X" n="0174b22"/><lb ed="R111" n="0185a11"/>暂停时。相似相续故。妄见有实。犹如灯<g ref="#CB08504">焰</g>。念念生灭。 <lb ed="X" n="0174b23"/><lb ed="R111" n="0185a12"/>凡夫愚人。谓为一<g ref="#CB08504">焰</g>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174b24"/><lb ed="R111" n="0185a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0174b2401">传曰。涅槃曰。如灯虽念念灭。而有光除破暗冥。念 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0174c" n="0174c"/> <lb ed="X" n="0174c01"/><lb ed="R111" n="0185a14"/>等诸法。亦复如是。如众生食。虽念念灭。亦能令饥 <lb ed="X" n="0174c02"/><lb ed="R111" n="0185a15"/>者而得饱满。譬如上药。虽念念灭。亦能愈病。日月 <lb ed="X" n="0174c03"/><lb ed="R111" n="0185a16"/>光明。虽念念灭。亦能增长草木。盖一切诸法念念 <lb ed="X" n="0174c04"/><lb ed="R111" n="0185a17"/>灭绝。而今现见者。相似相续故。首楞严曰。谛观法 <lb ed="X" n="0174c05"/><lb ed="R111" n="0185a18"/>法何状。则知但自灯明。法自无暗。明暗俱空。无作 <lb ed="X" n="0174c06"/><lb ed="R111" n="0185b01"/>无取。明若有作。不应容暗。暗若可取。不应受明。今 <lb ed="X" n="0174c07"/><lb ed="R111" n="0185b02"/>观夜室之暗。何自而来。忽有灯<g ref="#CB08504">焰</g>。暗何所往。石头 <lb ed="X" n="0174c08"/><lb ed="R111" n="0185b03"/>曰。当明中有暗者。以明无作故。当暗中有明者。以 <lb ed="X" n="0174c09"/><lb ed="R111" n="0185b04"/>暗无取故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174c10"/><lb ed="R111" n="0185b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0174c1001">法花经曰。<persName>世尊</persName>于一切众前。现大神力。出廣长舌。上 <lb ed="X" n="0174c11"/><lb ed="R111" n="0185b06"/>至梵世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174c12"/><lb ed="R111" n="0185b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0174c1201">传曰。沩山尝曰。凡圣情尽。体露真常。理事不二。即 <lb ed="X" n="0174c13"/><lb ed="R111" n="0185b08"/>如如<persName>佛</persName>。而学者不能深味此语。苟认意度而<anchor xml:id="nkr_note_add_0174c1301" n="0174c1301"/><anchor xml:id="beg0174c1301" n="0174c1301"/>已<anchor xml:id="end0174c1301"/>。譬 <lb ed="X" n="0174c14"/><lb ed="R111" n="0185b09"/>如众盲扪象。随所得之为是。故象偏为尾･为蹄･为 <lb ed="X" n="0174c15"/><lb ed="R111" n="0185b10"/>腰･为牙。而全象隐矣。般若经曰。无二无二分。无别 <lb ed="X" n="0174c16"/><lb ed="R111" n="0185b11"/>无断故者。真常也。非凝然一物。卓不变壞之常也。 <lb ed="X" n="0174c17"/><lb ed="R111" n="0185b12"/>而解法花者曰。<persName>佛</persName>音深妙。触处皆闻。超越凡圣。则 <lb ed="X" n="0174c18"/><lb ed="R111" n="0185b13"/>其舌廣长。高出梵世。此殆所谓随语生解。谬矣乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0174c19"/><lb ed="R111" n="0185b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0174c1901">五十计挍经曰。菩萨问<persName>佛</persName>言。罪生复灭。何以我了不 <lb ed="X" n="0174c20"/><lb ed="R111" n="0185b15"/>见。<persName>佛</persName>问诸菩萨。汝曹心寧转生不。诸菩萨报言。我心 <lb ed="X" n="0174c21"/><lb ed="R111" n="0185b16"/>转生。设我心不转生。亦不能与<persName>佛</persName>共语。<persName>佛</persName>问诸菩萨。 <lb ed="X" n="0174c22"/><lb ed="R111" n="0185b17"/>言若心生时。寧还自觉心生不。诸菩萨言。我但识见 <lb ed="X" n="0174c23"/><lb ed="R111" n="0185b18"/>因缘时。不觉初起生时。<persName>佛</persName>言。如汝所说。尙不能知心 <lb ed="X" n="0174c24"/><lb ed="R111" n="0186a01"/>初生时。何能无罪。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0175a" n="0175a"/> <lb ed="X" n="0175a01"/><lb ed="R111" n="0186a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0175a0101">传曰。诸菩萨疑既曰有罪。我独不见。而<persName>世尊</persName>曰。汝 <lb ed="X" n="0175a02"/><lb ed="R111" n="0186a03"/>不能知心初生。则罪有而不见也。永明曰。故知不 <lb ed="X" n="0175a03"/><lb ed="R111" n="0186a04"/>察最初一念因成之假。寧免後念相续成事之过 <lb ed="X" n="0175a04"/><lb ed="R111" n="0186a05"/>乎。吾以是知一切生死烦恼。皆因不觉故。若智为 <lb ed="X" n="0175a05"/><lb ed="R111" n="0186a06"/>先导。则咎何由生。若了心外无法。则情想不生。不 <lb ed="X" n="0175a06"/><lb ed="R111" n="0186a07"/>用加功。直入不思议地也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175a07"/><lb ed="R111" n="0186a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0175a0701">首楞严阿难偈曰。消我亿劫顚倒想。不历僧祇获法 <lb ed="X" n="0175a08"/><lb ed="R111" n="0186a09"/>身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175a09"/><lb ed="R111" n="0186a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0175a0901">传曰。予观法花经。诸菩萨摩诃萨。从初涌出。以诸 <lb ed="X" n="0175a10"/><lb ed="R111" n="0186a11"/>菩萨种种赞法而赞于<persName>佛</persName>。如是时间经五十小劫。 <lb ed="X" n="0175a11"/><lb ed="R111" n="0186a12"/>是时释迦牟尼<persName>佛</persName>默然而坐。及诸四众亦皆默然 <lb ed="X" n="0175a12"/><lb ed="R111" n="0186a13"/>五十小劫。<persName>佛</persName>神力故。令诸大众谓如半日。夫半日 <lb ed="X" n="0175a13"/><lb ed="R111" n="0186a14"/>之间历五十小劫。顚倒想所持也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175a14"/><lb ed="R111" n="0186a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0175a1401">唯识论问曰。依信说有四种。一･现见。二･比知。三･譬喩。 <lb ed="X" n="0175a15"/><lb ed="R111" n="0186a16"/>四･阿含。此诸信中。现信最勝。若无外境。云何世人言 <lb ed="X" n="0175a16"/><lb ed="R111" n="0186a17"/>我现见此靑･黄等物乎。答以偈曰。现见如梦中。见所 <lb ed="X" n="0175a17"/><lb ed="R111" n="0186a18"/>见不俱。见时不分别。云何言现见。诸凡夫人。烦恼梦 <lb ed="X" n="0175a18"/><lb ed="R111" n="0186b01"/>中。有所见事。皆如梦中。如初见色。不知色義。後时意 <lb ed="X" n="0175a19"/><lb ed="R111" n="0186b02"/>识分别。然方了知。以意识分别时。眼等识<anchor xml:id="nkr_note_add_0175a1901" n="0175a1901"/><anchor xml:id="beg0175a1901" n="0175a1901"/>已<anchor xml:id="end0175a1901"/>先灭故。 <lb ed="X" n="0175a20"/><lb ed="R111" n="0186b03"/>以一切法念念不住故。以见色时。未有意识。意识起 <lb ed="X" n="0175a21"/><lb ed="R111" n="0186b04"/>时。即无眼等识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175a22"/><lb ed="R111" n="0186b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0175a2201">传曰。譬如世人同看文字。不识字者但见纸墨。義 <lb ed="X" n="0175a23"/><lb ed="R111" n="0186b06"/>理了不关思。而识字者但见義理。不碍纸墨也。不 <lb ed="X" n="0175a24"/><lb ed="R111" n="0186b07"/>识字者。五识现量也。而识字者。意识之境也。天台 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0175b" n="0175b"/> <lb ed="X" n="0175b01"/><lb ed="R111" n="0186b08"/>宗以五识名退残。谓是故也。故曰。见所见不俱。夫 <lb ed="X" n="0175b02"/><lb ed="R111" n="0186b09"/>纸墨文字。所以传義理。義理得。则纸墨文字复安 <lb ed="X" n="0175b03"/><lb ed="R111" n="0186b10"/>用哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175b04"/><lb ed="R111" n="0186b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0175b0401">曹山正命食。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175b05"/><lb ed="R111" n="0186b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0175b0501">传曰。瑜伽师地论曰死有三种。谓寿尽故･福尽故･ <lb ed="X" n="0175b06"/><lb ed="R111" n="0186b13"/>不避不平等故。当知亦是时非时死。或由善心。或 <lb ed="X" n="0175b07"/><lb ed="R111" n="0186b14"/>不善心。或无记心。云何寿尽死。犹如有一随感寿 <lb ed="X" n="0175b08"/><lb ed="R111" n="0186b15"/>量满尽故死。此名时死。云何福尽故死。犹如有一 <lb ed="X" n="0175b09"/><lb ed="R111" n="0186b16"/>资具缺故死。云何不避不平等故死。如<persName>世尊</persName>说九 <lb ed="X" n="0175b10"/><lb ed="R111" n="0186b17"/>因九缘。未尽寿量而死。何等为九。谓食无度量･食 <lb ed="X" n="0175b11"/><lb ed="R111" n="0186b18"/>时不宜･不消复食･生而不吐･熟而持之･不近医药･ <lb ed="X" n="0175b12"/><lb ed="R111" n="0187a01"/>不知于<anchor xml:id="nkr_note_add_0175b1201" n="0175b1201"/><anchor xml:id="beg0175b1201" n="0175b1201"/>己<anchor xml:id="end0175b1201"/>若损若益･非时非量･行非梵行。此名非 <lb ed="X" n="0175b13"/><lb ed="R111" n="0187a02"/>时死。予以是观之。乃知食而食。即不枉死。故名正 <lb ed="X" n="0175b14"/><lb ed="R111" n="0187a03"/>命食。黄蘗曰。今时纔出来者。只欲多知多解。廣求 <lb ed="X" n="0175b15"/><lb ed="R111" n="0187a04"/>文義。唤作修行。不知多知解。翻成壅塞。唯多与儿 <lb ed="X" n="0175b16"/><lb ed="R111" n="0187a05"/>酥乳。消与不消都总不知。三乘学道人皆此样。尽 <lb ed="X" n="0175b17"/><lb ed="R111" n="0187a06"/>名食不消。食不消者。所谓知解不消。皆为毒药。尽 <lb ed="X" n="0175b18"/><lb ed="R111" n="0187a07"/>向生灭边收。真如之中。无此事故。以此知曹山贵 <lb ed="X" n="0175b19"/><lb ed="R111" n="0187a08"/>正命食。立三堕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175b20"/><lb ed="R111" n="0187a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0175b2001">不断声色堕･随堕･尊贵堕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175b21"/><lb ed="R111" n="0187a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0175b2101">传曰。维摩经曰。为壞和合相故。应取食。为不受故。 <lb ed="X" n="0175b22"/><lb ed="R111" n="0187a11"/>应受彼食。以空聚想。入于聚落。所见色。与盲等。所 <lb ed="X" n="0175b23"/><lb ed="R111" n="0187a12"/>闻声。与响等。所嗅香。与风等。所食味。不分别。受诸 <lb ed="X" n="0175b24"/><lb ed="R111" n="0187a13"/>触。如智证。知诸法。如幻相。无自性。无他性。本自不 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0175c" n="0175c"/> <lb ed="X" n="0175c01"/><lb ed="R111" n="0187a14"/>然。今则无灭。此不断声色堕所由立也。又曰。须菩 <lb ed="X" n="0175c02"/><lb ed="R111" n="0187a15"/>提。不见<persName>佛</persName>･不闻法。彼外道六师。<name role="" type="person">富兰那迦</name>葉･末伽 <lb ed="X" n="0175c03"/><lb ed="R111" n="0187a16"/>梨拘赊梨子･删阇夜毘罗胝子･<name role="" type="person">阿耆多</name>翅舍钦婆 <lb ed="X" n="0175c04"/><lb ed="R111" n="0187a17"/>罗･迦罗鸠<g ref="#CB00501">驮</g>迦旃延･尼揵陀若提子等。是汝之师。 <lb ed="X" n="0175c05"/><lb ed="R111" n="0187a18"/>因其出家。彼师所堕。汝亦随堕。乃可取食。此随堕 <lb ed="X" n="0175c06"/><lb ed="R111" n="0187b01"/>之所由立也。又曰。谤诸<persName>佛</persName>。毁于法。不入众数。终不 <lb ed="X" n="0175c07"/><lb ed="R111" n="0187b02"/>得灭度。汝若如是。乃可取食。此尊贵堕之所由立 <lb ed="X" n="0175c08"/><lb ed="R111" n="0187b03"/>也。余尝深观曹山。其自比六祖无所愧。以其荡除 <lb ed="X" n="0175c09"/><lb ed="R111" n="0187b04"/>圣･凡之情。有大方便。南泉曰。三世诸<persName>佛</persName>不知有。黧 <lb ed="X" n="0175c10"/><lb ed="R111" n="0187b05"/>奴白牯却知有。乃不如曹山止言一堕字耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175c11"/><lb ed="R111" n="0187b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0175c1101">唐･万回和尙偈曰。明暗两忘开<persName>佛</persName>眼<note place="inline">一本云黑白两忘</note>。不繫 <lb ed="X" n="0175c12"/><lb ed="R111" n="0187b07"/>一法出莲丛。真空不壞灵智性。妙用恒常无作功。圣 <lb ed="X" n="0175c13"/><lb ed="R111" n="0187b08"/>智本来成<persName>佛</persName>道。寂光非照自圆通。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175c14"/><lb ed="R111" n="0187b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0175c1401">传曰。首楞严曰。缘见因明。暗成无见。不明自发。则 <lb ed="X" n="0175c15"/><lb ed="R111" n="0187b10"/>诸暗相永不能昏。夫不因明尘而自发。不为暗尘 <lb ed="X" n="0175c16"/><lb ed="R111" n="0187b11"/>之所昏。则<persName>佛</persName>眼开矣。又曰。馀尘尙诸学。明极即如 <lb ed="X" n="0175c17"/><lb ed="R111" n="0187b12"/>来。夫以纤尘未尽。则未至等妙。所以贵不繫一法 <lb ed="X" n="0175c18"/><lb ed="R111" n="0187b13"/>也。<persName>佛</persName>眼既开。则不受一法。然寂光非照。故首山临 <lb ed="X" n="0175c19"/><lb ed="R111" n="0187b14"/>终偈曰。白银世界金色身。情与无情共一真。明暗 <lb ed="X" n="0175c20"/><lb ed="R111" n="0187b15"/>尽时俱不照。日轮午後示全身。果午後泊然而化。 <lb ed="X" n="0175c21"/><lb ed="R111" n="0187b16"/>黑白两忘之效也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0175c22"/><lb ed="R111" n="0187b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0175c2201">净业障经曰。<persName>佛</persName>告比丘。一切诸法。本性淸净。然诸凡 <lb ed="X" n="0175c23"/><lb ed="R111" n="0187b18"/>夫愚小无智。于无有法不知如故。妄生分别。以分别 <lb ed="X" n="0175c24"/><lb ed="R111" n="0188a01"/>故。堕三恶道。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0176a" n="0176a"/> <lb ed="X" n="0176a01"/><lb ed="R111" n="0188a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0176a0101">传曰。如言以分别故。堕三恶道。则不分别。遂成无 <lb ed="X" n="0176a02"/><lb ed="R111" n="0188a03"/>上<persName>佛</persName>果乎。曰不分别。则機关木偶耳。非能得道也。 <lb ed="X" n="0176a03"/><lb ed="R111" n="0188a04"/>维摩经曰。无我无造无受者。善恶之业亦不忘者。 <lb ed="X" n="0176a04"/><lb ed="R111" n="0188a05"/>遮凡夫愚小堕增益损减谤。而密示无生之妙也。 <lb ed="X" n="0176a05"/><lb ed="R111" n="0188a06"/>永嘉曰。谁无念。谁无生。若实无生无不生。唤取機 <lb ed="X" n="0176a06"/><lb ed="R111" n="0188a07"/>关木人问。求<persName>佛</persName>施功早晚成。又曰。了即业障本来 <lb ed="X" n="0176a07"/><lb ed="R111" n="0188a08"/>空。未了应须偿夙债。今推其效。以尽其执情。世间 <lb ed="X" n="0176a08"/><lb ed="R111" n="0188a09"/>法。杀人者死。而怒波覆舟。舟人皆死。不闻水与风 <lb ed="X" n="0176a09"/><lb ed="R111" n="0188a10"/>有罪。出世间法先论因果。故曰。假使百千劫。所作 <lb ed="X" n="0176a10"/><lb ed="R111" n="0188a11"/>业不忘。而野火烧山林。禽虫皆死。而火亦速灭。不 <lb ed="X" n="0176a11"/><lb ed="R111" n="0188a12"/>闻火受三恶道苦。可深思之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176a12"/><lb ed="R111" n="0188a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0176a1201">雪峰禅师。函盖乾坤句。截断众流句。随波逐浪句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176a13"/><lb ed="R111" n="0188a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0176a1301">传曰。宗师约法。以定纲宗。以简偏邪。如雪峰三句。 <lb ed="X" n="0176a14"/><lb ed="R111" n="0188a15"/>玄沙尝言之曰。是汝诸人见有险恶。见有大虫･刀･ <lb ed="X" n="0176a15"/><lb ed="R111" n="0188a16"/>剑诸事来逼汝身命。便生无限怖畏。恰如世间画 <lb ed="X" n="0176a16"/><lb ed="R111" n="0188a17"/>师。自画作地狱变相。画大虫･刀･剑了。好好地看著。 <lb ed="X" n="0176a17"/><lb ed="R111" n="0188a18"/>却自生怕怖。亦不是别人与汝为过。汝如今欲免 <lb ed="X" n="0176a18"/><lb ed="R111" n="0188b01"/>此至惑么。但识取金刚眼睛。若识得。不曾教有纤 <lb ed="X" n="0176a19"/><lb ed="R111" n="0188b02"/>尘可得露现。何处更有虎狼刀剑。解嗋吓得汝。直 <lb ed="X" n="0176a20"/><lb ed="R111" n="0188b03"/>至释迦。如是伎俩。亦觅出头处不得。所以我向汝 <lb ed="X" n="0176a21"/><lb ed="R111" n="0188b04"/>道。沙门眼。把定世界。函盖乾坤。不漏丝发。何处更 <lb ed="X" n="0176a22"/><lb ed="R111" n="0188b05"/>有一物为汝知见。如是出脱。如是奇特。何不究取。 <lb ed="X" n="0176a23"/><lb ed="R111" n="0188b06"/>此函盖乾坤句也。又曰。钟中无鼓响。鼓中无钟声。 <lb ed="X" n="0176a24"/><lb ed="R111" n="0188b07"/>钟鼓不交参。句句无前後。如壮士展臂。不藉他力。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0176b" n="0176b"/> <lb ed="X" n="0176b01"/><lb ed="R111" n="0188b08"/>如狮子游行。岂求伴侣。此截断众流句也。又曰。大 <lb ed="X" n="0176b02"/><lb ed="R111" n="0188b09"/>唐国内宗乘。未有一人擧倡。设有一人擧倡。尽大 <lb ed="X" n="0176b03"/><lb ed="R111" n="0188b10"/>地人失却性命。无孔铁锤相似。一时亡锋结舌去。 <lb ed="X" n="0176b04"/><lb ed="R111" n="0188b11"/>汝诸人赖我不惜身命。共汝顚倒知见。随汝狂意。 <lb ed="X" n="0176b05"/><lb ed="R111" n="0188b12"/>方有申问处。我若不共汝与么知闻去。汝向甚么 <lb ed="X" n="0176b06"/><lb ed="R111" n="0188b13"/>处得见我。此随波逐浪句也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176b07"/><lb ed="R111" n="0188b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0176b0701">嵩山安国师曰。作善则善现。作恶则恶现。真心即隐 <lb ed="X" n="0176b08"/><lb ed="R111" n="0188b15"/>没。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176b09"/><lb ed="R111" n="0188b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0176b0901">传曰。所言善现者。百丈曰。本有之性。不可名目。本 <lb ed="X" n="0176b10"/><lb ed="R111" n="0188b17"/>来不是凡･不是圣･不是垢净･亦非空有･亦非善恶。 <lb ed="X" n="0176b11"/><lb ed="R111" n="0188b18"/>若与诸染法相应。名天人二乘界。所言恶现者。搜 <lb ed="X" n="0176b12"/><lb ed="R111" n="0189a01"/>神记曰。蛇千年则能断<anchor xml:id="nkr_note_add_0176b1201" n="0176b1201"/><anchor xml:id="beg0176b1201" n="0176b1201"/>已<anchor xml:id="end0176b1201"/>复续。淮南子曰。神蛇自 <lb ed="X" n="0176b13"/><lb ed="R111" n="0189a02"/>断其身。而自相续。隋炀帝遣使于岭南濒海。穷山 <lb ed="X" n="0176b14"/><lb ed="R111" n="0189a03"/>求此蛇。长三尺许。色锦纹而似金。熟视微黑。解食 <lb ed="X" n="0176b15"/><lb ed="R111" n="0189a04"/>肉而不毒。人欲令自断。则触之令怒若不勝愤。则 <lb ed="X" n="0176b16"/><lb ed="R111" n="0189a05"/>辄断而为三四。若刀截焉。其皮骨之理亦有血。怒 <lb ed="X" n="0176b17"/><lb ed="R111" n="0189a06"/>定久。乃又相就。而相连续如故。隋著作郞邓隆曰。 <lb ed="X" n="0176b18"/><lb ed="R111" n="0189a07"/>此灵蛇也。能自断。不必千岁。夫天人二乘界。例能 <lb ed="X" n="0176b19"/><lb ed="R111" n="0189a08"/>他身飞陞。善念增长之力也。蛇能自断且千岁。恶 <lb ed="X" n="0176b20"/><lb ed="R111" n="0189a09"/>念增长之力也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176b21"/><lb ed="R111" n="0189a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0176b2101">法花经曰。无上两足尊。知法常无性。<persName>佛</persName>种从缘起。是 <lb ed="X" n="0176b22"/><lb ed="R111" n="0189a11"/>故说一乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176b23"/><lb ed="R111" n="0189a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0176b2301">传曰。永明曰。缘起<persName>佛</persName>种者。报身<persName>佛</persName>。非法身<persName>佛</persName>也。不 <lb ed="X" n="0176b24"/><lb ed="R111" n="0189a13"/>知永明何所據依而为此言。经以一乘为言。则寧 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0176c" n="0176c"/> <lb ed="X" n="0176c01"/><lb ed="R111" n="0189a14"/>当分别法･报身乎。所谓是法住法位者。<name role="" type="person">马鸣</name>所言 <lb ed="X" n="0176c02"/><lb ed="R111" n="0189a15"/>随顺世间种种知故。世间之相既曰种种。则非以 <lb ed="X" n="0176c03"/><lb ed="R111" n="0189a16"/>本自无性。而皆从缘起何哉。知其缘起而无生。即 <lb ed="X" n="0176c04"/><lb ed="R111" n="0189a17"/>是<persName>佛</persName>种。所谓世间相常住者。<name role="" type="person">马鸣</name>所言一切法常 <lb ed="X" n="0176c05"/><lb ed="R111" n="0189a18"/>静。无有起相。予童子时。闻三峰靘禅师诵<name role="" type="person">迦葉波</name> <lb ed="X" n="0176c06"/><lb ed="R111" n="0189b01"/>偈曰。诸法从缘生。诸法从缘灭。我师大沙门。常作 <lb ed="X" n="0176c07"/><lb ed="R111" n="0189b02"/>如是说。心晓然爱之。既落发。游方学道。读枣柏论 <lb ed="X" n="0176c08"/><lb ed="R111" n="0189b03"/>曰。有作之法。难成随缘。无作易办。作者劳而无功。 <lb ed="X" n="0176c09"/><lb ed="R111" n="0189b04"/>不作随缘自就。无功之功。功不虚弃。有功之功。功 <lb ed="X" n="0176c10"/><lb ed="R111" n="0189b05"/>皆无常。多劫积修。终归败壞。一念缘起无生。超彼 <lb ed="X" n="0176c11"/><lb ed="R111" n="0189b06"/>三乘权学等见。于是顿见<name role="" type="person">迦葉波</name>说偈之意。维摩 <lb ed="X" n="0176c12"/><lb ed="R111" n="0189b07"/>谓<name role="" type="person">文殊师利</name>曰。不来相而来。不见相而见。文殊师 <lb ed="X" n="0176c13"/><lb ed="R111" n="0189b08"/>利曰。如是。居士。若来<anchor xml:id="nkr_note_add_0176c1301" n="0176c1301"/><anchor xml:id="beg0176c1301" n="0176c1301"/>已<anchor xml:id="end0176c1301"/>更不来。若去<anchor xml:id="nkr_note_add_0176c1302" n="0176c1302"/><anchor xml:id="beg0176c1302" n="0176c1302"/>已<anchor xml:id="end0176c1302"/>更不去。所 <lb ed="X" n="0176c14"/><lb ed="R111" n="0189b09"/>以者何。来者无所从来。去者无所至去。可见者更 <lb ed="X" n="0176c15"/><lb ed="R111" n="0189b10"/>不可见。与法花同旨也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176c16"/><lb ed="R111" n="0189b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0176c1601">淸凉国师答复礼法师所问真妄偈曰。本净本不觉。 <lb ed="X" n="0176c17"/><lb ed="R111" n="0189b12"/>由兹妄念起。能迷非所迷。安得长相似。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0176c18"/><lb ed="R111" n="0189b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0176c1801">传曰。圆觉会上。<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>所问世界始终生灭。 <lb ed="X" n="0176c19"/><lb ed="R111" n="0189b14"/>前後有无之故。而<persName>世尊</persName>先令息灭妄心。净诸业障。 <lb ed="X" n="0176c20"/><lb ed="R111" n="0189b15"/>菩萨所问。一切众生。本性淸净。云何染汚。而<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0176c21"/><lb ed="R111" n="0189b16"/>但曰。为有我･人･众生。及与寿命。终不明告其所以 <lb ed="X" n="0176c22"/><lb ed="R111" n="0189b17"/>然。淸凉言本净本不觉。则含其无性之旨。深得世 <lb ed="X" n="0176c23"/><lb ed="R111" n="0189b18"/>尊法施之式。何以知之。大经疏曰。一切法有二。一 <lb ed="X" n="0176c24"/><lb ed="R111" n="0190a01"/>是所迷。谓缘起不实。故如幻也。缘成。故无性也。二 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0177a" n="0177a"/> <lb ed="X" n="0177a01"/><lb ed="R111" n="0190a02"/>是能迷。谓遍计无物。故如空也。妄计。故无相也。又 <lb ed="X" n="0177a02"/><lb ed="R111" n="0190a03"/>以不觉。故不知有。以不信。故不承当。<anchor xml:id="nkr_note_add_0177a0201" n="0177a0201"/><anchor xml:id="beg0177a0201" n="0177a0201"/>但<anchor xml:id="end0177a0201"/>起无明。空 <lb ed="X" n="0177a03"/><lb ed="R111" n="0190a04"/>成倒想耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a04"/><lb ed="R111" n="0190a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0177a0401">枣柏曰。十定品法门。其定名入刹那际。如三乘说。八 <lb ed="X" n="0177a05"/><lb ed="R111" n="0190a06"/>十生灭为一刹那。八十刹那为一念。此明三乘说。如 <lb ed="X" n="0177a06"/><lb ed="R111" n="0190a07"/>此一乘。但以刹那是极短促。思虑不及之故。终不别 <lb ed="X" n="0177a07"/><lb ed="R111" n="0190a08"/>论有生灭。明<persName>如来</persName>出世。始终不離刹那际。为一乘道 <lb ed="X" n="0177a08"/><lb ed="R111" n="0190a09"/>理情解。有以情解者。疑网不除。且信<persName>佛</persName>语。自疑不断。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a09"/><lb ed="R111" n="0190a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0177a0901">传曰。沩山问香严曰。我不问汝经论義理种种知 <lb ed="X" n="0177a10"/><lb ed="R111" n="0190a11"/>见。汝但向父母未生前道取一句。香严曰。和尙替 <lb ed="X" n="0177a11"/><lb ed="R111" n="0190a12"/>我道。沩山曰。道得即是我三昧。于汝何益。于是香 <lb ed="X" n="0177a12"/><lb ed="R111" n="0190a13"/>严泣辞沩山。曰。画餠不可充饥。今生不复学识。且 <lb ed="X" n="0177a13"/><lb ed="R111" n="0190a14"/>作个长行粥饭僧。遂去止南阳。庵以休息焉。久之。 <lb ed="X" n="0177a14"/><lb ed="R111" n="0190a15"/>一日粪除瓦砾击竹。笑曰。沩山大慈。恩逾父母。当 <lb ed="X" n="0177a15"/><lb ed="R111" n="0190a16"/>日若为我说却。何处有今日。如香严。乃可称自疑 <lb ed="X" n="0177a16"/><lb ed="R111" n="0190a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0177a1601" n="0177a1601"/><anchor xml:id="beg0177a1601" n="0177a1601"/>已<anchor xml:id="end0177a1601"/>断。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a17"/><lb ed="R111" n="0190a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0177a1701">雲居宏觉禅师。僧问。如何是沙门所重。宏觉曰。心识 <lb ed="X" n="0177a18"/><lb ed="R111" n="0190b01"/>不到处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177a19"/><lb ed="R111" n="0190b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0177a1901">传曰。洞上宗旨。语忌十成。十欲犯。犯则谓之触讳。 <lb ed="X" n="0177a20"/><lb ed="R111" n="0190b03"/>如五位曰。但能不触当今讳。也勝前朝断舌才。宏 <lb ed="X" n="0177a21"/><lb ed="R111" n="0190b04"/>觉盖洞山之高弟也。而所答之语如此。岂非触讳 <lb ed="X" n="0177a22"/><lb ed="R111" n="0190b05"/>乎。曰。东坡最能为譬。尝曰。以吾之所知。推至其所 <lb ed="X" n="0177a23"/><lb ed="R111" n="0190b06"/>不知。婴儿生而导之言。稍长而教之书。口必至于 <lb ed="X" n="0177a24"/><lb ed="R111" n="0190b07"/>忘声而後能言。手必至于忘笔而後能书。此吾之 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0177b" n="0177b"/> <lb ed="X" n="0177b01"/><lb ed="R111" n="0190b08"/>所知也。口不能忘声。则语言难于属文。手不能忘 <lb ed="X" n="0177b02"/><lb ed="R111" n="0190b09"/>笔。则字画难于刻雕。及其相忘之至。则形容心術。 <lb ed="X" n="0177b03"/><lb ed="R111" n="0190b10"/>酬酢万物之变。忽然而不自知也。夫不犯讳。忌十 <lb ed="X" n="0177b04"/><lb ed="R111" n="0190b11"/>成者。法也。宏觉不忘法。何以能识宗。金刚般若曰。 <lb ed="X" n="0177b05"/><lb ed="R111" n="0190b12"/>一切贤圣皆以无为法而有差别。觉以之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177b06"/><lb ed="R111" n="0190b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0177b0601">提婆曰。禀明于心。不假外也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177b07"/><lb ed="R111" n="0190b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0177b0701">传曰。<name role="" type="person">提婆菩萨</name>。博识强记。才辩绝伦。名震五天。然 <lb ed="X" n="0177b08"/><lb ed="R111" n="0190b15"/>犹以人不信用其言为忧。天竺有大自在天人。身 <lb ed="X" n="0177b09"/><lb ed="R111" n="0190b16"/>真金色。高二丈。人有所求。皆如所愿。提婆造庙见 <lb ed="X" n="0177b10"/><lb ed="R111" n="0190b17"/>之。万众随入。像果瞬视若怒。提婆曰。神则神矣。何 <lb ed="X" n="0177b11"/><lb ed="R111" n="0190b18"/>其小哉。正当以威灵感人。智德化物。而假金为躯。 <lb ed="X" n="0177b12"/><lb ed="R111" n="0191a01"/>玻璃为目以妖世。非所望也。即梯其肩。凿出目睛。 <lb ed="X" n="0177b13"/><lb ed="R111" n="0191a02"/>观者疑之。曰。大自在天乃为一小婆罗门所折困 <lb ed="X" n="0177b14"/><lb ed="R111" n="0191a03"/>耶。提婆晓人曰。神明远大。故以近事试我。我得其 <lb ed="X" n="0177b15"/><lb ed="R111" n="0191a04"/>心。故敢尔也。于是办供。是夜大自在天降以受之 <lb ed="X" n="0177b16"/><lb ed="R111" n="0191a05"/>曰。汝得我心。人得我形。汝以心供。人以质馈。知而 <lb ed="X" n="0177b17"/><lb ed="R111" n="0191a06"/>敬我者汝。畏而诬我者人。然汝供甚美。但乏我所 <lb ed="X" n="0177b18"/><lb ed="R111" n="0191a07"/>欲。提婆曰。神需何物。大自在天人曰。我缺左目。能 <lb ed="X" n="0177b19"/><lb ed="R111" n="0191a08"/>施我乎。提婆笑。即出自<anchor xml:id="nkr_note_add_0177b1901" n="0177b1901"/><anchor xml:id="beg0177b1901" n="0177b1901"/>己<anchor xml:id="end0177b1901"/>目与之。愈出而愈不竭。 <lb ed="X" n="0177b20"/><lb ed="R111" n="0191a09"/>自旦及暮。出目睛数万。神赞曰。善哉摩衲。真上施 <lb ed="X" n="0177b21"/><lb ed="R111" n="0191a10"/>也。欲何所求。提婆曰。我禀明于心。不假外也。余尝 <lb ed="X" n="0177b22"/><lb ed="R111" n="0191a11"/>笑提婆顚倒。既曰禀明于心。不假外也。则亦安用 <lb ed="X" n="0177b23"/><lb ed="R111" n="0191a12"/>求神。欲人信用其言乎。方曰不假于外而求神。如 <lb ed="X" n="0177b24"/><lb ed="R111" n="0191a13"/>醉夫谓人曰吾平生不解饮也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0177c" n="0177c"/> <lb ed="X" n="0177c01"/><lb ed="R111" n="0191a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0177c0101">曹山本寂禅师偈曰。从缘荐得相应疾。就体消停得 <lb ed="X" n="0177c02"/><lb ed="R111" n="0191a15"/>力迟。瞥起本来无处所。吾师暂说不思议。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177c03"/><lb ed="R111" n="0191a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0177c0301">传曰。予以是观之。千圣皆称此一念之心起时了 <lb ed="X" n="0177c04"/><lb ed="R111" n="0191a17"/>不可得。是真不思议也。離则决定无别殊勝。故如 <lb ed="X" n="0177c05"/><lb ed="R111" n="0191a18"/>是了知。岂不疾乎。花严经曰。以少方便。疾成菩提。 <lb ed="X" n="0177c06"/><lb ed="R111" n="0191b01"/>曰。然则学者何为而不信耶。曰。如竹林善会禅师 <lb ed="X" n="0177c07"/><lb ed="R111" n="0191b02"/>为道吾发之。以见船子。言下省悟。既去而回顾。船 <lb ed="X" n="0177c08"/><lb ed="R111" n="0191b03"/>子笑曰。这汉疑我别有也。于是覆其舟。盖信力尙 <lb ed="X" n="0177c09"/><lb ed="R111" n="0191b04"/>微。未大通透故耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177c10"/><lb ed="R111" n="0191b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0177c1001">法花经曰。尔时龙女有一宝珠。價値三千大千世界。 <lb ed="X" n="0177c11"/><lb ed="R111" n="0191b06"/>持以上<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>即受之。龙女谓智积菩萨･尊者舍利弗 <lb ed="X" n="0177c12"/><lb ed="R111" n="0191b07"/>言。我献宝珠。<persName>世尊</persName>纳受。是事疾不。答言。甚疾。女言。以 <lb ed="X" n="0177c13"/><lb ed="R111" n="0191b08"/>汝神力。观我成<persName>佛</persName>。复速于此。当时众会。皆见龙女忽 <lb ed="X" n="0177c14"/><lb ed="R111" n="0191b09"/>然之间。变成男子。具菩萨行。即往南方无垢世界。坐 <lb ed="X" n="0177c15"/><lb ed="R111" n="0191b10"/>宝莲花。成<persName>等正觉</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0177c16"/><lb ed="R111" n="0191b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0177c1601">传曰。枣柏曰。此義如花严经所说即不然。但使自 <lb ed="X" n="0177c17"/><lb ed="R111" n="0191b12"/>无情见。大智逾明。万法体真。无转变相。如维摩经 <lb ed="X" n="0177c18"/><lb ed="R111" n="0191b13"/>舍利弗谓天女曰。何故不转女身。天女谓舍利弗。 <lb ed="X" n="0177c19"/><lb ed="R111" n="0191b14"/>我十二年来求女身相了不可得。当何所转。庵提 <lb ed="X" n="0177c20"/><lb ed="R111" n="0191b15"/>遮女谓舍利弗。自男生我女。当知万法。本自体如。 <lb ed="X" n="0177c21"/><lb ed="R111" n="0191b16"/>有何可转。如入法界品善财童子善知识。文殊･普 <lb ed="X" n="0177c22"/><lb ed="R111" n="0191b17"/>贤･比丘･比丘尼･长者･童子･优婆夷･童女･仙人･外道。 <lb ed="X" n="0177c23"/><lb ed="R111" n="0191b18"/>五十三人。各各自具菩萨行。自具<persName>佛</persName>法。随诸众生。 <lb ed="X" n="0177c24"/><lb ed="R111" n="0192a01"/>见身不同。不云有转。若以法眼观。无俗不真。若以 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0178a" n="0178a"/> <lb ed="X" n="0178a01"/><lb ed="R111" n="0192a02"/>世间肉眼观。无真不俗。以法花经对权教三根。见 <lb ed="X" n="0178a02"/><lb ed="R111" n="0192a03"/>未尽者令我信种。且将女相速转成<persName>佛</persName>。令生奇特。 <lb ed="X" n="0178a03"/><lb ed="R111" n="0192a04"/>方始发心。趣真知见。不堪本法。而起善根。此明且 <lb ed="X" n="0178a04"/><lb ed="R111" n="0192a05"/>引三权令归一实。又破彼时劫定执三僧祇。令于 <lb ed="X" n="0178a05"/><lb ed="R111" n="0192a06"/>刹那。证三世性。本来一际。无始无终。称法平等。裂 <lb ed="X" n="0178a06"/><lb ed="R111" n="0192a07"/>三乘之见网。撤菩萨之草庵。令皈法界之门。入<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0178a07"/><lb ed="R111" n="0192a08"/>真实之宅。故令龙女成<persName>佛</persName>。明非过去久修。年始八 <lb ed="X" n="0178a08"/><lb ed="R111" n="0192a09"/>岁。又表今非旧学。转女时分。不逾刹那。具行<persName>佛</persName>果。 <lb ed="X" n="0178a09"/><lb ed="R111" n="0192a10"/>无亏毫念。法本如是。自体无时。权学三根。自将见 <lb ed="X" n="0178a10"/><lb ed="R111" n="0192a11"/>隔。迷自实法。反称为他。不知躬<anchor xml:id="nkr_note_add_0178a1001" n="0178a1001"/><anchor xml:id="beg0178a1001" n="0178a1001"/>己<anchor xml:id="end0178a1001"/>。本事如斯。全处 <lb ed="X" n="0178a11"/><lb ed="R111" n="0192a12"/>宅中。犹怀滞见。云何界外。悬指僧祇。此见不離。定 <lb ed="X" n="0178a12"/><lb ed="R111" n="0192a13"/>乖永劫。迴心见谢。方始旧居。何如今时。灭诸见业。 <lb ed="X" n="0178a13"/><lb ed="R111" n="0192a14"/>徒烦多劫。苦困方回。如花严经法界缘起门。明凡 <lb ed="X" n="0178a14"/><lb ed="R111" n="0192a15"/>圣一真。犹存见隔。见存即凡。情亡即<persName>佛</persName>。称性缘起。 <lb ed="X" n="0178a15"/><lb ed="R111" n="0192a16"/>俯仰进退。屈伸谦敬。皆菩萨行。无有一法可转变 <lb ed="X" n="0178a16"/><lb ed="R111" n="0192a17"/>相。有生住灭。故不同龙女转身成<persName>佛</persName>。予以谓龙旁 <lb ed="X" n="0178a17"/><lb ed="R111" n="0192a18"/>生。女有五障。八岁非久积功力。忽然之顷。非历尘 <lb ed="X" n="0178a18"/><lb ed="R111" n="0192b01"/>劫。乃化而成<persName>佛</persName>者。超越诸趣。脱離业果。凌跨十世。 <lb ed="X" n="0178a19"/><lb ed="R111" n="0192b02"/>猛利成就之象也。不欲正言。故以象示。意使学者 <lb ed="X" n="0178a20"/><lb ed="R111" n="0192b03"/>自悟耳。便以为实法。较两经而优劣之。其可哉。然 <lb ed="X" n="0178a21"/><lb ed="R111" n="0192b04"/>则方等深经。有正言之者乎。曰。首楞严曰。金刚王 <lb ed="X" n="0178a22"/><lb ed="R111" n="0192b05"/>宝觉。弹指超无学。花严曰。超诸方便成十力是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178a23"/><lb ed="R111" n="0192b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0178a2301">永明禅师曰。匿迹韬光。潜行密用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178a24"/><lb ed="R111" n="0192b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0178a2401">传曰。明山宾睏乏。货所乘牛。既售受钱。乃谓买者 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0178b" n="0178b"/> <lb ed="X" n="0178b01"/><lb ed="R111" n="0192b08"/>曰。此牛经患漏蹄。然疗差<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b0101" n="0178b0101"/><anchor xml:id="beg0178b0101" n="0178b0101"/>已<anchor xml:id="end0178b0101"/>久。恐後脱发。无容不 <lb ed="X" n="0178b02"/><lb ed="R111" n="0192b09"/>相语。买者遽追受钱。孔嵩家贫。变姓名佣于阿里。 <lb ed="X" n="0178b03"/><lb ed="R111" n="0192b10"/>范式为牧伯。行部到新野。县选嵩导骑迎式。式见 <lb ed="X" n="0178b04"/><lb ed="R111" n="0192b11"/>而识之。呼嵩把臂谓曰。非孔仲山耶。对之歎息。欲 <lb ed="X" n="0178b05"/><lb ed="R111" n="0192b12"/>与之俱载而去。嵩以为先佣未竟。不肯去。大智度 <lb ed="X" n="0178b06"/><lb ed="R111" n="0192b13"/>论曰。譬如医师。治风狂人。望见诟骂。而医师但欲 <lb ed="X" n="0178b07"/><lb ed="R111" n="0192b14"/>验其所施之術。不恤其狂。行人调心。亦复如是。故 <lb ed="X" n="0178b08"/><lb ed="R111" n="0192b15"/>二祖大师既老。出入市里。混于婬坊酒肆之间。有 <lb ed="X" n="0178b09"/><lb ed="R111" n="0192b16"/>嘲之者。答曰。我自调心。非干汝事。此韬光密用者 <lb ed="X" n="0178b10"/><lb ed="R111" n="0192b17"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178b11"/><lb ed="R111" n="0192b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0178b1101">金刚般若三性。依他･遍计･圆成实智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178b12"/><lb ed="R111" n="0193a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0178b1201">传曰。法花会上。一切众生喜见菩萨。供养日月净 <lb ed="X" n="0178b13"/><lb ed="R111" n="0193a02"/>明德<persName>佛</persName>。身服诸花香油。满千二百岁<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b1301" n="0178b1301"/><anchor xml:id="beg0178b1301" n="0178b1301"/>已<anchor xml:id="end0178b1301"/>。香油涂身。 <lb ed="X" n="0178b14"/><lb ed="R111" n="0193a03"/>又以天宝衣而自缠身。灌诸香油。以神通力愿。而 <lb ed="X" n="0178b15"/><lb ed="R111" n="0193a04"/>自然身。光明遍照八十亿恒河沙世界。其中诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0178b16"/><lb ed="R111" n="0193a05"/>同时赞言。善哉。善哉。善男子。是真精进。是名真法 <lb ed="X" n="0178b17"/><lb ed="R111" n="0193a06"/>供养<persName>如来</persName>。乃至作是语<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b1701" n="0178b1701"/><anchor xml:id="beg0178b1701" n="0178b1701"/>已<anchor xml:id="end0178b1701"/>。而各默然。其身火燃千 <lb ed="X" n="0178b18"/><lb ed="R111" n="0193a07"/>二百岁。过是<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b1801" n="0178b1801"/><anchor xml:id="beg0178b1801" n="0178b1801"/>已<anchor xml:id="end0178b1801"/>後。其身乃尽者。離遍计执。证人空 <lb ed="X" n="0178b19"/><lb ed="R111" n="0193a08"/>智之象也。作如是法供养<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b1901" n="0178b1901"/><anchor xml:id="beg0178b1901" n="0178b1901"/>已<anchor xml:id="end0178b1901"/>。命终之後。复生日月 <lb ed="X" n="0178b20"/><lb ed="R111" n="0193a09"/>净明德<persName>佛</persName>国中。乃至日月净明德<persName>佛</persName>告一切众生 <lb ed="X" n="0178b21"/><lb ed="R111" n="0193a10"/>喜见菩萨曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0178b2101" n="0178b2101"/><anchor xml:id="beg0178b2101" n="0178b2101"/>善<anchor xml:id="end0178b2101"/>男子。我涅槃时到。灭尽时至。汝可 <lb ed="X" n="0178b22"/><lb ed="R111" n="0193a11"/>安施床座。我于今夜。当般涅槃。即以海此岸栴檀 <lb ed="X" n="0178b23"/><lb ed="R111" n="0193a12"/>为<g ref="#CB00036">𧂐</g>。供养<persName>佛</persName>身。而以烧之。火灭已後。收取舍利。作 <lb ed="X" n="0178b24"/><lb ed="R111" n="0193a13"/>八万四千宝甁。以起八万四千塔。于是塔前。然百 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0178c" n="0178c"/> <lb ed="X" n="0178c01"/><lb ed="R111" n="0193a14"/>福莊严臂七万二千岁而以供养者。離依他执。得 <lb ed="X" n="0178c02"/><lb ed="R111" n="0193a15"/>法空智之象也。故天台曰。身相既尽。法执亦亡。于 <lb ed="X" n="0178c03"/><lb ed="R111" n="0193a16"/>时天･人･阿修罗等。见其无臂。忧恼悲哀。而作是言。 <lb ed="X" n="0178c04"/><lb ed="R111" n="0193a17"/>此一切众生喜见菩萨。是我等师。教化我者。而今 <lb ed="X" n="0178c05"/><lb ed="R111" n="0193a18"/>烧臂。身不具足。于是菩萨于大众中立此誓曰。捨 <lb ed="X" n="0178c06"/><lb ed="R111" n="0193b01"/>我两臂。必当得<persName>佛</persName>金色之身。若实不虚。令我两臂 <lb ed="X" n="0178c07"/><lb ed="R111" n="0193b02"/>还复如故。作是誓已。自然还复者。二执既尽。证圆 <lb ed="X" n="0178c08"/><lb ed="R111" n="0193b03"/>成实智。然非灭绝身臂而证。故曰还复如故。盖尝 <lb ed="X" n="0178c09"/><lb ed="R111" n="0193b04"/>深观之。尽身相则曰千二百岁。十二缘生所成之 <lb ed="X" n="0178c10"/><lb ed="R111" n="0193b05"/>业趣也。尽法执则曰七万二千岁。七识染汚。意所 <lb ed="X" n="0178c11"/><lb ed="R111" n="0193b06"/>执持也。身相以生言之。法执以死言之。身相法执。 <lb ed="X" n="0178c12"/><lb ed="R111" n="0193b07"/>不出于死生之域耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178c13"/><lb ed="R111" n="0193b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0178c1301">法花经曰。<persName>如来</persName>明见三界之相。无有生死。若退若出。 <lb ed="X" n="0178c14"/><lb ed="R111" n="0193b09"/>亦无在世及灭度者。非实非虚。非如非异。不如三界。 <lb ed="X" n="0178c15"/><lb ed="R111" n="0193b10"/>见于三界。如斯之事。<persName>如来</persName>明见。无有错谬。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0178c16"/><lb ed="R111" n="0193b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0178c1601">传曰。僧问天台雲居智禅师曰。性即淸净。不属有 <lb ed="X" n="0178c17"/><lb ed="R111" n="0193b12"/>无。因何有见。答曰。见无所见。僧曰。无所见。因何更 <lb ed="X" n="0178c18"/><lb ed="R111" n="0193b13"/>有见。答曰。见处亦无。僧曰。如是见时。是谁之见。答 <lb ed="X" n="0178c19"/><lb ed="R111" n="0193b14"/>曰。无有能见者。僧曰。究竟其理如何。答曰。汝知不。 <lb ed="X" n="0178c20"/><lb ed="R111" n="0193b15"/>妄计为有。即有能･所。乃得名迷。随见生解。便堕生 <lb ed="X" n="0178c21"/><lb ed="R111" n="0193b16"/>死。明见之人即不然。终日见未尝见。求见处体相 <lb ed="X" n="0178c22"/><lb ed="R111" n="0193b17"/>了不可得。能･所俱绝。名为见性。予以是观能･所既 <lb ed="X" n="0178c23"/><lb ed="R111" n="0193b18"/>绝。则无生死。生死既无。则何有三界之相。是谓明 <lb ed="X" n="0178c24"/><lb ed="R111" n="0194a01"/>见也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0179a" n="0179a"/> <lb ed="X" n="0179a01"/><lb ed="R111" n="0194a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0179a0101">花严十定品曰。尔时。<persName>世尊</persName>在<name role="" type="person">摩竭提国</name>。阿兰若法菩 <lb ed="X" n="0179a02"/><lb ed="R111" n="0194a03"/>提场中。始成正觉。于<name role="" type="person">普光明殿</name>。入刹那际诸<persName>佛</persName>三昧。 <lb ed="X" n="0179a03"/><lb ed="R111" n="0194a04"/>以一切智自在神通力。现<persName>如来</persName>身淸净无碍。无所依 <lb ed="X" n="0179a04"/><lb ed="R111" n="0194a05"/>止。无有攀缘。住奢摩他。最极寂静。具大威德。无所染 <lb ed="X" n="0179a05"/><lb ed="R111" n="0194a06"/>著。能令见者。悉得开悟。随宜出兴。不失于时。恒住一 <lb ed="X" n="0179a06"/><lb ed="R111" n="0194a07"/>相。所谓无相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179a07"/><lb ed="R111" n="0194a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0179a0701">传曰。法花经曰。<persName>世尊</persName>结跏趺坐。入于无量義处三 <lb ed="X" n="0179a08"/><lb ed="R111" n="0194a09"/>昧。身心不动。而弥勒菩萨曰。今<persName>佛</persName>入于三昧。是不 <lb ed="X" n="0179a09"/><lb ed="R111" n="0194a10"/>可思议。以是观之。则所言无量者。非多多无数量 <lb ed="X" n="0179a10"/><lb ed="R111" n="0194a11"/>之谓也。苟为数量之量。则不应言处。盖无念碍之 <lb ed="X" n="0179a11"/><lb ed="R111" n="0194a12"/>量耳。何以知之。以前文曰。说大乘经。名无量義。教 <lb ed="X" n="0179a12"/><lb ed="R111" n="0194a13"/>菩萨法。<persName>佛</persName>所护念。不言处也。推十定品所示入刹 <lb ed="X" n="0179a13"/><lb ed="R111" n="0194a14"/>那际诸<persName>佛</persName>三昧同旨。至于随宜出兴。不失于时。则 <lb ed="X" n="0179a14"/><lb ed="R111" n="0194a15"/>善用其心者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179a15"/><lb ed="R111" n="0194a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0179a1501">起信论曰。真实空者。从本以来。一切染法不相应故。 <lb ed="X" n="0179a16"/><lb ed="R111" n="0194a17"/>離一切法差别相故。无有虚妄分别心故。应知真如 <lb ed="X" n="0179a17"/><lb ed="R111" n="0194a18"/>非有相･非无相･非有无相･非非有无相･非一相･非异 <lb ed="X" n="0179a18"/><lb ed="R111" n="0194b01"/>相。略说以一切众生妄分别心所不能触。故立为空。 <lb ed="X" n="0179a19"/><lb ed="R111" n="0194b02"/>據实道理。妄念非有。空性亦空。以所遮是无。能遮亦 <lb ed="X" n="0179a20"/><lb ed="R111" n="0194b03"/>无故。言真实不空者。由妄念空无故。即显真心。常恒 <lb ed="X" n="0179a21"/><lb ed="R111" n="0194b04"/>不变。淸净圆满。故名不空。亦无不空相。以非妄念心 <lb ed="X" n="0179a22"/><lb ed="R111" n="0194b05"/>所行故。唯離念智之所证故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179a23"/><lb ed="R111" n="0194b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0179a2301">传曰。予观江西<name role="" type="person">马祖</name>而下诸奇衲。如汾州南泉･归 <lb ed="X" n="0179a24"/><lb ed="R111" n="0194b07"/>宗百丈。皆冠绝一时。然说法与诸祖议论冥契者。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0179b" n="0179b"/> <lb ed="X" n="0179b01"/><lb ed="R111" n="0194b08"/>百丈又冠诸衲。尝曰。但了诸法不自生。皆从自<anchor xml:id="nkr_note_add_0179b0101" n="0179b0101"/><anchor xml:id="beg0179b0101" n="0179b0101"/>己<anchor xml:id="end0179b0101"/> <lb ed="X" n="0179b02"/><lb ed="R111" n="0194b09"/>一念妄想。顚倒取相而有。知心与境不相到。当处 <lb ed="X" n="0179b03"/><lb ed="R111" n="0194b10"/>解脱。一一诸法。当处寂灭。当处道场。本有之性。不 <lb ed="X" n="0179b04"/><lb ed="R111" n="0194b11"/>可名目。本来不是凡･不是圣･不是垢净･亦非空有･ <lb ed="X" n="0179b05"/><lb ed="R111" n="0194b12"/>亦非善恶。若与诸染法相应。名天･人二乘界。若垢 <lb ed="X" n="0179b06"/><lb ed="R111" n="0194b13"/>净心尽。不住繫缚。不住解脱。无一切有为无为。缚 <lb ed="X" n="0179b07"/><lb ed="R111" n="0194b14"/>脱平等心量。处于生死。其心自在。毕竟不与诸虚 <lb ed="X" n="0179b08"/><lb ed="R111" n="0194b15"/>妄･尘劳･蕴界･生死。诸入和合。迥然无计。一切不拘。 <lb ed="X" n="0179b09"/><lb ed="R111" n="0194b16"/>去留无碍。往来生死。如门开相似。此论与<name role="" type="person">马鸣</name>所 <lb ed="X" n="0179b10"/><lb ed="R111" n="0194b17"/>示无所优劣。然深信而亲证者。首山念法花･舜峰 <lb ed="X" n="0179b11"/><lb ed="R111" n="0194b18"/>钦禅师尤昭著者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179b12"/><lb ed="R111" n="0195a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0179b1201">金刚般若经曰。须菩提。诸菩萨摩诃萨应如是生淸 <lb ed="X" n="0179b13"/><lb ed="R111" n="0195a02"/>净心。不应住色生心。不应住声･香･味･触･法生心。应无 <lb ed="X" n="0179b14"/><lb ed="R111" n="0195a03"/>所住而生其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179b15"/><lb ed="R111" n="0195a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0179b1501">传曰。楞伽经曰。一切法不生。我说刹那義。夫言法 <lb ed="X" n="0179b16"/><lb ed="R111" n="0195a05"/>本不生足矣。安用复名刹那義乎。法花经曰。诸法 <lb ed="X" n="0179b17"/><lb ed="R111" n="0195a06"/>空为座。夫言诸法空足矣。安用复称座乎。曰。但言 <lb ed="X" n="0179b18"/><lb ed="R111" n="0195a07"/>诸法本不生。与言诸法空者。即是断灭见。故以不 <lb ed="X" n="0179b19"/><lb ed="R111" n="0195a08"/>生而言刹那。诸法空而言座也。所言应无所住而 <lb ed="X" n="0179b20"/><lb ed="R111" n="0195a09"/>生其心。盖三世<persName>如来</persName>法施之式也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179b21"/><lb ed="R111" n="0195a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0179b2101">永嘉尊者曰。取不得。捨不得。不可得中只么得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179b22"/><lb ed="R111" n="0195a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0179b2201">传曰。可以取。则法身有剩。可以捨。则虚空可逃。離 <lb ed="X" n="0179b23"/><lb ed="R111" n="0195a12"/>是取捨之心。则如絮球百衲。置之间处。天寒岁晚。 <lb ed="X" n="0179b24"/><lb ed="R111" n="0195a13"/>有时而得用也。莊周非能知此者也。而其言有可 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0179c" n="0179c"/> <lb ed="X" n="0179c01"/><lb ed="R111" n="0195a14"/>观。曰。黄帝遊于赤水之北。登昆仑之丘南望。遗其 <lb ed="X" n="0179c02"/><lb ed="R111" n="0195a15"/>玄珠。使智索之而不得。使離娄索之而不得。乃因 <lb ed="X" n="0179c03"/><lb ed="R111" n="0195a16"/>罔象而得之。黄帝曰。异哉。罔象乃可得之。问曰。莊 <lb ed="X" n="0179c04"/><lb ed="R111" n="0195a17"/>周既曰非能知之。则其语何其似之亲耶。曰。牛乳 <lb ed="X" n="0179c05"/><lb ed="R111" n="0195a18"/>驴乳。其色俱白。牛乳则能出生酥酪。至于驴乳。裂 <lb ed="X" n="0179c06"/><lb ed="R111" n="0195b01"/>之则成滓秽。然不识牛乳者。指驴乳似之。故予不 <lb ed="X" n="0179c07"/><lb ed="R111" n="0195b02"/>废莊周之论也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179c08"/><lb ed="R111" n="0195b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0179c0801"><name role="" type="person">毘舍浮<persName>佛</persName></name>偈曰。假借四大以为身。心本无生因境有。 <lb ed="X" n="0179c09"/><lb ed="R111" n="0195b04"/>前境若无心亦无。罪福如幻起亦灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179c10"/><lb ed="R111" n="0195b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0179c1001">传曰。首楞严曰。由尘发知。因根有相。相见无性。犹 <lb ed="X" n="0179c11"/><lb ed="R111" n="0195b06"/>如交芦。夫知由前尘而发者。所谓见分也。相因眼 <lb ed="X" n="0179c12"/><lb ed="R111" n="0195b07"/>根而有者。所谓相分也。相･见俱无有性者。心境互 <lb ed="X" n="0179c13"/><lb ed="R111" n="0195b08"/>生。各无自体。心不自立故。由尘发知。境不自生故。 <lb ed="X" n="0179c14"/><lb ed="R111" n="0195b09"/>因根有相。二虚相倚故。犹若交芦。维摩经曰。无我 <lb ed="X" n="0179c15"/><lb ed="R111" n="0195b10"/>无造无受者。善恶之业亦不亡。予政和元年十月 <lb ed="X" n="0179c16"/><lb ed="R111" n="0195b11"/>谪海外。明年三月馆于琼州之<name role="" type="person">开元寺</name>俨师院。海 <lb ed="X" n="0179c17"/><lb ed="R111" n="0195b12"/>上无经籍。壁间有此偈。日夕研味。顿入无生。身心 <lb ed="X" n="0179c18"/><lb ed="R111" n="0195b13"/>超然自得也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179c19"/><lb ed="R111" n="0195b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0179c1901">复礼法师曰。观业者。业因心起。心为业用。业引心而 <lb ed="X" n="0179c20"/><lb ed="R111" n="0195b15"/>受形。心随业而作境。然则因业受身。身还造业。从心 <lb ed="X" n="0179c21"/><lb ed="R111" n="0195b16"/>作境。境复生心。若影随形而曲直。犹响随声而大小 <lb ed="X" n="0179c22"/><lb ed="R111" n="0195b17"/>矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0179c23"/><lb ed="R111" n="0195b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0179c2301">传曰。廣百论偈曰。眼中无色识。识中无色眼。色内 <lb ed="X" n="0179c24"/><lb ed="R111" n="0196a01"/>二俱无。何能令见色。僧灵润尝修此观曰。捨外尘 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0180a" n="0180a"/> <lb ed="X" n="0180a01"/><lb ed="R111" n="0196a02"/>邪执。得意言分别。捨唯识想。得真法界。前观无相。 <lb ed="X" n="0180a02"/><lb ed="R111" n="0196a03"/>捨外尘相。後观无生。捨唯识想。尝与法侣登山游 <lb ed="X" n="0180a03"/><lb ed="R111" n="0196a04"/>览。野火四合。众皆奔散。润独安步顾陟。谓法侣曰。 <lb ed="X" n="0180a04"/><lb ed="R111" n="0196a05"/>心外无火。火实自心。谓火可逃。寧能免火。及火至 <lb ed="X" n="0180a05"/><lb ed="R111" n="0196a06"/>润。而潜然息灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180a06"/><lb ed="R111" n="0196a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0180a0601">楞伽经偈曰。由自心执著。心似外境转。彼所见非有。 <lb ed="X" n="0180a07"/><lb ed="R111" n="0196a08"/>是故说唯心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180a08"/><lb ed="R111" n="0196a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0180a0801">传曰。曹溪六祖隐晦时号卢居士。尝客廣州精舍。 <lb ed="X" n="0180a09"/><lb ed="R111" n="0196a10"/>夜经行。闻两僧论风幡之義。一曰风动。一曰幡动。 <lb ed="X" n="0180a10"/><lb ed="R111" n="0196a11"/>六祖前曰。肯使流俗辄预高论否。正以风幡非动。 <lb ed="X" n="0180a11"/><lb ed="R111" n="0196a12"/>仁者心动耳。法空禅师深居<name role="" type="person">五台山</name>。每夜必闻有 <lb ed="X" n="0180a12"/><lb ed="R111" n="0196a13"/>声。名曰空禅。法空患之。久而自悟曰。皆我自心之 <lb ed="X" n="0180a13"/><lb ed="R111" n="0196a14"/>境。安有外声哉。以法遣之。自後遂绝。夫言彼所见 <lb ed="X" n="0180a14"/><lb ed="R111" n="0196a15"/>非有者。以风幡相待。无有定属。以无定属。缘生则 <lb ed="X" n="0180a15"/><lb ed="R111" n="0196a16"/>名无生。六祖所示见境既尔。则空禅所悟闻尘亦 <lb ed="X" n="0180a16"/><lb ed="R111" n="0196a17"/>然。首楞严曰。见闻如幻翳。三界若空花。闻复翳根 <lb ed="X" n="0180a17"/><lb ed="R111" n="0196a18"/>除。尘消觉圆净。净极光通达。寂照含虚空。却来观 <lb ed="X" n="0180a18"/><lb ed="R111" n="0196b01"/>世间。犹如梦中事者。讵不信夫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180a19"/><lb ed="R111" n="0196b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0180a1901">花严经曰。<persName>佛</persName>子<persName>如来</persName>以一切譬喩说种种事。无有譬 <lb ed="X" n="0180a20"/><lb ed="R111" n="0196b03"/>喩能喩此法。何以故。心智路绝。不思议故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180a21"/><lb ed="R111" n="0196b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0180a2101">传曰。杜顺和尙。<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨之化身也。作法身 <lb ed="X" n="0180a22"/><lb ed="R111" n="0196b05"/>偈曰。怀州牛吃禾。益州马腹胀。天下觅医人。炙猪 <lb ed="X" n="0180a23"/><lb ed="R111" n="0196b06"/>左膊上。傅大士。弥勒菩萨之化身也。亦作法身偈 <lb ed="X" n="0180a24"/><lb ed="R111" n="0196b07"/>曰。空手把锄头。步行骑水牛。人从桥上过。桥流水 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0180b" n="0180b"/> <lb ed="X" n="0180b01"/><lb ed="R111" n="0196b08"/>不流。过去古<persName>佛</persName>开示之语如此。而学者望之。如壁 <lb ed="X" n="0180b02"/><lb ed="R111" n="0196b09"/>立万仞。非手足攀揽之境。幽州盘山积禅师曰。若 <lb ed="X" n="0180b03"/><lb ed="R111" n="0196b10"/>言即心即<persName>佛</persName>。今时未入玄微。若言非心非<persName>佛</persName>。犹是 <lb ed="X" n="0180b04"/><lb ed="R111" n="0196b11"/>指踪之极则。向上一路。千圣不传。学者劳形。如<g ref="#CB05538">猿</g> <lb ed="X" n="0180b05"/><lb ed="R111" n="0196b12"/>捉月。积公迨庶幾知此乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b06"/><lb ed="R111" n="0196b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0180b0601">楞伽经曰。前圣所知。转相传授。妄想无性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b07"/><lb ed="R111" n="0196b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0180b0701">传曰。无性之妙。<persName>佛</persName>祖所秘。盖尝密演。未尝显说。何 <lb ed="X" n="0180b08"/><lb ed="R111" n="0196b15"/>以知之。圆觉曰。圆觉自性。非性性有。循诸性起。无 <lb ed="X" n="0180b09"/><lb ed="R111" n="0196b16"/>取无证。维摩曰。不生不灭。是无常義。十地品曰。以 <lb ed="X" n="0180b10"/><lb ed="R111" n="0196b17"/>不了第一義故。号为无明。起信曰。以不如实知真 <lb ed="X" n="0180b11"/><lb ed="R111" n="0196b18"/>如法一故。不觉而有妄念。夫言非性性有。不生灭 <lb ed="X" n="0180b12"/><lb ed="R111" n="0197a01"/>而无常。及不了知。皆以无性故也。而其言皆遮之 <lb ed="X" n="0180b13"/><lb ed="R111" n="0197a02"/>者。欲学者自悟。此予所谓密演者也。今则明告无 <lb ed="X" n="0180b14"/><lb ed="R111" n="0197a03"/>性。是谓显说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b15"/><lb ed="R111" n="0197a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0180b1501">法花经曰。入<persName>如来</persName>室。著<persName>如来</persName>衣。坐<persName>如来</persName>座。尔乃应为 <lb ed="X" n="0180b16"/><lb ed="R111" n="0197a05"/>四众廣说斯经。<persName>如来</persName>室者。一切众生中大慈悲心是。 <lb ed="X" n="0180b17"/><lb ed="R111" n="0197a06"/><persName>如来</persName>衣者。柔和忍辱心是。<persName>如来</persName>座者。一切法空是。安 <lb ed="X" n="0180b18"/><lb ed="R111" n="0197a07"/>住是中。然後以不懈怠心。为诸菩萨及四众廣说是 <lb ed="X" n="0180b19"/><lb ed="R111" n="0197a08"/>法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180b20"/><lb ed="R111" n="0197a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0180b2001">传曰。室者。常寝处。衣者。常披服。座者。常休息。故知 <lb ed="X" n="0180b21"/><lb ed="R111" n="0197a10"/>传<persName>佛</persName>心宗者。常寝处于慈悲。披服于忍辱。休息于 <lb ed="X" n="0180b22"/><lb ed="R111" n="0197a11"/>法空。故曰安住是中也。永明曰。食肉者断大慈悲 <lb ed="X" n="0180b23"/><lb ed="R111" n="0197a12"/>种。不可不愼。太平兴国中。建阳僧辩聪游<name role="" type="person">五台山</name> <lb ed="X" n="0180b24"/><lb ed="R111" n="0197a13"/>寺。寺之上座僧老。为众轻㑥。聪独敬事之。将还京 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0180c" n="0180c"/> <lb ed="X" n="0180c01"/><lb ed="R111" n="0197a14"/>师。老僧付聪书。使于城北寻勃贺投之。聪辞去。窃 <lb ed="X" n="0180c02"/><lb ed="R111" n="0197a15"/>发而观。无他词。但曰。度众生毕。早来早来。若更强 <lb ed="X" n="0180c03"/><lb ed="R111" n="0197a16"/>住。却恐造业。聪大惊。复缄封之。既至于廣济河侧。 <lb ed="X" n="0180c04"/><lb ed="R111" n="0197a17"/>闻小儿呼勃贺。聪问勃贺何在。小儿指大猪。猪项 <lb ed="X" n="0180c05"/><lb ed="R111" n="0197a18"/>丳金环。卧街西墙下。聪扣墙问屠谁氏。曰。赵生家 <lb ed="X" n="0180c06"/><lb ed="R111" n="0197b01"/>也。问此猪何名勃贺。曰。唯食薄荷。故里中小儿以 <lb ed="X" n="0180c07"/><lb ed="R111" n="0197b02"/>名之。吾日烹千百猪。猪奔佚难驱。以此猪引导之。 <lb ed="X" n="0180c08"/><lb ed="R111" n="0197b03"/>则累累就死。畜之十五年矣。聪以书投之。勃贺急 <lb ed="X" n="0180c09"/><lb ed="R111" n="0197b04"/>食。忽然人立而化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c10"/><lb ed="R111" n="0197b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0180c1001">维摩经曰。居士即以神力空其室内。除去所有及诸 <lb ed="X" n="0180c11"/><lb ed="R111" n="0197b06"/>侍者。唯置一床。以疾而卧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c12"/><lb ed="R111" n="0197b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0180c1201">传曰。百丈<name role="" type="person">大智禅师</name>曰。夫学道人。若遇种种苦乐。 <lb ed="X" n="0180c13"/><lb ed="R111" n="0197b08"/>称意･不称意事。心无退屈。不念一切名闻利养。不 <lb ed="X" n="0180c14"/><lb ed="R111" n="0197b09"/>贪一切功德利益。不为世间诸法所滞碍。唯无亲 <lb ed="X" n="0180c15"/><lb ed="R111" n="0197b10"/>无爱。苦乐平怀。粗衣遮寒。粝食活命。兀兀如愚。如 <lb ed="X" n="0180c16"/><lb ed="R111" n="0197b11"/>聋如哑。稍有相应分。黄蘗运禅师曰。唯置一床。寝 <lb ed="X" n="0180c17"/><lb ed="R111" n="0197b12"/>疾而卧者。心不起也。如人卧疾。攀缘俱息。妄想歇 <lb ed="X" n="0180c18"/><lb ed="R111" n="0197b13"/>灭。即是菩提。耆域以<name role="" type="person">晋惠帝</name>时至洛阳。万僧为作 <lb ed="X" n="0180c19"/><lb ed="R111" n="0197b14"/>礼。敛眉曰。汝等衣服华饰。皆违法制。非<persName>佛</persName>意也。汉 <lb ed="X" n="0180c20"/><lb ed="R111" n="0197b15"/>范晔有言曰。事苦。则矜全之情薄。生厚。故安存之 <lb ed="X" n="0180c21"/><lb ed="R111" n="0197b16"/>虑深。登高不惧者。胥靡之人也。坐不垂堂者。千金 <lb ed="X" n="0180c22"/><lb ed="R111" n="0197b17"/>之子也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0180c23"/><lb ed="R111" n="0197b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0180c2301">大涅槃经曰。所言二谛。其实是一。方便说二。如人醉 <lb ed="X" n="0180c24"/><lb ed="R111" n="0198a01"/>未吐。见日月转。谓有转日及不转日。醒人但见不转。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0181a" n="0181a"/> <lb ed="X" n="0181a01"/><lb ed="R111" n="0198a02"/>不见于转。转二为粗。不转为妙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a02"/><lb ed="R111" n="0198a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0181a0201">传曰。三藏全是转之二。如彼醉者。大乘经带一转 <lb ed="X" n="0181a03"/><lb ed="R111" n="0198a04"/>二。而说不转之一也。起信曰。以一切法本来唯心。 <lb ed="X" n="0181a04"/><lb ed="R111" n="0198a05"/>实无于念。而有妄心。不觉起念。见诸境界。故说无 <lb ed="X" n="0181a05"/><lb ed="R111" n="0198a06"/>明。以此義例。转二为粗也。又曰。心性不起。即是大 <lb ed="X" n="0181a06"/><lb ed="R111" n="0198a07"/>智慧光明義例。不转为妙也。洞山淸禀禅师唯宴 <lb ed="X" n="0181a07"/><lb ed="R111" n="0198a08"/>坐。一日呼侍者下法堂。谓曳木者无损阶砌。侍者 <lb ed="X" n="0181a08"/><lb ed="R111" n="0198a09"/>出视无有。还白。寂无人迹。禀又使求之。侍者临檐 <lb ed="X" n="0181a09"/><lb ed="R111" n="0198a10"/>俯视。乃群蚁曳蜻蜓翼缘阶而上。盖静极妙而灵 <lb ed="X" n="0181a10"/><lb ed="R111" n="0198a11"/>知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a11"/><lb ed="R111" n="0198a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0181a1101">花严经曰。一念普观无量劫。无去无来亦无住。如是 <lb ed="X" n="0181a12"/><lb ed="R111" n="0198a13"/>了知三世事。超诸方便成十力。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a13"/><lb ed="R111" n="0198a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0181a1301">传曰。枣柏曰。<persName>世尊</persName>在<name role="" type="person">摩竭提国</name>。阿兰若法菩提场 <lb ed="X" n="0181a14"/><lb ed="R111" n="0198a15"/>中始成正觉。于<name role="" type="person">普光明殿</name>入刹那际三昧。明以法 <lb ed="X" n="0181a15"/><lb ed="R111" n="0198a16"/>界身为定体。无三世性故。从<name role="" type="person">兜率天</name>下降神。及入 <lb ed="X" n="0181a16"/><lb ed="R111" n="0198a17"/>涅槃。四十九年住世。转一切法轮。总不出刹那际。 <lb ed="X" n="0181a17"/><lb ed="R111" n="0198a18"/>以此三昧圆通始终。非三世古今故。如是叙致。以 <lb ed="X" n="0181a18"/><lb ed="R111" n="0198b01"/>总言之。一切过去･现在･未来诸<persName>佛</persName>。皆尽一智成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0181a19"/><lb ed="R111" n="0198b02"/>幷众生生死。亦不移刹那际。但众生妄计有年岁 <lb ed="X" n="0181a20"/><lb ed="R111" n="0198b03"/>长短。如<persName>佛</persName>所说。即生即死。皆不移时。夫随情言说。 <lb ed="X" n="0181a21"/><lb ed="R111" n="0198b04"/>无有实義。以济迷倒。谓之方便。若出情之法则不 <lb ed="X" n="0181a22"/><lb ed="R111" n="0198b05"/>然。但入刹那际三昧。即成无上觉道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181a23"/><lb ed="R111" n="0198b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0181a2301">解深密经曰。翳眼人如遍计。现靑黄如依他。净眼如 <lb ed="X" n="0181a24"/><lb ed="R111" n="0198b07"/>圆成。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0181b" n="0181b"/> <lb ed="X" n="0181b01"/><lb ed="R111" n="0198b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0181b0101">传曰。分别性如蛇。依他性如藤。若人缘四尘相分 <lb ed="X" n="0181b02"/><lb ed="R111" n="0198b09"/>析此藤。<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b0201" n="0181b0201"/><anchor xml:id="beg0181b0201" n="0181b0201"/>但<anchor xml:id="end0181b0201"/>见四相。不见别藤。但见色･香･味･触相故。 <lb ed="X" n="0181b03"/><lb ed="R111" n="0198b10"/>藤非实有。以離四尘外。无别有藤。所以偈曰。于藤 <lb ed="X" n="0181b04"/><lb ed="R111" n="0198b11"/>起蛇知。见藤则无境。若知藤分<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b0401" n="0181b0401"/><anchor xml:id="beg0181b0401" n="0181b0401"/>已<anchor xml:id="end0181b0401"/>。藤知如蛇知。若 <lb ed="X" n="0181b05"/><lb ed="R111" n="0198b12"/>知藤之性分是空。则例如藤上妄生蛇想。故傅大 <lb ed="X" n="0181b06"/><lb ed="R111" n="0198b13"/>士偈曰。妄计因成执。迷绳为是蛇。心疑生暗鬼。眼 <lb ed="X" n="0181b07"/><lb ed="R111" n="0198b14"/>病见空花。一境虽无异。三人乃见差。了兹名不实。 <lb ed="X" n="0181b08"/><lb ed="R111" n="0198b15"/>长驭白牛车。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b09"/><lb ed="R111" n="0198b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0181b0901">起信论曰。以取一切众生如<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b0901" n="0181b0901"/><anchor xml:id="beg0181b0901" n="0181b0901"/>己<anchor xml:id="end0181b0901"/>身故。而亦不取众生 <lb ed="X" n="0181b10"/><lb ed="R111" n="0198b17"/>相。此以何義。谓如实知一切众生及与<anchor xml:id="nkr_note_add_0181b1001" n="0181b1001"/><anchor xml:id="beg0181b1001" n="0181b1001"/>己<anchor xml:id="end0181b1001"/>身。真如平 <lb ed="X" n="0181b11"/><lb ed="R111" n="0198b18"/>等。无别异故。以有如是大方便智。除灭无明。见本法 <lb ed="X" n="0181b12"/><lb ed="R111" n="0199a01"/>身。自然而有不思议业种种之用。即与真如等。遍一 <lb ed="X" n="0181b13"/><lb ed="R111" n="0199a02"/>切处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181b14"/><lb ed="R111" n="0199a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0181b1401">传曰。若真能敬重自己<persName>佛</persName>性。即于一切众生。以交 <lb ed="X" n="0181b15"/><lb ed="R111" n="0199a04"/>神之道见之。何以故。以我与众生无差别故。比丘 <lb ed="X" n="0181b16"/><lb ed="R111" n="0199a05"/>辰巳之间斋者。以与众生接。不得不斋。易･同人卦 <lb ed="X" n="0181b17"/><lb ed="R111" n="0199a06"/>曰。文明以健。中正而应。君子也。文明。礼也。灿然与 <lb ed="X" n="0181b18"/><lb ed="R111" n="0199a07"/>物接而健违之。中正。德也。介然与物辩而应从之。 <lb ed="X" n="0181b19"/><lb ed="R111" n="0199a08"/>与物接而违。与物辩而从。此君子所以同人之际。 <lb ed="X" n="0181b20"/><lb ed="R111" n="0199a09"/>不可得而亲疏也。龙兴宗靖禅师初参雪峰。宗承 <lb ed="X" n="0181b21"/><lb ed="R111" n="0199a10"/>印可。乃自誓充饭头。服劳馀十载。尝于众堂中。袒 <lb ed="X" n="0181b22"/><lb ed="R111" n="0199a11"/>一膊钉簾。雪峰睹而记曰。汝向後住持有千僧。其 <lb ed="X" n="0181b23"/><lb ed="R111" n="0199a12"/>中无一人衲子也。靖悔过。辞归台州。住六通院。钱 <lb ed="X" n="0181b24"/><lb ed="R111" n="0199a13"/>王请居<name role="" type="person">龙兴寺</name>。有众千馀。唯三学讲诵之徒。果如 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0181c" n="0181c"/> <lb ed="X" n="0181c01"/><lb ed="R111" n="0199a14"/>雪峰所志。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181c02"/><lb ed="R111" n="0199a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0181c0201">楞伽经曰。<persName>佛</persName>告大慧。为世间以彼惑乱。诸圣亦现。而 <lb ed="X" n="0181c03"/><lb ed="R111" n="0199a16"/>非顚倒。大慧。如春时<g ref="#CB08504">焰</g>･火轮･垂发･犍闼婆城･幻梦･镜 <lb ed="X" n="0181c04"/><lb ed="R111" n="0199a17"/>像･世间顚倒。非明智也。然非不现。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181c05"/><lb ed="R111" n="0199a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0181c0501">传曰。涅槃经曰。迦葉菩萨白<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName>。若以因此 <lb ed="X" n="0181c06"/><lb ed="R111" n="0199b01"/>烦恼之想。生于倒想。一切圣人实有倒想而无烦 <lb ed="X" n="0181c07"/><lb ed="R111" n="0199b02"/>恼。是義云何。<persName>佛</persName>言。善男子。云何圣人而有倒想。迦 <lb ed="X" n="0181c08"/><lb ed="R111" n="0199b03"/>葉菩萨言。<persName>世尊</persName>。一切圣人。牛作牛想。亦说是牛。马 <lb ed="X" n="0181c09"/><lb ed="R111" n="0199b04"/>作马想。亦说是马。男女･大小･舍宅･车乘･去来亦尔。 <lb ed="X" n="0181c10"/><lb ed="R111" n="0199b05"/>是名倒想。善男子。一切凡夫有二种想。一者世流 <lb ed="X" n="0181c11"/><lb ed="R111" n="0199b06"/>布想。二者著想。一切圣人唯有世流佈想。无有著 <lb ed="X" n="0181c12"/><lb ed="R111" n="0199b07"/>想。一切凡夫恶觉观故。于世流佈生于著想。一切 <lb ed="X" n="0181c13"/><lb ed="R111" n="0199b08"/>圣人善觉观故。于世流佈不生著想。是故凡夫名 <lb ed="X" n="0181c14"/><lb ed="R111" n="0199b09"/>为倒想。圣人虽知。不名倒想。盖境本自空。何须壞 <lb ed="X" n="0181c15"/><lb ed="R111" n="0199b10"/>相。而心虚自照。岂假缘生乎。以是一切圣人。不同 <lb ed="X" n="0181c16"/><lb ed="R111" n="0199b11"/>凡夫能所情执知见也。廣博严经曰。<persName>佛</persName>令阿难遍 <lb ed="X" n="0181c17"/><lb ed="R111" n="0199b12"/>告诸比丘。使集听法。阿难承<persName>佛</persName>慈旨。报<anchor xml:id="nkr_note_add_0181c1701" n="0181c1701"/><anchor xml:id="beg0181c1701" n="0181c1701"/>已<anchor xml:id="end0181c1701"/>复还<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0181c18"/><lb ed="R111" n="0199b13"/>所。而白<persName>佛</persName>言。是诸比丘言。我等见<name role="" type="person">祇陀林</name>中。大水 <lb ed="X" n="0181c19"/><lb ed="R111" n="0199b14"/>盈满。大光普照。房舍园林。悉不复现。以是事故。悉 <lb ed="X" n="0181c20"/><lb ed="R111" n="0199b15"/>来不得。<persName>佛</persName>告阿难。彼诸比丘于非水中而作水想。 <lb ed="X" n="0181c21"/><lb ed="R111" n="0199b16"/>不唯于非水中而作水想。亦于非色中而作色想。 <lb ed="X" n="0181c22"/><lb ed="R111" n="0199b17"/>非受･想･行･识中而作受･想･行･识想。此所谓以彼惑 <lb ed="X" n="0181c23"/><lb ed="R111" n="0199b18"/>乱。恶觉观故。于世流佈生于著想也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0181c24"/><lb ed="R111" n="0200a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0181c2401">花严经曰。智入三世而无来往。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0182a" n="0182a"/> <lb ed="X" n="0182a01"/><lb ed="R111" n="0200a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0182a0101">传曰。枣柏曰。此<name role="" type="person">华藏世界海</name>。明此教法一念三世 <lb ed="X" n="0182a02"/><lb ed="R111" n="0200a03"/>故。一念者。为无念也。无念即无三世古今等法。以 <lb ed="X" n="0182a03"/><lb ed="R111" n="0200a04"/>明法身无念。一切众生妄念三世多劫之法。不離 <lb ed="X" n="0182a04"/><lb ed="R111" n="0200a05"/>无念之中。以是義故。此<name role="" type="person">华藏世界</name>所有莊严境界。 <lb ed="X" n="0182a05"/><lb ed="R111" n="0200a06"/>能现诸<persName>佛</persName>业･众生三世所行行业因果。总现其中。 <lb ed="X" n="0182a06"/><lb ed="R111" n="0200a07"/>或过去业现未来中。或未来业现过去中。或过去･ <lb ed="X" n="0182a07"/><lb ed="R111" n="0200a08"/>未来业现现在中。或现在业现过去･未来中。如百 <lb ed="X" n="0182a08"/><lb ed="R111" n="0200a09"/>千明镜俱悬。四面前後影像。互相彻故。为法界之 <lb ed="X" n="0182a09"/><lb ed="R111" n="0200a10"/>体性无时故。妄计三世之业。顿现无时法中。故经 <lb ed="X" n="0182a10"/><lb ed="R111" n="0200a11"/>曰。<persName>佛</persName>子。汝应观察。刹种威神力。未来诸国土。如梦 <lb ed="X" n="0182a11"/><lb ed="R111" n="0200a12"/>悉令现。十方诸世界。过去国土海。咸于一刹中。现 <lb ed="X" n="0182a12"/><lb ed="R111" n="0200a13"/>像犹如化。三世一切<persName>佛</persName>。及以其国土。于一刹种中。 <lb ed="X" n="0182a13"/><lb ed="R111" n="0200a14"/>一切悉观见。乃作偈曰。三世无有时。妄计三世法。 <lb ed="X" n="0182a14"/><lb ed="R111" n="0200a15"/>以真无妄想。一念现三世。三世无时者。亦无有一 <lb ed="X" n="0182a15"/><lb ed="R111" n="0200a16"/>念。计著三世法。总现无时中。了达无时法。一念成 <lb ed="X" n="0182a16"/><lb ed="R111" n="0200a17"/>正觉。西域记曰。有隐士庐深山中。得神術。能黄金 <lb ed="X" n="0182a17"/><lb ed="R111" n="0200a18"/>瓦砾。但未能驭风骑气耳。久之。有授以飞陞法者。 <lb ed="X" n="0182a18"/><lb ed="R111" n="0200b01"/>当<g ref="#CB05218">筑</g>壇使烈士抱长剑立壇隅。摒息达旦。隐士乃 <lb ed="X" n="0182a19"/><lb ed="R111" n="0200b02"/>自诵秘咒。然後当仙去。隐士後得烈士。倾意待之。 <lb ed="X" n="0182a20"/><lb ed="R111" n="0200b03"/>烈士愿效力为报。隐士曰。但欲汝为我一夕不语 <lb ed="X" n="0182a21"/><lb ed="R111" n="0200b04"/>耳。烈士许诺曰。死且不辞。矧不语乎。于是依法行 <lb ed="X" n="0182a22"/><lb ed="R111" n="0200b05"/>事。将晓矣。烈士忽大叫。空中火堕。烟<g ref="#CB08504">焰</g>熢㶿。隐士 <lb ed="X" n="0182a23"/><lb ed="R111" n="0200b06"/>引之苍黄入水以避。让之曰。诫子无声。乃惊叫何 <lb ed="X" n="0182a24"/><lb ed="R111" n="0200b07"/>也。烈士曰。受命之後。昏然如梦。见昔所事主人。责 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0182b" n="0182b"/> <lb ed="X" n="0182b01"/><lb ed="R111" n="0200b08"/>以不语。欲不利。我以受恩深厚。终不答。遂为所杀。 <lb ed="X" n="0182b02"/><lb ed="R111" n="0200b09"/>托生南印土大婆罗门家。追唯厚恩。自少及壮。终 <lb ed="X" n="0182b03"/><lb ed="R111" n="0200b10"/>以默然。俄生一子。其妻曰。汝若不语。即杀此儿。自 <lb ed="X" n="0182b04"/><lb ed="R111" n="0200b11"/>念事<anchor xml:id="nkr_note_add_0182b0401" n="0182b0401"/><anchor xml:id="beg0182b0401" n="0182b0401"/>已<anchor xml:id="end0182b0401"/>隔生。不忍令杀。因止之。遂发言。隐士曰。魔 <lb ed="X" n="0182b05"/><lb ed="R111" n="0200b12"/>所扰也。遂激恚而死。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b06"/><lb ed="R111" n="0200b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0182b0601">参同契曰。当明中有暗。勿以暗相遇。当暗中有明。勿 <lb ed="X" n="0182b07"/><lb ed="R111" n="0200b14"/>以明相睹。明暗各相对。比如前後步。万物自有功。当 <lb ed="X" n="0182b08"/><lb ed="R111" n="0200b15"/>言用及处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b09"/><lb ed="R111" n="0200b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0182b0901">传曰。万物若有功。则所言当至其处。如钳取物。如 <lb ed="X" n="0182b10"/><lb ed="R111" n="0200b17"/>日舒光。如呼火则口吻为所烧。明暗若有功。则如 <lb ed="X" n="0182b11"/><lb ed="R111" n="0200b18"/>人行步。擧左足即右足随之。以明暗无体性。万物 <lb ed="X" n="0182b12"/><lb ed="R111" n="0201a01"/>无功勋。故为是论也。宝积经曰。<persName>佛</persName>言。譬如燃灯。一 <lb ed="X" n="0182b13"/><lb ed="R111" n="0201a02"/>切黑暗。皆自无有。无所从来。去无所至。非东方来。 <lb ed="X" n="0182b14"/><lb ed="R111" n="0201a03"/>去亦不至。南西北方。四维上下。不从彼来。去亦不 <lb ed="X" n="0182b15"/><lb ed="R111" n="0201a04"/>至。而此灯明。无有是念。我能灭暗。但因灯明。法自 <lb ed="X" n="0182b16"/><lb ed="R111" n="0201a05"/>无暗。明暗俱空。无作无取。首楞严曰。譬如虚空。体 <lb ed="X" n="0182b17"/><lb ed="R111" n="0201a06"/>非诸相。而不碍彼诸相发挥。盖于日用不隔丝毫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b18"/><lb ed="R111" n="0201a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0182b1801">圆觉经曰。居一切时。不起妄念。于诸妄心。亦不息灭。 <lb ed="X" n="0182b19"/><lb ed="R111" n="0201a08"/>住妄想境。不加了知。于无了知。不辩真实。彼诸众生。 <lb ed="X" n="0182b20"/><lb ed="R111" n="0201a09"/>闻是法门。信解受持。不生惊畏。是则名为随顺觉性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182b21"/><lb ed="R111" n="0201a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0182b2101">传曰。此一段義。叙五性差别。然前文必结曰此名 <lb ed="X" n="0182b22"/><lb ed="R111" n="0201a11"/>凡夫随顺觉性･此名菩萨未入地者随顺觉性･此 <lb ed="X" n="0182b23"/><lb ed="R111" n="0201a12"/>名菩萨已入地者随顺觉性･此名<persName>如来</persName>随顺觉性。 <lb ed="X" n="0182b24"/><lb ed="R111" n="0201a13"/>至于此则曰随顺觉性而<anchor xml:id="nkr_note_add_0182b2401" n="0182b2401"/><anchor xml:id="beg0182b2401" n="0182b2401"/>已<anchor xml:id="end0182b2401"/>。何也。曰。<persName>世尊</persName>之意。欲 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0182c" n="0182c"/> <lb ed="X" n="0182c01"/><lb ed="R111" n="0201a14"/>学者出情離见。非特此经。如法花经曰。如此种种 <lb ed="X" n="0182c02"/><lb ed="R111" n="0201a15"/>羊车･鹿车･牛车今在门外。及其安稳得出。则各赐 <lb ed="X" n="0182c03"/><lb ed="R111" n="0201a16"/>诸子等一大车。夫未出火宅。则三车有羊･鹿･牛之 <lb ed="X" n="0182c04"/><lb ed="R111" n="0201a17"/>名。既出矣。即没其牛名。但曰大车。亦此意也欤。琅 <lb ed="X" n="0182c05"/><lb ed="R111" n="0201a18"/>琊觉禅师尝问讲僧曰。如何居一切时。不起妄念。 <lb ed="X" n="0182c06"/><lb ed="R111" n="0201b01"/>对曰。起即是病。又问。如何是于诸妄心。亦不息灭。 <lb ed="X" n="0182c07"/><lb ed="R111" n="0201b02"/>对曰。息即是病。又问。如何是住妄想境。不加了知。 <lb ed="X" n="0182c08"/><lb ed="R111" n="0201b03"/>对曰。知即是病。又问。如何是于无了知。不辩真实 <lb ed="X" n="0182c09"/><lb ed="R111" n="0201b04"/>对曰。辩即是病。觉公笑曰。汝识药矣。然未识药中 <lb ed="X" n="0182c10"/><lb ed="R111" n="0201b05"/>之忌也。宝觉禅师则为之偈曰。黄花熳熳。翠竹珊 <lb ed="X" n="0182c11"/><lb ed="R111" n="0201b06"/>珊。江南地暖。塞北春寒。遊人去後无消息。留得雲 <lb ed="X" n="0182c12"/><lb ed="R111" n="0201b07"/>山到老看。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c13"/><lb ed="R111" n="0201b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0182c1301">洞山悟本禅师所立。正中妙挟。挟路通宗。通涂挟带。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0182c14"/><lb ed="R111" n="0201b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0182c1401">传曰。百丈曰。依文解義。三世<persName>佛</persName>冤。離经一字。即同 <lb ed="X" n="0182c15"/><lb ed="R111" n="0201b10"/>魔说。故教外宗旨。其所开示。必曰藉教。如言妙挟。 <lb ed="X" n="0182c16"/><lb ed="R111" n="0201b11"/>则曰正中。如言挟路。则曰通宗。如言挟带。则曰通 <lb ed="X" n="0182c17"/><lb ed="R111" n="0201b12"/>涂。盖本一挟带。而加妙字耳。然挟带之语。必有根 <lb ed="X" n="0182c18"/><lb ed="R111" n="0201b13"/>本。大乘所缘缘義曰。言是带<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1801" n="0182c1801"/><anchor xml:id="beg0182c1801" n="0182c1801"/>己<anchor xml:id="end0182c1801"/>相者。带与<anchor xml:id="nkr_note_add_0182c1802" n="0182c1802"/><anchor xml:id="beg0182c1802" n="0182c1802"/>己<anchor xml:id="end0182c1802"/>相各 <lb ed="X" n="0182c19"/><lb ed="R111" n="0201b14"/>有二義。言带有二義者。一者挟带。即能缘心。亲挟 <lb ed="X" n="0182c20"/><lb ed="R111" n="0201b15"/>境体而缘。二者变带。即能缘心变。起相分而缘也。 <lb ed="X" n="0182c21"/><lb ed="R111" n="0201b16"/>曹山见杜顺法身颂。曰。我意不欲与么道。乃自作 <lb ed="X" n="0182c22"/><lb ed="R111" n="0201b17"/>之曰。渠本不是我。我本不是渠。渠无我即死。我无 <lb ed="X" n="0182c23"/><lb ed="R111" n="0201b18"/>渠即馀。渠如我是<persName>佛</persName>。我如渠即驴。不食空王俸。何 <lb ed="X" n="0182c24"/><lb ed="R111" n="0202a01"/>假雁传书。我说横身倡。君看背上毛。乍如谣白雪。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0183a" n="0183a"/> <lb ed="X" n="0183a01"/><lb ed="R111" n="0202a02"/>犹恐是巴歌。予观曹山之语皆妙挟也。语不挟带。 <lb ed="X" n="0183a02"/><lb ed="R111" n="0202a03"/>则如能缘之心不挟境体。则是渠无我。我无渠。血 <lb ed="X" n="0183a03"/><lb ed="R111" n="0202a04"/>脉断缘。世流佈想耳。非宗旨也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a04"/><lb ed="R111" n="0202a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0183a0401">破色心论曰。云何得知诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>依此義故。说有色 <lb ed="X" n="0183a05"/><lb ed="R111" n="0202a06"/>等一切诸入。而非实有色等诸入。又以识等能取境 <lb ed="X" n="0183a06"/><lb ed="R111" n="0202a07"/>界。以是義故。不得说言无色等入。答曰。偈言。彼一非 <lb ed="X" n="0183a07"/><lb ed="R111" n="0202a08"/>可见。多亦不可见。和合不可见。是故无尘法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183a08"/><lb ed="R111" n="0202a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0183a0801">传曰。无著菩萨曰。此義不然。何以故。有三義故无 <lb ed="X" n="0183a09"/><lb ed="R111" n="0202a10"/>色等入。何等为三。一者为实有一微尘。如彼外道 <lb ed="X" n="0183a10"/><lb ed="R111" n="0202a11"/>卫世师等。虚妄分别。離于头目身分等外。实有神 <lb ed="X" n="0183a11"/><lb ed="R111" n="0202a12"/>我。微尘亦尔。言有神我而不可得见。離色香等实 <lb ed="X" n="0183a12"/><lb ed="R111" n="0202a13"/>有不耶。二者为实有多微尘。差别可见不耶。三者 <lb ed="X" n="0183a13"/><lb ed="R111" n="0202a14"/>为多微尘和合可见不耶。此明何義。若实有彼一 <lb ed="X" n="0183a14"/><lb ed="R111" n="0202a15"/>微尘者。则不可见。如彼外道卫世师等虚妄分别。 <lb ed="X" n="0183a15"/><lb ed="R111" n="0202a16"/>離于头目身分等外。有一神我不可得见。微尘亦 <lb ed="X" n="0183a16"/><lb ed="R111" n="0202a17"/>尔。離色･香等不可得见。是故无一实尘可见。是故 <lb ed="X" n="0183a17"/><lb ed="R111" n="0202a18"/>偈言彼一非可见故。若实有多微尘差别者。应一 <lb ed="X" n="0183a18"/><lb ed="R111" n="0202b01"/>一微尘历然可见。而不可见。以是義故。多尘差别。 <lb ed="X" n="0183a19"/><lb ed="R111" n="0202b02"/>亦不可见。是故偈言多亦不可见故。若多微尘和 <lb ed="X" n="0183a20"/><lb ed="R111" n="0202b03"/>合可见者。此亦不然。何以故。以一微尘实无有物。 <lb ed="X" n="0183a21"/><lb ed="R111" n="0202b04"/>云何和合。是故不成。是故偈言和合不可见。是故 <lb ed="X" n="0183a22"/><lb ed="R111" n="0202b05"/>无尘法。中观论偈曰。诸法不自生。亦不从他生。不 <lb ed="X" n="0183a23"/><lb ed="R111" n="0202b06"/>共不无因。是故说无生。以此偈意。观前无尘之论。 <lb ed="X" n="0183a24"/><lb ed="R111" n="0202b07"/>晓然如视白黑矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0183b" n="0183b"/> <lb ed="X" n="0183b01"/><lb ed="R111" n="0202b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0183b0101">百门義海曰。达无生者。为尘是心缘。心为尘因。因缘 <lb ed="X" n="0183b02"/><lb ed="R111" n="0202b09"/>和合。幻相方生。由从缘生。必无自性。何以故。今尘不 <lb ed="X" n="0183b03"/><lb ed="R111" n="0202b10"/>自缘。起待于心。心不自心。必待于缘。由相待故。则无 <lb ed="X" n="0183b04"/><lb ed="R111" n="0202b11"/>定属。以无定属。缘生则名无生。非去缘生说无生也。 <lb ed="X" n="0183b05"/><lb ed="R111" n="0202b12"/>论曰。因不自生。缘生故生。缘不自生。因生故色。今因 <lb ed="X" n="0183b06"/><lb ed="R111" n="0202b13"/>缘生。方得名生。了生无性。方是无生。然生与无生。互 <lb ed="X" n="0183b07"/><lb ed="R111" n="0202b14"/>成互夺。夺即无生。成即缘生。由即成即夺。是故生时 <lb ed="X" n="0183b08"/><lb ed="R111" n="0202b15"/>无生。如是了者。名达无生也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183b09"/><lb ed="R111" n="0202b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0183b0901">传曰。<name role="" type="person">僧伽难提</name>尊者至摩提国。见<name role="" type="person">伽耶舍多</name>尊者。 <lb ed="X" n="0183b10"/><lb ed="R111" n="0202b17"/>时伽耶方为童子。既与剃落。闻风吹殿铜铃声。僧 <lb ed="X" n="0183b11"/><lb ed="R111" n="0202b18"/>伽难提问曰。铃鸣耶。风鸣耶。<name role="" type="person">伽耶舍多</name>曰。非风非 <lb ed="X" n="0183b12"/><lb ed="R111" n="0203a01"/>铃。我心鸣耳。曰。心复谁乎。<name role="" type="person">伽耶舍多</name>曰。俱寂静故。 <lb ed="X" n="0183b13"/><lb ed="R111" n="0203a02"/>于是<name role="" type="person">僧伽难提</name>尊者曰。善哉。善哉。继吾道者。非子 <lb ed="X" n="0183b14"/><lb ed="R111" n="0203a03"/>而谁。即付法。偈曰。心地本无生。因地从缘起。缘种 <lb ed="X" n="0183b15"/><lb ed="R111" n="0203a04"/>不相妨。花果亦复尔。其後<name role="" type="person">伽耶舍多</name>至大月氏国 <lb ed="X" n="0183b16"/><lb ed="R111" n="0203a05"/>见<name role="" type="person">鸠摩罗多</name>。付法作偈曰。有种有心地。因缘能发 <lb ed="X" n="0183b17"/><lb ed="R111" n="0203a06"/>萌。于缘不相碍。当生生不生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183b18"/><lb ed="R111" n="0203a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0183b1801">维摩经曰。何谓病本。谓有攀缘。从有攀缘。则为病本。 <lb ed="X" n="0183b19"/><lb ed="R111" n="0203a08"/>何所攀缘。谓之三界。云何断攀缘。以无所得。若无所 <lb ed="X" n="0183b20"/><lb ed="R111" n="0203a09"/>得。则无攀缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183b21"/><lb ed="R111" n="0203a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0183b2101">传曰。瑜伽师地论曰。如经言。淸净行苾刍。于时时 <lb ed="X" n="0183b22"/><lb ed="R111" n="0203a11"/>间。正作意思惟五相。乃至廣说方便。勤修增上心 <lb ed="X" n="0183b23"/><lb ed="R111" n="0203a12"/>者。乃得名为淸净行。诸恶不善。欲等寻思。及亲里 <lb ed="X" n="0183b24"/><lb ed="R111" n="0203a13"/>等所有寻思。皆于此行为障碍故。唐方士邢和璞。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0183c" n="0183c"/> <lb ed="X" n="0183c01"/><lb ed="R111" n="0203a14"/>尝与房琯游。至夏口<persName>佛</persName>祠。和璞使人钁于古松之 <lb ed="X" n="0183c02"/><lb ed="R111" n="0203a15"/>下。得大瓮。瓮中有画一轴。展视之。乃娄师德･永禅 <lb ed="X" n="0183c03"/><lb ed="R111" n="0203a16"/>师像也。和璞谓琯曰。能忆此乎。琯罔然不知。和璞 <lb ed="X" n="0183c04"/><lb ed="R111" n="0203a17"/>令静默少顷。琯忽自见其身为永禅师也。沩山祐 <lb ed="X" n="0183c05"/><lb ed="R111" n="0203a18"/>禅师住山久。自乃知前身尝为越州村寺。诵法花 <lb ed="X" n="0183c06"/><lb ed="R111" n="0203b01"/>经僧也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c07"/><lb ed="R111" n="0203b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0183c0701">法花经曰。大通智勝<persName>佛</persName>。十劫坐道场。<persName>佛</persName>法不现前。不 <lb ed="X" n="0183c08"/><lb ed="R111" n="0203b03"/>得成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c09"/><lb ed="R111" n="0203b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0183c0901">传曰。经盖尝言。若人散乱心。入于塔庙中。一称南 <lb ed="X" n="0183c10"/><lb ed="R111" n="0203b05"/>无<persName>佛</persName>。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0183c1001" n="0183c1001"/><anchor xml:id="beg0183c1001" n="0183c1001"/>已<anchor xml:id="end0183c1001"/>成<persName>佛</persName>道。岂一部之经。首尾自相违戾。曰。 <lb ed="X" n="0183c11"/><lb ed="R111" n="0203b06"/>予论此经。盖皆象也。圣人非不欲正言。以有不可 <lb ed="X" n="0183c12"/><lb ed="R111" n="0203b07"/>勝言者。唯象为能尽其意。<persName>佛</persName>意以智身不可以三 <lb ed="X" n="0183c13"/><lb ed="R111" n="0203b08"/>昧处求故也。以智体无所住･无所依故。若生想念 <lb ed="X" n="0183c14"/><lb ed="R111" n="0203b09"/>愿乐见之。即如所应现。无有处所依止故。犹如空 <lb ed="X" n="0183c15"/><lb ed="R111" n="0203b10"/>谷响。但有应物之音。若呼之即应。无有处所可得 <lb ed="X" n="0183c16"/><lb ed="R111" n="0203b11"/>故。花严经曰。有欲见普贤身及座者。但生想念是 <lb ed="X" n="0183c17"/><lb ed="R111" n="0203b12"/>也。夫于散乱心时。一念<persName>佛</persName>号。便得觉道。但生想念。 <lb ed="X" n="0183c18"/><lb ed="R111" n="0203b13"/>即见普贤。而十劫在定。谓<persName>佛</persName>法不现。遍会推求。谓 <lb ed="X" n="0183c19"/><lb ed="R111" n="0203b14"/>普贤不见。非钝根所知之境也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c20"/><lb ed="R111" n="0203b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0183c2001">大法炬陀罗尼经曰。复次应观是色作无相想。云何 <lb ed="X" n="0183c21"/><lb ed="R111" n="0203b16"/>观色作无相想。当知此色生灭轮转。念念不停。毘舍 <lb ed="X" n="0183c22"/><lb ed="R111" n="0203b17"/>佉。如是色相。不可眼见。当知彼是意识境界。唯意所 <lb ed="X" n="0183c23"/><lb ed="R111" n="0203b18"/>知。是故不可以眼得见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0183c24"/><lb ed="R111" n="0204a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0183c2401">传曰。护法菩萨曰。五识唯缘实五尘境。不缘假法。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0184a" n="0184a"/> <lb ed="X" n="0184a01"/><lb ed="R111" n="0204a02"/>以任运而缘。不作行解。不带名言。是现量故。如眼 <lb ed="X" n="0184a02"/><lb ed="R111" n="0204a03"/>识缘靑･黄･赤･白等实色之时。其长短方圆之假色。 <lb ed="X" n="0184a03"/><lb ed="R111" n="0204a04"/>虽不離靑･黄･赤･白等实色之上。然眼识但缘实。不 <lb ed="X" n="0184a04"/><lb ed="R111" n="0204a05"/>缘假也。既不缘假。则是意识作长･短･方･圆之心而 <lb ed="X" n="0184a05"/><lb ed="R111" n="0204a06"/>缘也。盖五识之初念。与明了意识缘五尘境之时。 <lb ed="X" n="0184a06"/><lb ed="R111" n="0204a07"/>唯是现量。得五尘之实色。若後念分别意识起时。 <lb ed="X" n="0184a07"/><lb ed="R111" n="0204a08"/>即是行解心中。作长･短･方･圆之色而缘。是比量心 <lb ed="X" n="0184a08"/><lb ed="R111" n="0204a09"/>缘也。故经曰。当知彼是意识境界。唯意所知。是故 <lb ed="X" n="0184a09"/><lb ed="R111" n="0204a10"/>不可以眼得见。奉先慧超禅师每曰。大众。见闻觉 <lb ed="X" n="0184a10"/><lb ed="R111" n="0204a11"/>知。只可一度。其有得于此乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a11"/><lb ed="R111" n="0204a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0184a1101">般若波罗蜜多心经曰。照见五蕴皆空。度一切苦厄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184a12"/><lb ed="R111" n="0204a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0184a1201">传曰。花严十万偈。而十地品第六地唯论十二缘 <lb ed="X" n="0184a13"/><lb ed="R111" n="0204a14"/>生。十二缘生者。三苦已成之躯是也。首楞严十卷。 <lb ed="X" n="0184a14"/><lb ed="R111" n="0204a15"/>披剥根境详矣。而其终特言五蕴。亦三苦已成之 <lb ed="X" n="0184a15"/><lb ed="R111" n="0204a16"/>躯是也。<persName>佛</persName>意若曰。吾之法妙。不出众生日用。使学 <lb ed="X" n="0184a16"/><lb ed="R111" n="0204a17"/>者于凡夫身实证耳。如与阿难微细推检阴入界 <lb ed="X" n="0184a17"/><lb ed="R111" n="0204a18"/>处一一皆空。非因･非缘･非自然性。夫非因。即是不 <lb ed="X" n="0184a18"/><lb ed="R111" n="0204b01"/>自生也。非缘。即是不他生也。既不自生。又不因他。 <lb ed="X" n="0184a19"/><lb ed="R111" n="0204b02"/>则安有和合。即是不共生也。非自然性。即是非无 <lb ed="X" n="0184a20"/><lb ed="R111" n="0204b03"/>因生也。四句无生。界从何有也。永嘉曰。明识一念 <lb ed="X" n="0184a21"/><lb ed="R111" n="0204b04"/>之中五阴者。谓历历分明。即是识阴。领纳在心。即 <lb ed="X" n="0184a22"/><lb ed="R111" n="0204b05"/>是受阴。心缘此理。即是想阴。行用此理。即是行阴。 <lb ed="X" n="0184a23"/><lb ed="R111" n="0204b06"/>秽汚真性。即是色阴。此五阴者。擧体即是一念。一 <lb ed="X" n="0184a24"/><lb ed="R111" n="0204b07"/>念者。擧体全是五阴。历历见在一念之中。无有主 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0184b" n="0184b"/> <lb ed="X" n="0184b01"/><lb ed="R111" n="0204b08"/>宰。即是人空慧。见如幻化。即是法空慧。予观永嘉 <lb ed="X" n="0184b02"/><lb ed="R111" n="0204b09"/>之谈五蕴。如骇鸡犀之枕四面。视之其形常正。盖 <lb ed="X" n="0184b03"/><lb ed="R111" n="0204b10"/>无师自然智所成就也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b04"/><lb ed="R111" n="0204b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0184b0401">起信论曰。当知一切法不可说･不可念故。名为真如。 <lb ed="X" n="0184b05"/><lb ed="R111" n="0204b12"/>问曰。若如是義者。诸众生等。云何随顺。而能得入。答 <lb ed="X" n="0184b06"/><lb ed="R111" n="0204b13"/>曰。若知一切法。虽说。无有能说･可说。虽念。亦无能念･ <lb ed="X" n="0184b07"/><lb ed="R111" n="0204b14"/>可念。是名随顺。若離于念。名为得入。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b08"/><lb ed="R111" n="0204b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0184b0801">传曰。以方便观。其说幷念。皆无能所。谓之随顺。而 <lb ed="X" n="0184b09"/><lb ed="R111" n="0204b16"/>观行深久。妄念自離。则契彼无念真理。谓之得入。 <lb ed="X" n="0184b10"/><lb ed="R111" n="0204b17"/>夫言若離于念。名为得入。而论者曰。方便观法。久 <lb ed="X" n="0184b11"/><lb ed="R111" n="0204b18"/>自離念者。为钝根说也。據<persName>佛</persName>祖本意。即不如是。予 <lb ed="X" n="0184b12"/><lb ed="R111" n="0205a01"/>闻雲门偃禅师初扣陈尊宿之门。尊宿开门。把住 <lb ed="X" n="0184b13"/><lb ed="R111" n="0205a02"/>曰。道道。速道速道。偃拟议。尊宿托开曰。秦时<g ref="#CB01323">𨍏</g>轹 <lb ed="X" n="0184b14"/><lb ed="R111" n="0205a03"/>钻。雲门于是大悟于言下。如雲门可名得入也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b15"/><lb ed="R111" n="0205a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0184b1501">黄龙宝觉禅师作老黄龙生日偈曰。昔人去时是今 <lb ed="X" n="0184b16"/><lb ed="R111" n="0205a05"/>日。今日依前人不来。今既不来昔不往。白雲流水空 <lb ed="X" n="0184b17"/><lb ed="R111" n="0205a06"/>悠哉。谁云秤尺平。直中还有曲。谁云物理齐。种麻还 <lb ed="X" n="0184b18"/><lb ed="R111" n="0205a07"/>得粟。可怜驰逐天下人。六六原来三十六。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184b19"/><lb ed="R111" n="0205a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0184b1901">传曰。法花经曰。时富长者于狮子座。见子便识。心 <lb ed="X" n="0184b20"/><lb ed="R111" n="0205a09"/>大欢喜。即作是念。我财物库藏。今有所付。我常思 <lb ed="X" n="0184b21"/><lb ed="R111" n="0205a10"/>念此子。无由见之。而忽自来。甚适我愿。我虽年朽。 <lb ed="X" n="0184b22"/><lb ed="R111" n="0205a11"/>犹故贪惜。即遣傍人急追将还。尔时使者疾走往 <lb ed="X" n="0184b23"/><lb ed="R111" n="0205a12"/>捉。穷子惊愕。称怨大唤。我不相犯。何为见捉。使者 <lb ed="X" n="0184b24"/><lb ed="R111" n="0205a13"/>执之愈急。强牵将还。于时穷子自念。无罪而被囚 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0184c" n="0184c"/> <lb ed="X" n="0184c01"/><lb ed="R111" n="0205a14"/>执。此必定死。转更惶怖。闷绝躄地。又常不轻菩萨 <lb ed="X" n="0184c02"/><lb ed="R111" n="0205a15"/>不专读诵经典。但行礼拜。乃至远见四众。亦复故 <lb ed="X" n="0184c03"/><lb ed="R111" n="0205a16"/>往礼拜赞歎。而作是言。我不敢轻于汝等。汝等皆 <lb ed="X" n="0184c04"/><lb ed="R111" n="0205a17"/>当作<persName>佛</persName>。四众之中。有生嗔恚。心不净者。恶口骂詈 <lb ed="X" n="0184c05"/><lb ed="R111" n="0205a18"/>言。是无智比丘。从何所来。自言我不轻汝。而与我 <lb ed="X" n="0184c06"/><lb ed="R111" n="0205b01"/>等授记。当得作<persName>佛</persName>。我等不用如是虚妄授记。如此 <lb ed="X" n="0184c07"/><lb ed="R111" n="0205b02"/>经历多年。常被骂詈。不生嗔恚。常作是言。汝当作 <lb ed="X" n="0184c08"/><lb ed="R111" n="0205b03"/><persName>佛</persName>。说是语时。众人或以杖木瓦石而打掷之。避走 <lb ed="X" n="0184c09"/><lb ed="R111" n="0205b04"/>远住。犹高声唱言。我不敢轻于汝等。汝等皆当作 <lb ed="X" n="0184c10"/><lb ed="R111" n="0205b05"/><persName>佛</persName>。夫穷子追之即躄地。常不轻直告之。即被捶骂。 <lb ed="X" n="0184c11"/><lb ed="R111" n="0205b06"/>是二者。不知直中有曲。种麻得粟者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c12"/><lb ed="R111" n="0205b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0184c1201">金刚三昧经偈曰。法从分别生。还从分别灭。灭是诸 <lb ed="X" n="0184c13"/><lb ed="R111" n="0205b08"/>分别。是法非生灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c14"/><lb ed="R111" n="0205b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0184c1401">传曰。中观论曰。无<anchor xml:id="nkr_note_add_0184c1401" n="0184c1401"/><anchor xml:id="beg0184c1401" n="0184c1401"/>物<anchor xml:id="end0184c1401"/>从缘起。无物从缘灭。起唯诸 <lb ed="X" n="0184c15"/><lb ed="R111" n="0205b10"/>缘起。灭唯诸缘灭。以是知色生时。但是空生。色灭 <lb ed="X" n="0184c16"/><lb ed="R111" n="0205b11"/>时。但是空灭。譬如画水成文。未尝生灭。玄沙曰。钟 <lb ed="X" n="0184c17"/><lb ed="R111" n="0205b12"/>中无鼓响。鼓中无钟声。钟鼓不交参。句句无前後。 <lb ed="X" n="0184c18"/><lb ed="R111" n="0205b13"/>此真缘起无生之旨也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c19"/><lb ed="R111" n="0205b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0184c1901">肇论曰。观方知彼去。去者不至方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0184c20"/><lb ed="R111" n="0205b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0184c2001">传曰。此明三时无去来。以辩不迁也。如人初在东 <lb ed="X" n="0184c21"/><lb ed="R111" n="0205b16"/>方立。即名未去。故未去不得名为去。若动一步離 <lb ed="X" n="0184c22"/><lb ed="R111" n="0205b17"/>本处。反望东方名<anchor xml:id="nkr_note_add_0184c2201" n="0184c2201"/><anchor xml:id="beg0184c2201" n="0184c2201"/>已<anchor xml:id="end0184c2201"/>去。故已去不得名为去。或入 <lb ed="X" n="0184c23"/><lb ed="R111" n="0205b18"/>便转计云。动处则有去。此中有去时。非已去未去。 <lb ed="X" n="0184c24"/><lb ed="R111" n="0206a01"/>是故去时去。龙勝所论。正破此执。曰。若有<anchor xml:id="nkr_note_add_0184c2401" n="0184c2401"/><anchor xml:id="beg0184c2401" n="0184c2401"/>已<anchor xml:id="end0184c2401"/>去未 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0185a" n="0185a"/> <lb ed="X" n="0185a01"/><lb ed="R111" n="0206a02"/>去。则有去时。若无<anchor xml:id="nkr_note_add_0185a0101" n="0185a0101"/><anchor xml:id="beg0185a0101" n="0185a0101"/>已<anchor xml:id="end0185a0101"/>去未去。则无去时。故偈曰。離 <lb ed="X" n="0185a02"/><lb ed="R111" n="0206a03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0185a0201" n="0185a0201"/><anchor xml:id="beg0185a0201" n="0185a0201"/>已<anchor xml:id="end0185a0201"/>去未去。去时亦无去。如因两边短。有中间长。若 <lb ed="X" n="0185a03"/><lb ed="R111" n="0206a04"/>无边短。即无中间长也。于是以偈断之曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0185a0301" n="0185a0301"/><anchor xml:id="beg0185a0301" n="0185a0301"/>已<anchor xml:id="end0185a0301"/>去无 <lb ed="X" n="0185a04"/><lb ed="R111" n="0206a05"/>有去。未去无有去。離<anchor xml:id="nkr_note_add_0185a0401" n="0185a0401"/><anchor xml:id="beg0185a0401" n="0185a0401"/>已<anchor xml:id="end0185a0401"/>去未去。去时亦无去。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a05"/><lb ed="R111" n="0206a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0185a0501">法花经偈曰。狐狼野豻。<anchor xml:id="nkr_note_add_0185a0501" n="0185a0501"/><anchor xml:id="beg0185a0501" n="0185a0501"/>咀<anchor xml:id="end0185a0501"/>嚼践踏。哜啮死屍。骨肉狼 <lb ed="X" n="0185a06"/><lb ed="R111" n="0206a07"/>籍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a07"/><lb ed="R111" n="0206a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0185a0701">传曰。狐贪而疑。狼贪而很。野豻贪而痴。疑则痴之 <lb ed="X" n="0185a08"/><lb ed="R111" n="0206a09"/>别。很则嗔之别。即三毒杂相也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0185a0801" n="0185a0801"/><anchor xml:id="beg0185a0801" n="0185a0801"/>咀<anchor xml:id="end0185a0801"/>嚼践踏。言于不 <lb ed="X" n="0185a09"/><lb ed="R111" n="0206a10"/>净之境。味著不厌。蹈籍不離也。哜啮死屍。骨肉狼 <lb ed="X" n="0185a10"/><lb ed="R111" n="0206a11"/>籍。言于无常之身。计挍不捨。纷乱不摄也。予论此 <lb ed="X" n="0185a11"/><lb ed="R111" n="0206a12"/>经皆象。象以尽意。欲众生深观自悟耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a12"/><lb ed="R111" n="0206a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0185a1201">入楞伽经曰。诸法无法体。我说唯是心。不见于无心。 <lb ed="X" n="0185a13"/><lb ed="R111" n="0206a14"/>而起于分别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a14"/><lb ed="R111" n="0206a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0185a1401">传曰。以此偈观之。则凡见自心者。皆无分别矣。而 <lb ed="X" n="0185a15"/><lb ed="R111" n="0206a16"/>可乎。曰。如世幻师。幻作男女牛马。而观者皆生著 <lb ed="X" n="0185a16"/><lb ed="R111" n="0206a17"/>想。独幻师无著想。了是自心所生故。又如良马见 <lb ed="X" n="0185a17"/><lb ed="R111" n="0206a18"/>物辄惊。独见自影而无所惊。知从身所出故。以是 <lb ed="X" n="0185a18"/><lb ed="R111" n="0206b01"/>義故。知虽分别。不碍明见自心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185a19"/><lb ed="R111" n="0206b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0185a1901">瑜伽师地论。勝義伽陀者。如经言。都无有主宰。及作 <lb ed="X" n="0185a20"/><lb ed="R111" n="0206b03"/>者受者。诸法亦无用。而用转非无。唯十二有支。蕴处 <lb ed="X" n="0185a21"/><lb ed="R111" n="0206b04"/>界流转。审思此一切。众生不可得。于内及于外。是一 <lb ed="X" n="0185a22"/><lb ed="R111" n="0206b05"/>切皆空。其能修空者。亦常无所有。我我定非有。由顚 <lb ed="X" n="0185a23"/><lb ed="R111" n="0206b06"/>倒妄计。有情我皆无。唯有因法有。诸行皆刹那。住尙 <lb ed="X" n="0185a24"/><lb ed="R111" n="0206b07"/>无况用。即说彼生起。为用为作者。眼不能见色。耳不 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0185b" n="0185b"/> <lb ed="X" n="0185b01"/><lb ed="R111" n="0206b08"/>能闻声。鼻不能嗅香。舌不能嚐味。身不能觉触。意不 <lb ed="X" n="0185b02"/><lb ed="R111" n="0206b09"/>能知法。于此亦无能。住持驱役者。法不能生他。亦不 <lb ed="X" n="0185b03"/><lb ed="R111" n="0206b10"/>能自生。众缘有故生。非故新新有。法不能灭他。亦不 <lb ed="X" n="0185b04"/><lb ed="R111" n="0206b11"/>能自灭。众缘有故生。生<anchor xml:id="nkr_note_add_0185b0401" n="0185b0401"/><anchor xml:id="beg0185b0401" n="0185b0401"/>已<anchor xml:id="end0185b0401"/>自然灭。由二品为依。是生 <lb ed="X" n="0185b05"/><lb ed="R111" n="0206b12"/>便可得。恒于境放逸。又复邪陞进。愚痴之所漂。彼逐 <lb ed="X" n="0185b06"/><lb ed="R111" n="0206b13"/>邪陞进。诸贪爱所引。于境常放逸。由有因诸法。众苦 <lb ed="X" n="0185b07"/><lb ed="R111" n="0206b14"/>亦复然。根本二惑故。十二支分二。自无能作用。亦不 <lb ed="X" n="0185b08"/><lb ed="R111" n="0206b15"/>由他作。非馀能有作。而作用非无。非内亦非外。非二 <lb ed="X" n="0185b09"/><lb ed="R111" n="0206b16"/>种中间。由行未生故。有时而可得。设诸行<anchor xml:id="nkr_note_add_0185b0901" n="0185b0901"/><anchor xml:id="beg0185b0901" n="0185b0901"/>已<anchor xml:id="end0185b0901"/>生。由此 <lb ed="X" n="0185b10"/><lb ed="R111" n="0206b17"/>故无得。未来无有相。过去可分别。分别曾所更。非曾 <lb ed="X" n="0185b11"/><lb ed="R111" n="0206b18"/>亦分别。行虽无有始。然有始可得。诸色如聚沫。诸受 <lb ed="X" n="0185b12"/><lb ed="R111" n="0207a01"/>类浮泡。诸想同阳<g ref="#CB08504">焰</g>。诸行喩芭蕉。诸识犹幻事。日亲 <lb ed="X" n="0185b13"/><lb ed="R111" n="0207a02"/>之所说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185b14"/><lb ed="R111" n="0207a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0185b1401">传曰。弥勒菩萨曰。此中依補特伽罗无我勝義。宣 <lb ed="X" n="0185b15"/><lb ed="R111" n="0207a04"/>说如是勝義伽陀。为欲对治增益･损减二边执故。 <lb ed="X" n="0185b16"/><lb ed="R111" n="0207a05"/>于所摄受。说为主宰。于诸业用。说为作者。于诸果 <lb ed="X" n="0185b17"/><lb ed="R111" n="0207a06"/>报。说为受者。如是半颂。遮遣别義所分别我。诸法 <lb ed="X" n="0185b18"/><lb ed="R111" n="0207a07"/>亦无用者。遮遣即法所分别我。由此远離增益边 <lb ed="X" n="0185b19"/><lb ed="R111" n="0207a08"/>执。而用转非无者。显法有性。由此远離损减边执。 <lb ed="X" n="0185b20"/><lb ed="R111" n="0207a09"/>用有三种。一主宰用･二作者用･三受者用。因此用 <lb ed="X" n="0185b21"/><lb ed="R111" n="0207a10"/>故。假立主宰･作者･受者。所言二品者。无明乃至受。 <lb ed="X" n="0185b22"/><lb ed="R111" n="0207a11"/>爱乃至老死也。无明至受者。有因诸法者也。爱至 <lb ed="X" n="0185b23"/><lb ed="R111" n="0207a12"/>老死者。有因众苦者也。然予观所言。即说彼生起 <lb ed="X" n="0185b24"/><lb ed="R111" n="0207a13"/>为用･为作者。乃是提无生法之纲领也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0185c" n="0185c"/> <lb ed="X" n="0185c01"/><lb ed="R111" n="0207a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0185c0101">玄沙有用处不换機句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c02"/><lb ed="R111" n="0207a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0185c0201">传曰。夫以言逐言。以理遣理。皆世流佈想。非能见 <lb ed="X" n="0185c03"/><lb ed="R111" n="0207a16"/>道。楞伽经曰如楔出楔。如玄沙尝曰。学者当用处 <lb ed="X" n="0185c04"/><lb ed="R111" n="0207a17"/>不换機。而虽老于丛林者。亦莫识此语。可歎也。玄 <lb ed="X" n="0185c05"/><lb ed="R111" n="0207a18"/>沙尝食荔支。问众曰。这个荔支得与么红。这个荔 <lb ed="X" n="0185c06"/><lb ed="R111" n="0207b01"/>支得与么赤。你诸人且作么生。若道一色。又是儱 <lb ed="X" n="0185c07"/><lb ed="R111" n="0207b02"/>侗。若道是众色。只成个断常。你诸人且作么生。彦 <lb ed="X" n="0185c08"/><lb ed="R111" n="0207b03"/>瑫曰。也只和尙自分别。玄沙曰。这儱侗愚痴。有什 <lb ed="X" n="0185c09"/><lb ed="R111" n="0207b04"/>么交涉。冲機曰。都来只是一色。玄沙曰。总与么儱 <lb ed="X" n="0185c10"/><lb ed="R111" n="0207b05"/>侗。有甚么了时。乃回顾问皎然。汝作么生道。皎然 <lb ed="X" n="0185c11"/><lb ed="R111" n="0207b06"/>曰。不可不识荔支。玄沙曰。只是荔支。又曰。汝诸人 <lb ed="X" n="0185c12"/><lb ed="R111" n="0207b07"/>如许多时在我这裡。总与么说话。不辩缁素。不识 <lb ed="X" n="0185c13"/><lb ed="R111" n="0207b08"/>吉凶。我比来向汝道用处不换機。因甚么只管对 <lb ed="X" n="0185c14"/><lb ed="R111" n="0207b09"/>话。有甚么交涉。道巘禅师曰。先圣愍汝顚倒驰逐。 <lb ed="X" n="0185c15"/><lb ed="R111" n="0207b10"/>将一句子解落汝。知是这般事。掉放闲处。自著些 <lb ed="X" n="0185c16"/><lb ed="R111" n="0207b11"/>筋力。却于機语上答出话头。将作禅道。非唯自赚。 <lb ed="X" n="0185c17"/><lb ed="R111" n="0207b12"/>亦乃赚他。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c18"/><lb ed="R111" n="0207b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0185c1801">花严经曰。如是自性。如幻如梦。如影如像。悉不成就。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0185c19"/><lb ed="R111" n="0207b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0185c1901">传曰。以真如之性。法尔随缘。虽即随缘。法尔归性。 <lb ed="X" n="0185c20"/><lb ed="R111" n="0207b15"/>以随缘时。似有显现。如观幻法。不有而有。如观梦 <lb ed="X" n="0185c21"/><lb ed="R111" n="0207b16"/>境。不见而见。如观水中之影。非出非入。如观镜中 <lb ed="X" n="0185c22"/><lb ed="R111" n="0207b17"/>之像。不内不外。以无性随缘。故理不成就。以随缘 <lb ed="X" n="0185c23"/><lb ed="R111" n="0207b18"/>无性。故事不成就。理事不成。则一切法俱不成也。 <lb ed="X" n="0185c24"/><lb ed="R111" n="0208a01"/>六祖为至彻禅师说常･无常義曰。无常者。即<persName>佛</persName>性 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0186a" n="0186a"/> <lb ed="X" n="0186a01"/><lb ed="R111" n="0208a02"/>也。有常者。善恶一切诸法分别心也。彻曰。如和尙 <lb ed="X" n="0186a02"/><lb ed="R111" n="0208a03"/>所说。大违经文也。六祖曰。吾传<persName>佛</persName>心宗。岂违<persName>佛</persName>经。 <lb ed="X" n="0186a03"/><lb ed="R111" n="0208a04"/>彻曰。经说<persName>佛</persName>性是常。和尙却言无常。善･恶诸法。乃 <lb ed="X" n="0186a04"/><lb ed="R111" n="0208a05"/>至菩提心皆是无常。和尙却言是常。此岂不相违。 <lb ed="X" n="0186a05"/><lb ed="R111" n="0208a06"/>令学人转加疑惑。六祖曰汝知不。<persName>佛</persName>性若常。更说 <lb ed="X" n="0186a06"/><lb ed="R111" n="0208a07"/>甚么善恶诸法。乃至穷劫无有一人发菩提心者。 <lb ed="X" n="0186a07"/><lb ed="R111" n="0208a08"/>故吾说无常。正是<persName>佛</persName>说真常之道也。又一切诸法 <lb ed="X" n="0186a08"/><lb ed="R111" n="0208a09"/>若无常者。即物物皆有自性容受死生。而真常性 <lb ed="X" n="0186a09"/><lb ed="R111" n="0208a10"/>有不遍之处。故吾说常者。正是<persName>佛</persName>说真无常義也。 <lb ed="X" n="0186a10"/><lb ed="R111" n="0208a11"/><persName>佛</persName>比为凡夫外道执于邪常。诸二乘人于常计无 <lb ed="X" n="0186a11"/><lb ed="R111" n="0208a12"/>常。共成八倒。故于涅槃了義教中破偏见。而说真 <lb ed="X" n="0186a12"/><lb ed="R111" n="0208a13"/>常･真乐･真我･真净也。汝今依言背義。以断灭无常。 <lb ed="X" n="0186a13"/><lb ed="R111" n="0208a14"/>及确定死常。而错解<persName>佛</persName>之圆妙最後微言。纵览千 <lb ed="X" n="0186a14"/><lb ed="R111" n="0208a15"/>遍。有何所益。于是至彻大悟于言下。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a15"/><lb ed="R111" n="0208a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0186a1501">瑜伽师地论曰。法光明能治三种黑暗。由不如实知 <lb ed="X" n="0186a16"/><lb ed="R111" n="0208a17"/>诸法故。于去来今多生疑惑。于<persName>佛</persName>法等亦复如是。此 <lb ed="X" n="0186a17"/><lb ed="R111" n="0208a18"/>中无明及疑。俱名黑暗。又证观察。能治昏沉睡眠黑 <lb ed="X" n="0186a18"/><lb ed="R111" n="0208b01"/>暗。以能显了诸法性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186a19"/><lb ed="R111" n="0208b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0186a1901">传曰。百门義海曰。显光明者。为见尘法界真如理 <lb ed="X" n="0186a20"/><lb ed="R111" n="0208b03"/>事之时。显了分明。此是智慧光明照也。若无智光 <lb ed="X" n="0186a21"/><lb ed="R111" n="0208b04"/>明。理事不显。但见法时。即是光明。由积智功圆。是 <lb ed="X" n="0186a22"/><lb ed="R111" n="0208b05"/>故放一光明。则法界无不显示。常观察一切法界。 <lb ed="X" n="0186a23"/><lb ed="R111" n="0208b06"/>是为放光明照一切也。藏公可谓能如实知诸法 <lb ed="X" n="0186a24"/><lb ed="R111" n="0208b07"/>也。弥勒菩萨教令学者曰。睡当垒足。作光明想。宝 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0186b" n="0186b"/> <lb ed="X" n="0186b01"/><lb ed="R111" n="0208b08"/>积经曰。法光明门。而能出生诸法理趣善巧方便。 <lb ed="X" n="0186b02"/><lb ed="R111" n="0208b09"/>亦能出生一切法印。能入一切法印之门。于一切 <lb ed="X" n="0186b03"/><lb ed="R111" n="0208b10"/>法所应作者。能了能入。于法光明。能得能说。以法 <lb ed="X" n="0186b04"/><lb ed="R111" n="0208b11"/>光明随顺趣入诸法明门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b05"/><lb ed="R111" n="0208b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0186b0501">永嘉偈曰。惺惺寂寂是。无记寂寂非。寂寂惺惺是。乱 <lb ed="X" n="0186b06"/><lb ed="R111" n="0208b13"/>想惺惺非。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b07"/><lb ed="R111" n="0208b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0186b0701">传曰。六祖尝谓众曰。吾有一物。无头无尾。无名无 <lb ed="X" n="0186b08"/><lb ed="R111" n="0208b15"/>字。无背无面。诸人还识不。神会者出曰。是诸<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0186b09"/><lb ed="R111" n="0208b16"/>本源。神会之<persName>佛</persName>性。祖曰。向汝道无名无字。汝便唤 <lb ed="X" n="0186b10"/><lb ed="R111" n="0208b17"/>作本源<persName>佛</persName>性。他日汝但作知解宗徒。又尝令道明 <lb ed="X" n="0186b11"/><lb ed="R111" n="0208b18"/>安坐。曰。不思善･不思恶。正当与么时。阿那个是明 <lb ed="X" n="0186b12"/><lb ed="R111" n="0209a01"/>上座本来面目。而道明乃悟旨。自是观之。祖师未 <lb ed="X" n="0186b13"/><lb ed="R111" n="0209a02"/>尝肯以是法印人。而永嘉显告曰惺惺寂寂是。则 <lb ed="X" n="0186b14"/><lb ed="R111" n="0209a03"/>过矣。而不可以不辩。幽州盘山宝积禅师知此意 <lb ed="X" n="0186b15"/><lb ed="R111" n="0209a04"/>有所垂示。则曰。心月孤明。光吞万境。光非照境。境 <lb ed="X" n="0186b16"/><lb ed="R111" n="0209a05"/>亦非存。光境俱忘。复是何物。至于腾腾作一钵歌 <lb ed="X" n="0186b17"/><lb ed="R111" n="0209a06"/>曰。万代金轮圣王子。只这真如灵觉是。菩提树下 <lb ed="X" n="0186b18"/><lb ed="R111" n="0209a07"/>度众生。度尽众生出生死。不死不生真丈夫。无形 <lb ed="X" n="0186b19"/><lb ed="R111" n="0209a08"/>无相大毘卢。尘劳灭尽真如在。一颗圆明无價珠。 <lb ed="X" n="0186b20"/><lb ed="R111" n="0209a09"/>腾腾殆可以嗣永嘉也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b21"/><lb ed="R111" n="0209a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0186b2101">沩山祐禅师曰。学道人。愼弗令心地掩染。但约莫众 <lb ed="X" n="0186b22"/><lb ed="R111" n="0209a11"/>苦尽。即是<persName>佛</persName>心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186b23"/><lb ed="R111" n="0209a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0186b2301">传曰。所言众苦者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0186b2301" n="0186b2301"/><anchor xml:id="beg0186b2301" n="0186b2301"/>冤<anchor xml:id="end0186b2301"/>憎会苦･爱别離苦･五阴重苦･ <lb ed="X" n="0186b24"/><lb ed="R111" n="0209a13"/>乏受用苦･声色流转苦･求不得苦･众生违害苦等。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0186c" n="0186c"/> <lb ed="X" n="0186c01"/><lb ed="R111" n="0209a14"/>然皆情也。枣柏曰。凡圣体真。唯存见隔。见存则凡。 <lb ed="X" n="0186c02"/><lb ed="R111" n="0209a15"/>情忘则<persName>佛</persName>。唯此至言。先圣不能加毫末于此矣。而 <lb ed="X" n="0186c03"/><lb ed="R111" n="0209a16"/>深信之者。世罕见其人。如林阳瑞峰志端禅师。其 <lb ed="X" n="0186c04"/><lb ed="R111" n="0209a17"/>殆庶幾乎。开宝元年八月作偈曰。明年二月二。与 <lb ed="X" n="0186c05"/><lb ed="R111" n="0209a18"/>汝暂相弃。<g ref="#CB01926">灰</g>骨撒长江。勿占檀那地。明年正月廿 <lb ed="X" n="0186c06"/><lb ed="R111" n="0209b01"/>八日。道俗入山。端笑迎甚欢。二月初吉。郡官俱集。 <lb ed="X" n="0186c07"/><lb ed="R111" n="0209b02"/>连宵如市。至日。陞座辞众。有圆应长老者出问曰。 <lb ed="X" n="0186c08"/><lb ed="R111" n="0209b03"/>雲愁雾惨。大众呜呼。愿赐一言。未须告别。端垂一 <lb ed="X" n="0186c09"/><lb ed="R111" n="0209b04"/>足。应曰。法镜不临于此土。宝月又照于何方。端曰。 <lb ed="X" n="0186c10"/><lb ed="R111" n="0209b05"/>非君境界。应曰。恁么。则沤生沤灭还归水。师去师 <lb ed="X" n="0186c11"/><lb ed="R111" n="0209b06"/>来事本常。端作嘘声。乃问四众曰。<persName>世尊</persName>灭度是何 <lb ed="X" n="0186c12"/><lb ed="R111" n="0209b07"/>时节。众曰。二月十五日子时。端曰。吾今日午时。言 <lb ed="X" n="0186c13"/><lb ed="R111" n="0209b08"/>卒而化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186c14"/><lb ed="R111" n="0209b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0186c1401">圆觉经曰。净诸业障菩萨问曰。若此觉心。本性淸净。 <lb ed="X" n="0186c15"/><lb ed="R111" n="0209b10"/>因何染汚。使诸众生。迷闷不入。而<persName>世尊</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0186c1501" n="0186c1501"/><anchor xml:id="beg0186c1501" n="0186c1501"/>但<anchor xml:id="end0186c1501"/>答曰。众生 <lb ed="X" n="0186c16"/><lb ed="R111" n="0209b11"/>从无始来。妄想执有我･人･众生及与寿命。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0186c17"/><lb ed="R111" n="0209b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0186c1701">传曰。枣柏曰。如起信论曰。不思议业相者。以依智 <lb ed="X" n="0186c18"/><lb ed="R111" n="0209b13"/>净。能作一切勝妙境界。所谓无量功德之相。常无 <lb ed="X" n="0186c19"/><lb ed="R111" n="0209b14"/>断绝。随众生根。自然相应。种种而现。得利益故。又 <lb ed="X" n="0186c20"/><lb ed="R111" n="0209b15"/>曰。依本觉上。而起觉故。又曰。依于智故。生其苦乐。 <lb ed="X" n="0186c21"/><lb ed="R111" n="0209b16"/>如起信论廣明一切众生迷根本智。而有世间苦 <lb ed="X" n="0186c22"/><lb ed="R111" n="0209b17"/>乐故。为智无性故。随缘不觉。苦乐业生。为智无性 <lb ed="X" n="0186c23"/><lb ed="R111" n="0209b18"/>故。为苦所缠。方得自觉根本无性。众缘无性。万法 <lb ed="X" n="0186c24"/><lb ed="R111" n="0210a01"/>自寂。若不觉苦时。以无性故。总不自知有性无性。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0187a" n="0187a"/> <lb ed="X" n="0187a01"/><lb ed="R111" n="0210a02"/>如人因地而倒。因地而起。问曰。一切众生本有不 <lb ed="X" n="0187a02"/><lb ed="R111" n="0210a03"/>动智。何故不自应真常净。何故随染。答曰。一切众 <lb ed="X" n="0187a03"/><lb ed="R111" n="0210a04"/>生以此智故。而生三界者。为智无性。不能自知是 <lb ed="X" n="0187a04"/><lb ed="R111" n="0210a05"/>智非智･善･恶･苦･乐等法。为智体无性。但随缘现。如 <lb ed="X" n="0187a05"/><lb ed="R111" n="0210a06"/>空谷响。应物成音。无性之智。但应缘分别。以分别 <lb ed="X" n="0187a06"/><lb ed="R111" n="0210a07"/>故。痴爱随起。因痴爱故。即我所病生。有我所故。自 <lb ed="X" n="0187a07"/><lb ed="R111" n="0210a08"/>他执业便起。因执取故。号曰末那。以末那执取。故 <lb ed="X" n="0187a08"/><lb ed="R111" n="0210a09"/>名为识。因识种子。生死相续。以生死故。众苦无量。 <lb ed="X" n="0187a09"/><lb ed="R111" n="0210a10"/>以苦无量。方求不苦之道。迷不知苦者。不能发心。 <lb ed="X" n="0187a10"/><lb ed="R111" n="0210a11"/>知苦求真者。还是本智。会苦缘故。方能知苦。不会 <lb ed="X" n="0187a11"/><lb ed="R111" n="0210a12"/>苦缘。不能知苦。知苦缘故。方能发心求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187a12"/><lb ed="R111" n="0210a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0187a1201">瑜伽师地论曰。又诸众生。将命终时。乃至不到昏昧 <lb ed="X" n="0187a13"/><lb ed="R111" n="0210a14"/>想位。长时所习。我爱现前。由此力故。谓我当无。便爱 <lb ed="X" n="0187a14"/><lb ed="R111" n="0210a15"/>自身。由此建立中有生报。若预流果及一来果。尔时 <lb ed="X" n="0187a15"/><lb ed="R111" n="0210a16"/>我爱亦复现行。然此预流及一来果。于此我爱。由智 <lb ed="X" n="0187a16"/><lb ed="R111" n="0210a17"/>慧力。数数推求。制而不著。犹如壮夫与羸劣者共相 <lb ed="X" n="0187a17"/><lb ed="R111" n="0210a18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0187a1701" n="0187a1701"/><anchor xml:id="beg0187a1701" n="0187a1701"/>捔<anchor xml:id="end0187a1701"/>力。能制伏之。当知此中道理亦尔。若不还果。尔时 <lb ed="X" n="0187a18"/><lb ed="R111" n="0210b01"/>我爱。不复现行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187a19"/><lb ed="R111" n="0210b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0187a1901">传曰。圭峰禅师曰。当以空寂为自己。勿认色身。以 <lb ed="X" n="0187a20"/><lb ed="R111" n="0210b03"/>灵知为自心。勿随妄念。妄念若起。都莫随之。自然 <lb ed="X" n="0187a21"/><lb ed="R111" n="0210b04"/>临命终时。捨短为长。易粗为妙。学者能令此观常 <lb ed="X" n="0187a22"/><lb ed="R111" n="0210b05"/>在现行。则是真智慧之力也。今皆不然。徒循其名。 <lb ed="X" n="0187a23"/><lb ed="R111" n="0210b06"/>轻道甚矣。唐明皇至蜀。与裴士淹论数十人无不 <lb ed="X" n="0187a24"/><lb ed="R111" n="0210b07"/>当。至李林甫。则曰。是子妒贤嫉能。擧无比者。由是 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0187b" n="0187b"/> <lb ed="X" n="0187b01"/><lb ed="R111" n="0210b08"/>知明皇知林甫之不可用而用也。知不可用而用 <lb ed="X" n="0187b02"/><lb ed="R111" n="0210b09"/>之者。明皇有轻天下之心故也。至德宗与陆贽论 <lb ed="X" n="0187b03"/><lb ed="R111" n="0210b10"/>卢<g ref="#CB01096">杞</g>。则曰。天下皆知<g ref="#CB01096">杞</g>奸。而朕独不知。何也。夫德 <lb ed="X" n="0187b04"/><lb ed="R111" n="0210b11"/>宗不知<g ref="#CB01096">杞</g>奸者。轻道也。苟知敬道。则必自反而求 <lb ed="X" n="0187b05"/><lb ed="R111" n="0210b12"/>天下之理。天下之理得。则姦邪安能昧之哉。明皇 <lb ed="X" n="0187b06"/><lb ed="R111" n="0210b13"/>之轻天下。德宗之轻道。皆致大盗以乱天下。例禅 <lb ed="X" n="0187b07"/><lb ed="R111" n="0210b14"/>者不能以智慧之力破灭无明。至老死而不暇。悲 <lb ed="X" n="0187b08"/><lb ed="R111" n="0210b15"/>夫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b09"/><lb ed="R111" n="0210b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0187b0901">法花经曰。汝等莫得乐住三界火宅。勿贪粗･弊･色･声･ <lb ed="X" n="0187b10"/><lb ed="R111" n="0210b17"/>香･味･触也。若贪著生爱。则为所烧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b11"/><lb ed="R111" n="0210b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0187b1101">传曰。<g ref="#CB15106">鬱</g>头蓝弗。以世俗智。伏下地惑。获非想定。具 <lb ed="X" n="0187b12"/><lb ed="R111" n="0211a01"/>五神通。时君尊敬。迎入宫掖。女子接足而礼。<g ref="#CB15106">鬱</g>头 <lb ed="X" n="0187b13"/><lb ed="R111" n="0211a02"/>蓝弗触女子手。遂生贪欲。便失神通。饭食讫。徐步 <lb ed="X" n="0187b14"/><lb ed="R111" n="0211a03"/>归山。故偈曰。纔生一念欲。便失五神通。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b15"/><lb ed="R111" n="0211a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0187b1501">圆觉经曰。譬如眼光。晓了前境。其光圆满。得无憎爱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b16"/><lb ed="R111" n="0211a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0187b1601">传曰。第六识。动有分别。不动即等周法界。五现量 <lb ed="X" n="0187b17"/><lb ed="R111" n="0211a06"/>识等。一一根皆遍法界。眼见色时。色不可得。原来 <lb ed="X" n="0187b18"/><lb ed="R111" n="0211a07"/>等法界。耳･鼻･舌･身。一一亦复如是。五识现量。名曰 <lb ed="X" n="0187b19"/><lb ed="R111" n="0211a08"/>圆成。永明曰。初居圆成现量之中。浮尘未起。後落 <lb ed="X" n="0187b20"/><lb ed="R111" n="0211a09"/>明了意根之地。外状潜形。谓是故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b21"/><lb ed="R111" n="0211a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0187b2101">楞伽经偈曰。乃至有所立。一切皆错乱。若见唯一心。 <lb ed="X" n="0187b22"/><lb ed="R111" n="0211a11"/>是则无诤讼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187b23"/><lb ed="R111" n="0211a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0187b2301">传曰。韩退之问大顚师寿幾何。大顚提数珠示之 <lb ed="X" n="0187b24"/><lb ed="R111" n="0211a13"/>曰。昼夜一百八。退之罔然。退问第一座曰。老和尙 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0187c" n="0187c"/> <lb ed="X" n="0187c01"/><lb ed="R111" n="0211a14"/>言昼夜一百八。意旨如何。第一座叩齿而<anchor xml:id="nkr_note_add_0187c0101" n="0187c0101"/><anchor xml:id="beg0187c0101" n="0187c0101"/>已<anchor xml:id="end0187c0101"/>。他日 <lb ed="X" n="0187c02"/><lb ed="R111" n="0211a15"/>复见大顚。问曰。昼夜一百八意旨如何。大顚亦叩 <lb ed="X" n="0187c03"/><lb ed="R111" n="0211a16"/>齿。于是退之喜曰。乃今知<persName>佛</persName>法无二道也。尝问首 <lb ed="X" n="0187c04"/><lb ed="R111" n="0211a17"/>座。首座见答亦同耳。于是大顚召第一座问之。信 <lb ed="X" n="0187c05"/><lb ed="R111" n="0211a18"/>然。大顚杖而逐之。汾阳偈曰。解展機锋是大顚。明 <lb ed="X" n="0187c06"/><lb ed="R111" n="0211b01"/>知不是小因缘。一般叩齿丛林异。出院韩公始得 <lb ed="X" n="0187c07"/><lb ed="R111" n="0211b02"/>闲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c08"/><lb ed="R111" n="0211b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0187c0801">永明曰。庞居士问<name role="" type="person">马祖</name>。如水无筋骨。能勝万斛舟时 <lb ed="X" n="0187c09"/><lb ed="R111" n="0211b04"/>如何。答曰。我此间亦无水･亦无舟。讨甚筋骨。德山至 <lb ed="X" n="0187c10"/><lb ed="R111" n="0211b05"/>龙潭。久向龙潭。及至到来。潭又不见。龙又不现。答曰。 <lb ed="X" n="0187c11"/><lb ed="R111" n="0211b06"/>子亲到龙潭。陈尙书问洞山。五十二位菩萨中。为什 <lb ed="X" n="0187c12"/><lb ed="R111" n="0211b07"/>么不见妙觉。答曰。尙书亲见妙觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0187c13"/><lb ed="R111" n="0211b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0187c1301">传曰。东汉･<g ref="#CB04569">涿</g>郡太守张豐擧兵反。自称无上将军。 <lb ed="X" n="0187c14"/><lb ed="R111" n="0211b09"/>与彭宠连兵。四年。祭遵与朱祐･耿弇･刘喜俱击之。 <lb ed="X" n="0187c15"/><lb ed="R111" n="0211b10"/>遵兵先至。急攻豐。豐功曹孟宏执豐降。初。豐好方 <lb ed="X" n="0187c16"/><lb ed="R111" n="0211b11"/>術。有道士言豐当为天子。以五彩囊裹石繫豐肘。 <lb ed="X" n="0187c17"/><lb ed="R111" n="0211b12"/>云。石中有玉玺。豐信之。遂反。既执当斩。犹曰。肘石 <lb ed="X" n="0187c18"/><lb ed="R111" n="0211b13"/>有玉玺。遵槌破之。豐愕然就死。晋郗愔忠于王室。 <lb ed="X" n="0187c19"/><lb ed="R111" n="0211b14"/>而其子超有重名。黨桓温。愔疾温。而不知其子与 <lb ed="X" n="0187c20"/><lb ed="R111" n="0211b15"/>之善。超将亡。以一箱书付门生曰。本欲焚之。恐翁 <lb ed="X" n="0187c21"/><lb ed="R111" n="0211b16"/>年尊。必以伤愍致疾。我死後。若损眠食。可呈此箱。 <lb ed="X" n="0187c22"/><lb ed="R111" n="0211b17"/>愔後果哀悼。门人呈之。皆与温往返密计。愔于是 <lb ed="X" n="0187c23"/><lb ed="R111" n="0211b18"/>大怒曰。小子死恨晚矣。更不复哭。余曰。张豐之愕 <lb ed="X" n="0187c24"/><lb ed="R111" n="0212a01"/>然。郗愔之不哭。与庞公至江西。德山见龙潭。陈公 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0188a" n="0188a"/> <lb ed="X" n="0188a01"/><lb ed="R111" n="0212a02"/>到洞山。时节等耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a02"/><lb ed="R111" n="0212a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0188a0201">临济宗有四宾主句。谓。宾中宾･宾中主･主中宾･主中 <lb ed="X" n="0188a03"/><lb ed="R111" n="0212a04"/>主。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188a04"/><lb ed="R111" n="0212a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0188a0401">传曰。洞山价禅师初游方。与密师伯者偕行。经长 <lb ed="X" n="0188a05"/><lb ed="R111" n="0212a06"/>沙龙山之下<note place="inline">今灵山也</note>。见溪流菜葉。价回瞻峰峦深秀。 <lb ed="X" n="0188a06"/><lb ed="R111" n="0212a07"/>谓密曰。个中必有隐者。乃幷溪而进十许里。有老 <lb ed="X" n="0188a07"/><lb ed="R111" n="0212a08"/>僧瘿甚。以手加额呼曰。此间无路。汝辈何自而至。 <lb ed="X" n="0188a08"/><lb ed="R111" n="0212a09"/>价曰。无路且置。庵主自何而入。曰。我不曾雲水。价 <lb ed="X" n="0188a09"/><lb ed="R111" n="0212a10"/>曰。庵主住山幾许时。曰。春秋不涉。价曰。庵主先住 <lb ed="X" n="0188a10"/><lb ed="R111" n="0212a11"/>耶。此山先住耶。曰。不知。价曰。为甚么不知。曰。我不 <lb ed="X" n="0188a11"/><lb ed="R111" n="0212a12"/>曾人天来。价曰。得何道理。便住此山。曰。见两个泥 <lb ed="X" n="0188a12"/><lb ed="R111" n="0212a13"/>牛鬥入海。直至而今无消息。价即班密之下而拜 <lb ed="X" n="0188a13"/><lb ed="R111" n="0212a14"/>之。问。如何是主中宾。曰。靑山覆白雲。又问。如何是 <lb ed="X" n="0188a14"/><lb ed="R111" n="0212a15"/>主中主。曰。长年不出户。又问。宾主相去幾何。曰。长 <lb ed="X" n="0188a15"/><lb ed="R111" n="0212a16"/>江水上波。又问。宾主相见有何言说。曰。淸风拂白 <lb ed="X" n="0188a16"/><lb ed="R111" n="0212a17"/>月。价又再拜。老僧笑视而说偈曰。三间茅屋从来 <lb ed="X" n="0188a17"/><lb ed="R111" n="0212a18"/>住。一道神光万境闲。莫作是非来辨我。浮生穿凿 <lb ed="X" n="0188a18"/><lb ed="R111" n="0212b01"/>不相关。于是自焚其庵。深入层峰。价曰。此老见江 <lb ed="X" n="0188a19"/><lb ed="R111" n="0212b02"/>西马大师。而传失其名。价住新豐洞。从容问僧。何 <lb ed="X" n="0188a20"/><lb ed="R111" n="0212b03"/>者是汝主人公。对曰。现祗对者。价仰而咨嗟。曰。此 <lb ed="X" n="0188a21"/><lb ed="R111" n="0212b04"/>所谓马後驴前事。奈何认以为自<anchor xml:id="nkr_note_add_0188a2101" n="0188a2101"/><anchor xml:id="beg0188a2101" n="0188a2101"/>己<anchor xml:id="end0188a2101"/>乎。<persName>佛</persName>法平沉。 <lb ed="X" n="0188a22"/><lb ed="R111" n="0212b05"/>此其兆也。客中主尙未明。况主中主哉。僧曰。如何 <lb ed="X" n="0188a23"/><lb ed="R111" n="0212b06"/>是主中主。价曰。汝自道看。对曰。道得只是客中主。 <lb ed="X" n="0188a24"/><lb ed="R111" n="0212b07"/>未审如何是主中主。价良久曰。不辞为汝道。相续 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0188b" n="0188b"/> <lb ed="X" n="0188b01"/><lb ed="R111" n="0212b08"/>也大难。予观龙山老僧之意。如萧何之识韩信。岂 <lb ed="X" n="0188b02"/><lb ed="R111" n="0212b09"/>有法哉。又较洞山价公之语。如霍光之立朝。进止 <lb ed="X" n="0188b03"/><lb ed="R111" n="0212b10"/>亦有律度。噫。後生之不见古人之大全也。审矣。价 <lb ed="X" n="0188b04"/><lb ed="R111" n="0212b11"/>亦以主中主为惊异。可疑也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b05"/><lb ed="R111" n="0212b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0188b0501">雲门宗有三句。谓。天中函盖･目機铢两･不涉世缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b06"/><lb ed="R111" n="0212b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0188b0601">传曰。雲门偃禅师初闻睦州古寺有道踪禅师号 <lb ed="X" n="0188b07"/><lb ed="R111" n="0212b14"/>陈尊宿。见黄蘗运公。往谒之。方叩户。俄陈尊宿者 <lb ed="X" n="0188b08"/><lb ed="R111" n="0212b15"/>出。搊住曰。道道。偃愕然不知所答。于是推而去曰。 <lb ed="X" n="0188b09"/><lb ed="R111" n="0212b16"/>秦时<g ref="#CB01323">𨍏</g>轹钻。即阖户。偃折一足而悟旨于言下。既 <lb ed="X" n="0188b10"/><lb ed="R111" n="0212b17"/>有众。而以此三句为示者。解释秦时<g ref="#CB01323">𨍏</g>轹钻之词 <lb ed="X" n="0188b11"/><lb ed="R111" n="0212b18"/>也。法花经曰。得一切众生语言三昧。而大智论曰。 <lb ed="X" n="0188b12"/><lb ed="R111" n="0213a01"/>善入音声陀罗尼。以此也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b13"/><lb ed="R111" n="0213a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0188b1301">抽顾颂曰。顾鉴咦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b14"/><lb ed="R111" n="0213a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0188b1401">雲门经行。逢僧必特顾之曰。鉴。僧欲酬之。则曰。咦。 <lb ed="X" n="0188b15"/><lb ed="R111" n="0213a04"/>率以为常。故门弟子录曰顾鉴咦。圆明密禅师删 <lb ed="X" n="0188b16"/><lb ed="R111" n="0213a05"/>去顾字。但以鉴咦二字为颂。谓之抽顾颂。今其儿 <lb ed="X" n="0188b17"/><lb ed="R111" n="0213a06"/>孙失其旨。接人以怒目直视。名为提撕。名为不认 <lb ed="X" n="0188b18"/><lb ed="R111" n="0213a07"/>声色。名为擧处便荐。相传以为道眼。北塔祚禅师 <lb ed="X" n="0188b19"/><lb ed="R111" n="0213a08"/>独笑之。作偈曰。雲门抽顾笑嬉嬉。拟议遭渠顾鉴 <lb ed="X" n="0188b20"/><lb ed="R111" n="0213a09"/>咦。任是张良多智巧。到头于此也难施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b21"/><lb ed="R111" n="0213a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0188b2101">道吾･石霜子父。有王种臣种。内绍外绍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188b22"/><lb ed="R111" n="0213a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0188b2201">传曰。唐･郭中令･李西平皆称王。然非有种也。以勋 <lb ed="X" n="0188b23"/><lb ed="R111" n="0213a12"/>劳而至焉。高祖之秦王。明皇之肃宗。则以生帝王 <lb ed="X" n="0188b24"/><lb ed="R111" n="0213a13"/>之家皆有种。非以勋劳而至焉者也。谓之内绍者。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0188c" n="0188c"/> <lb ed="X" n="0188c01"/><lb ed="R111" n="0213a14"/>无功之功也。先圣贵之。谓之外绍者。借功业而然。 <lb ed="X" n="0188c02"/><lb ed="R111" n="0213a15"/>故又名曰借句。曹山章禅师曰。妙明体尽知伤触。 <lb ed="X" n="0188c03"/><lb ed="R111" n="0213a16"/>力在逢缘不借中。雲居弘觉禅师曰。头头上了。物 <lb ed="X" n="0188c04"/><lb ed="R111" n="0213a17"/>物上通。只唤作了事人。终不唤作尊贵。将知尊贵 <lb ed="X" n="0188c05"/><lb ed="R111" n="0213a18"/>一路自别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c06"/><lb ed="R111" n="0213b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0188c0601">德山鉴禅师曰。有言时。骑虎头。收虎尾。第一句下明 <lb ed="X" n="0188c07"/><lb ed="R111" n="0213b02"/>宗旨。无言时。觌露機锋。如同电拂。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c08"/><lb ed="R111" n="0213b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0188c0801">传曰。巖头奯禅师曰。但明取纲宗。本无实法。不见 <lb ed="X" n="0188c09"/><lb ed="R111" n="0213b04"/>道无实无虚。若向上事觑即疾。若向意根下寻。卒 <lb ed="X" n="0188c10"/><lb ed="R111" n="0213b05"/>摸索不著。又曰。此是向上人活计。只露目前些子。 <lb ed="X" n="0188c11"/><lb ed="R111" n="0213b06"/>如同电拂。如击石火。截断两头。灵然自在。若道向 <lb ed="X" n="0188c12"/><lb ed="R111" n="0213b07"/>上有法有事。赚汝真碗鸣声。荼糊汝。繫<g ref="#CB00746">罩</g>汝。古人 <lb ed="X" n="0188c13"/><lb ed="R111" n="0213b08"/>唤作繫驴橛。若将实法与人。土亦消不得。夫言截 <lb ed="X" n="0188c14"/><lb ed="R111" n="0213b09"/>断两头者。饮光微笑。不是有言。亦非默然。故汾阳 <lb ed="X" n="0188c15"/><lb ed="R111" n="0213b10"/>偈曰。饮光尊者同明证。瞬目钦恭行正令。同电拂 <lb ed="X" n="0188c16"/><lb ed="R111" n="0213b11"/>击石火之譬也。余尝作偈曰。与人实法土难消。道 <lb ed="X" n="0188c17"/><lb ed="R111" n="0213b12"/>火何曾口被烧。抛出秦时<g ref="#CB01323">𨍏</g>轹钻。突峦如斗两头 <lb ed="X" n="0188c18"/><lb ed="R111" n="0213b13"/>摇。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c19"/><lb ed="R111" n="0213b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0188c1901">经首所题<g ref="#CB15315">󳯓</g>字。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0188c20"/><lb ed="R111" n="0213b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0188c2001">传曰。昔予至临川。与朱显谟世英游相好也。俄南 <lb ed="X" n="0188c21"/><lb ed="R111" n="0213b16"/>昌上蓝长老至。上蓝雅自标致。谓世英曰。觉笵闻 <lb ed="X" n="0188c22"/><lb ed="R111" n="0213b17"/>工诗耳。禅则其师犹错。矧弟子耶。世英笑曰。师能 <lb ed="X" n="0188c23"/><lb ed="R111" n="0213b18"/>勘验之乎。上蓝曰。诺。居一日。同游疏山。饭于逆旅。 <lb ed="X" n="0188c24"/><lb ed="R111" n="0214a01"/>上蓝谓余曰。经轴之上。必题此<g ref="#CB15315">󳯓</g>字是底義。予以 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0189a" n="0189a"/> <lb ed="X" n="0189a01"/><lb ed="R111" n="0214a02"/>指画圆相横贯一画。曰。是此義也。上蓝愕然。余乃 <lb ed="X" n="0189a02"/><lb ed="R111" n="0214a03"/>为说偈曰。以字不成八不是。法身睡著无遮闭。衲 <lb ed="X" n="0189a03"/><lb ed="R111" n="0214a04"/>僧对面不知名。百众人前呼不起。于是上蓝不怿。 <lb ed="X" n="0189a04"/><lb ed="R111" n="0214a05"/>归擧似世英。世英为拊手曰。孰谓诗僧亦识字義 <lb ed="X" n="0189a05"/><lb ed="R111" n="0214a06"/>乎。今两人皆成千古矣。追绎之可为怃然。余闻汾 <lb ed="X" n="0189a06"/><lb ed="R111" n="0214a07"/>阳尝作黄犊偈曰。有头无角实堪嗟。百劫难逃这 <lb ed="X" n="0189a07"/><lb ed="R111" n="0214a08"/>作家。凡圣不能明得尽。现前相貌有些些。予以谓 <lb ed="X" n="0189a08"/><lb ed="R111" n="0214a09"/>此偈。又余字義之训诂也。九原可作。世英当有一 <lb ed="X" n="0189a09"/><lb ed="R111" n="0214a10"/>捧腹也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a10"/><lb ed="R111" n="0214a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0189a1001">临济曰。大凡演唱宗乘。须一句中具三玄。一玄中具 <lb ed="X" n="0189a11"/><lb ed="R111" n="0214a12"/>三要。有玄有要。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a12"/><lb ed="R111" n="0214a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0189a1201">传曰。余昔庵于高安九峰之下。有僧问余曰。临济 <lb ed="X" n="0189a13"/><lb ed="R111" n="0214a14"/>会中。两僧一日相见。同时下喝。临济闻之。陞座曰。 <lb ed="X" n="0189a14"/><lb ed="R111" n="0214a15"/>大众。要会临济宾主句。问取堂中二禅客。僧便问。 <lb ed="X" n="0189a15"/><lb ed="R111" n="0214a16"/>那个是宾。那个是主。临济曰。宾主历然。余方欲酬 <lb ed="X" n="0189a16"/><lb ed="R111" n="0214a17"/>之。顿见三玄三要之旨。于是再拜曰。大哉。无为寂 <lb ed="X" n="0189a17"/><lb ed="R111" n="0214a18"/>灭之幢也。虽百千世。有闻之者。偷心死尽。况余去 <lb ed="X" n="0189a18"/><lb ed="R111" n="0214b01"/>大师馀二百年哉。作偈曰。一句中具三玄门。一玄 <lb ed="X" n="0189a19"/><lb ed="R111" n="0214b02"/>中具三要路。细看即是陷虎機。忽轰一声涂毒鼓。 <lb ed="X" n="0189a20"/><lb ed="R111" n="0214b03"/>偷心死尽眼𥉵眯。石女梦中毛卓竖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a21"/><lb ed="R111" n="0214b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0189a2101">明招谦禅师偈曰。狮子教儿迷子法。进前跳踯忽翻 <lb ed="X" n="0189a22"/><lb ed="R111" n="0214b05"/>身。罗文结角交加处。鹘眼龙睛失却真。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189a23"/><lb ed="R111" n="0214b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0189a2301">传曰。德山四世而有谦。谦眇而機颖。丛林号独眼 <lb ed="X" n="0189a24"/><lb ed="R111" n="0214b07"/>龙。游方时齿尙少。耆年皆畏詟之。尝与僧拥炉。僧 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0189b" n="0189b"/> <lb ed="X" n="0189b01"/><lb ed="R111" n="0214b08"/>问曰。古人道。目前无法。意在目前。不是目前法。非 <lb ed="X" n="0189b02"/><lb ed="R111" n="0214b09"/>耳目所到。只如此四句中。那句是宾。那句是主。谦 <lb ed="X" n="0189b03"/><lb ed="R111" n="0214b10"/>指火曰。与我向此中拈出一茎眉毛得么。僧曰。非 <lb ed="X" n="0189b04"/><lb ed="R111" n="0214b11"/>但学人。尽大地人丧身失命。谦曰。汝因甚么自把 <lb ed="X" n="0189b05"/><lb ed="R111" n="0214b12"/>髻投衙乎。谦将化。陞座曰。一百年中。只看今日。今 <lb ed="X" n="0189b06"/><lb ed="R111" n="0214b13"/>日事作么生。吾住此山四十年。唯用一剑活人眼 <lb ed="X" n="0189b07"/><lb ed="R111" n="0214b14"/>目。乃拈巾曰。如今有<name role="" type="person">纯陀</name>么。提向诸方展看。作掷 <lb ed="X" n="0189b08"/><lb ed="R111" n="0214b15"/>势。僧问。<name role="" type="person">纯陀</name>献供末後。慇勤时如何。谦曰。莫相辜 <lb ed="X" n="0189b09"/><lb ed="R111" n="0214b16"/>负好。又问。和尙迁化。向甚么处去。擧足曰。足下看。 <lb ed="X" n="0189b10"/><lb ed="R111" n="0214b17"/>又问。百年後以何为极则。谦提巾便掷。僧再拜。退 <lb ed="X" n="0189b11"/><lb ed="R111" n="0214b18"/>就列。于是谦说偈曰。蓦刀肚裡逞全威。汝等诸人 <lb ed="X" n="0189b12"/><lb ed="R111" n="0215a01"/>善护持。火裡铁牛生犊子。临歧谁解凑吾機。言卒 <lb ed="X" n="0189b13"/><lb ed="R111" n="0215a02"/>而化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189b14"/><lb ed="R111" n="0215a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0189b1401">四十二章经曰。<g ref="#CB05270">拼</g>命必死难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189b15"/><lb ed="R111" n="0215a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0189b1501">传曰。韩信为淮阴侯。称疾不朝。而陈狶一代相。过 <lb ed="X" n="0189b16"/><lb ed="R111" n="0215a05"/>辞信。信挈其手。与步于庭数迊。仰天而歎曰。子可 <lb ed="X" n="0189b17"/><lb ed="R111" n="0215a06"/>与言乎。吾欲与子有言。狶因曰。唯将军命。信曰。公 <lb ed="X" n="0189b18"/><lb ed="R111" n="0215a07"/>之所居。天下精兵处也。而公。陛下之信倖臣也。人 <lb ed="X" n="0189b19"/><lb ed="R111" n="0215a08"/>言公反。陛下不信。再至乃疑。三至必怒而自将。吾 <lb ed="X" n="0189b20"/><lb ed="R111" n="0215a09"/>为公从中起。天下可定也。狶曰。谨奉教。汉十年。狶 <lb ed="X" n="0189b21"/><lb ed="R111" n="0215a10"/>果反。高帝自将而往。信病不从。阴使人之狶所。而 <lb ed="X" n="0189b22"/><lb ed="R111" n="0215a11"/>与其家臣谋。夜诈赦诸官徒奴。欲袭高后･太子。部 <lb ed="X" n="0189b23"/><lb ed="R111" n="0215a12"/>署<anchor xml:id="nkr_note_add_0189b2301" n="0189b2301"/><anchor xml:id="beg0189b2301" n="0189b2301"/>已<anchor xml:id="end0189b2301"/>定。待狶报。俄有人告吕后。后斩之锺室。信料 <lb ed="X" n="0189b24"/><lb ed="R111" n="0215a13"/>事无遗<g ref="#CB15081">策</g>。方是时。信无兵。乃曰为公从中起。可疑 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0189c" n="0189c"/> <lb ed="X" n="0189c01"/><lb ed="R111" n="0215a14"/>也。故信虽就诛。其心果死乎。马谡街亭之败。诸葛 <lb ed="X" n="0189c02"/><lb ed="R111" n="0215a15"/>孔明诛之。临终与孔明书曰。明公视谡犹子。谡视 <lb ed="X" n="0189c03"/><lb ed="R111" n="0215a16"/>明公犹父。愿深唯殛鲧兴禹之義。使平生之交。不 <lb ed="X" n="0189c04"/><lb ed="R111" n="0215a17"/>亏于此。谡虽死。无恨于黄壤也。于时十万之众为 <lb ed="X" n="0189c05"/><lb ed="R111" n="0215a18"/>之垂泪。予以是观之。信之死。非真死者也。谡可谓 <lb ed="X" n="0189c06"/><lb ed="R111" n="0215b01"/><g ref="#CB05270">拼</g>命非真死。可乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189c07"/><lb ed="R111" n="0215b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0189c0701">易･噬嗑卦曰。利用狱。亨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189c08"/><lb ed="R111" n="0215b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0189c0801">传曰。黄龙南禅师昔住庐山<name role="" type="person">归宗寺</name>。火一夕而烬。 <lb ed="X" n="0189c09"/><lb ed="R111" n="0215b04"/>下狱不食六十日。既释放。庵于石门之南塔。尝谓 <lb ed="X" n="0189c10"/><lb ed="R111" n="0215b05"/>门弟子曰。我在狱。证法花经菩萨遊戏三昧。经曰。 <lb ed="X" n="0189c11"/><lb ed="R111" n="0215b06"/>菩萨遊戏神通。净<persName>佛</persName>国土。心不好乐。诃小乘也。以 <lb ed="X" n="0189c12"/><lb ed="R111" n="0215b07"/>其不能成就众生耳。弟子请闻其说。黄龙曰。凡狱 <lb ed="X" n="0189c13"/><lb ed="R111" n="0215b08"/>吏之治有罪者。察见其情伪。必痛加捶楚。欺诈之 <lb ed="X" n="0189c14"/><lb ed="R111" n="0215b09"/>实尽则自释。虽有酷刑。不能申也。罪至于死。亦所 <lb ed="X" n="0189c15"/><lb ed="R111" n="0215b10"/>甘心者。智迄情枯故也。今禅学者。驰求之狂。欺诈 <lb ed="X" n="0189c16"/><lb ed="R111" n="0215b11"/>之病。不以知见之慧锻之。何由而释。故其平生止 <lb ed="X" n="0189c17"/><lb ed="R111" n="0215b12"/>以三种语验天下衲子。予少年闻老宿夜语及之。 <lb ed="X" n="0189c18"/><lb ed="R111" n="0215b13"/>今二十年也。其说有補丛林。故录焉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189c19"/><lb ed="R111" n="0215b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0189c1901">香严闲禅师偈曰。有一语。全规矩。拟思量。带伴侣。踏 <lb ed="X" n="0189c20"/><lb ed="R111" n="0215b15"/>不著。省来处。一生参学事无成。慇勤抱得栴檀树。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0189c21"/><lb ed="R111" n="0215b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0189c2101">传曰。枣柏论曰。乌<anchor xml:id="nkr_note_add_0189c2101" n="0189c2101"/><anchor xml:id="beg0189c2101" n="0189c2101"/>洛<anchor xml:id="end0189c2101"/>迦栴檀香者。乌洛迦。蛇名。旃 <lb ed="X" n="0189c22"/><lb ed="R111" n="0215b17"/>檀者。香树也。明此蛇最毒。常患热毒。以身绕此香 <lb ed="X" n="0189c23"/><lb ed="R111" n="0215b18"/>树。其毒气便息。表若有众生闻说心境俱空。本无 <lb ed="X" n="0189c24"/><lb ed="R111" n="0216a01"/>体相。无有处所。无一法可得之香。信而悟入。一切 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0190a" n="0190a"/> <lb ed="X" n="0190a01"/><lb ed="R111" n="0216a02"/>烦恼毒气自然淸净。予以是知慇勤抱得栴檀树 <lb ed="X" n="0190a02"/><lb ed="R111" n="0216a03"/>之语。非苟然发也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a03"/><lb ed="R111" n="0216a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0190a0301">楞伽经曰。不应摄受。随说计著。真实者。離名字故。大 <lb ed="X" n="0190a04"/><lb ed="R111" n="0216a05"/>慧。如为愚夫。以指指物。愚夫观指。不得实義。如是愚 <lb ed="X" n="0190a05"/><lb ed="R111" n="0216a06"/>夫。随言说指。摄受计著。至竟不捨。终不能得離言说 <lb ed="X" n="0190a06"/><lb ed="R111" n="0216a07"/>指第一实義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a07"/><lb ed="R111" n="0216a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0190a0701">传曰。僧问九峰禅师曰。深山中还有<persName>佛</persName>法也无。答 <lb ed="X" n="0190a08"/><lb ed="R111" n="0216a09"/>曰。有。僧曰。如何是深山中<persName>佛</persName>法。答曰。石头大者大･ <lb ed="X" n="0190a09"/><lb ed="R111" n="0216a10"/>小者小。今学者闻擧。便欣然以为解了。有诘之者。 <lb ed="X" n="0190a10"/><lb ed="R111" n="0216a11"/>则曰。触目全真。头头显现。嗟乎。此所谓观指不得 <lb ed="X" n="0190a11"/><lb ed="R111" n="0216a12"/>实義者也。余尝与僧自逍遥山。经乱石<g ref="#CB00589">涧</g>入五峰。 <lb ed="X" n="0190a12"/><lb ed="R111" n="0216a13"/>休于树阴。擧此因缘。作偈曰。石头若是<persName>佛</persName>法。法身 <lb ed="X" n="0190a13"/><lb ed="R111" n="0216a14"/>应不灵圣。<persName>佛</persName>法若有大小。法身应分少剩。枯骨头 <lb ed="X" n="0190a14"/><lb ed="R111" n="0216a15"/>上没汁。衲僧眼见不信。八万四千法门。一句为汝 <lb ed="X" n="0190a15"/><lb ed="R111" n="0216a16"/>说尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a16"/><lb ed="R111" n="0216a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0190a1601">石头参同契曰。四大性自复。如子得其母。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a17"/><lb ed="R111" n="0216a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0190a1701">传曰。此语之妙。学者罕能识之。盖子之得其母。则 <lb ed="X" n="0190a18"/><lb ed="R111" n="0216b01"/>不假取于人而自信者也。圭峰密禅师初读圆觉 <lb ed="X" n="0190a19"/><lb ed="R111" n="0216b02"/>经至恒作是念。我今此身。四大和合。所谓发毛･爪 <lb ed="X" n="0190a20"/><lb ed="R111" n="0216b03"/>齿･皮肉･筋骨･髓脑･垢色。皆归于地。唾涕･脓血･津液･ <lb ed="X" n="0190a21"/><lb ed="R111" n="0216b04"/>涎沫･痰泪･精气･大小便利。皆归于水。暖气归火。动 <lb ed="X" n="0190a22"/><lb ed="R111" n="0216b05"/>转归风。四大各離。今者妄身。当在何处。恍然而悟。 <lb ed="X" n="0190a23"/><lb ed="R111" n="0216b06"/>如子得母也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190a24"/><lb ed="R111" n="0216b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0190a2401">破色心论曰。彼一非可见。多亦不可见。和合不可见。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0190b" n="0190b"/> <lb ed="X" n="0190b01"/><lb ed="R111" n="0216b08"/>是故无尘法。此偈明何義。汝向说言色等诸入。皆是 <lb ed="X" n="0190b02"/><lb ed="R111" n="0216b09"/>实有。何以故。以识能取外境界者。此義不然。何以故。 <lb ed="X" n="0190b03"/><lb ed="R111" n="0216b10"/>有三義故无色等入。何等为三。一者为实有一微尘。 <lb ed="X" n="0190b04"/><lb ed="R111" n="0216b11"/>如彼外道卫世师等。虚妄分别。離于头目身分等外。 <lb ed="X" n="0190b05"/><lb ed="R111" n="0216b12"/>实有神我。微尘亦尔。離色･香等实有否耶。二者为实 <lb ed="X" n="0190b06"/><lb ed="R111" n="0216b13"/>有多微尘差别可见否耶。三者为多微尘和合可见 <lb ed="X" n="0190b07"/><lb ed="R111" n="0216b14"/>否耶。此明何義。若实有彼一微尘者。则不可见。如彼 <lb ed="X" n="0190b08"/><lb ed="R111" n="0216b15"/>外道卫世师等。虚妄分别。離于头目身分等。外有一 <lb ed="X" n="0190b09"/><lb ed="R111" n="0216b16"/>神我不可得见。微尘亦尔。離色･香等不可得见。是故 <lb ed="X" n="0190b10"/><lb ed="R111" n="0216b17"/>无一实尘可见。是故偈言彼一非可见故。若实有多 <lb ed="X" n="0190b11"/><lb ed="R111" n="0216b18"/>微尘差别者。应一一微尘历然可见。而不可见。以是 <lb ed="X" n="0190b12"/><lb ed="R111" n="0217a01"/>義故。多尘差别。亦不可见。是故偈言多亦不可见故。 <lb ed="X" n="0190b13"/><lb ed="R111" n="0217a02"/>多微尘和合不可见者。此亦不然。何以故。以一微尘 <lb ed="X" n="0190b14"/><lb ed="R111" n="0217a03"/>实无有物。云何和合。是故不成。是故偈言和合不可 <lb ed="X" n="0190b15"/><lb ed="R111" n="0217a04"/>见。是故无尘法故。问曰。云何不成。答曰。偈言。六尘同 <lb ed="X" n="0190b16"/><lb ed="R111" n="0217a05"/>时合。尘则有六相。若六唯一处。诸大是一尘。此偈明 <lb ed="X" n="0190b17"/><lb ed="R111" n="0217a06"/>何義。若诸微尘从六方来。六尘和合。若如是者。尘有 <lb ed="X" n="0190b18"/><lb ed="R111" n="0217a07"/>六方。若有六方。则有六相。又若微尘有处所者。不容 <lb ed="X" n="0190b19"/><lb ed="R111" n="0217a08"/>馀尘。是故偈曰六尘同时合。尘则有六相故。若六微 <lb ed="X" n="0190b20"/><lb ed="R111" n="0217a09"/>尘唯一处者。一微尘处有六微尘。若如是相者。六尘 <lb ed="X" n="0190b21"/><lb ed="R111" n="0217a10"/>一处。若一处者。则六尘不可得见。何以故。彼此微尘 <lb ed="X" n="0190b22"/><lb ed="R111" n="0217a11"/>无差别故。若如是者。一切粗物山河等事。亦不可见。 <lb ed="X" n="0190b23"/><lb ed="R111" n="0217a12"/>是故言若六唯一处。诸大是一尘故。一尘者无物如 <lb ed="X" n="0190b24"/><lb ed="R111" n="0217a13"/>向前答。一多和合不可得见故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0190c" n="0190c"/> <lb ed="X" n="0190c01"/><lb ed="R111" n="0217a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0190c0101">传曰。卫世师等。起一种执。执離头目身分之外有 <lb ed="X" n="0190c02"/><lb ed="R111" n="0217a15"/>一神我者。此神我有而不可见。故论称一微尘。若 <lb ed="X" n="0190c03"/><lb ed="R111" n="0217a16"/>離色･声･香･味等外。而有此一微尘。应如神我有而 <lb ed="X" n="0190c04"/><lb ed="R111" n="0217a17"/>不可见也耶。尘如果有六方之相。则晓然可识不 <lb ed="X" n="0190c05"/><lb ed="R111" n="0217a18"/>可杂。故曰不容馀尘。又若六尘和合而不可见。则 <lb ed="X" n="0190c06"/><lb ed="R111" n="0217b01"/>山河大地亦不可见。以皆是和合。于尘和合。则不 <lb ed="X" n="0190c07"/><lb ed="R111" n="0217b02"/>可见。于山河大地亦以和合。独可见乎。无是理也。 <lb ed="X" n="0190c08"/><lb ed="R111" n="0217b03"/>但诸<persName>佛</persName>境绵密难见。非世喩可。况四量之中。有圣 <lb ed="X" n="0190c09"/><lb ed="R111" n="0217b04"/>断量。谓凡法不入现量･比･似之量者。则以圣断量 <lb ed="X" n="0190c10"/><lb ed="R111" n="0217b05"/>定之。如<persName>世尊</persName>言三界唯心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0190c11"/><lb ed="R111" n="0217b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0190c1101">大智度论曰。问曰。闻者云何。闻用耳根闻耶。用耳识 <lb ed="X" n="0190c12"/><lb ed="R111" n="0217b07"/>闻耶。用意识闻耶。若耳根闻。耳根无觉识知故。不应 <lb ed="X" n="0190c13"/><lb ed="R111" n="0217b08"/>闻。若耳识闻。耳识一念故。不能分别。不应闻。若意识 <lb ed="X" n="0190c14"/><lb ed="R111" n="0217b09"/>闻。意识亦不能闻。何以故。先五识识五尘。然後意识 <lb ed="X" n="0190c15"/><lb ed="R111" n="0217b10"/>识。意识不能识现在五尘。唯识过去･未来五尘。若意 <lb ed="X" n="0190c16"/><lb ed="R111" n="0217b11"/>识能识现在五尘者。盲聋人亦应识声色。何以故。意 <lb ed="X" n="0190c17"/><lb ed="R111" n="0217b12"/>识不破故。答曰。非耳根能闻声。非耳识･亦非意识。是 <lb ed="X" n="0190c18"/><lb ed="R111" n="0217b13"/>闻声事。从多因缘和合。故得闻声。不得言一法能闻 <lb ed="X" n="0190c19"/><lb ed="R111" n="0217b14"/>声。何以故。耳根无觉故。不应闻声。识无色･无对･无处 <lb ed="X" n="0190c20"/><lb ed="R111" n="0217b15"/>故。亦不闻声。声无觉･无根。故不知声。尔时耳根不破。 <lb ed="X" n="0190c21"/><lb ed="R111" n="0217b16"/>声至可闻处。意欲闻情。尘意和合。故耳识随生。耳识 <lb ed="X" n="0190c22"/><lb ed="R111" n="0217b17"/>即生意识。能分别种种因缘得闻声。以是故不应作 <lb ed="X" n="0190c23"/><lb ed="R111" n="0217b18"/>难虽闻声。<persName>佛</persName>法中亦无有法能作･能见･能知。如偈说。 <lb ed="X" n="0190c24"/><lb ed="R111" n="0218a01"/>有业亦有果。无作业果者。此第一甚深。是<persName>佛</persName>法能见。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0191a" n="0191a"/> <lb ed="X" n="0191a01"/><lb ed="R111" n="0218a02"/>虽空亦不断。相续亦不常。罪福亦不失。如是<persName>佛</persName>法说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a02"/><lb ed="R111" n="0218a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0191a0201">传曰。有僧尝问荷泽会禅师。见闻照声色时。唯复 <lb ed="X" n="0191a03"/><lb ed="R111" n="0218a04"/>抗行耶。唯有先後。答曰。抗行先後即且止。汝毕竟 <lb ed="X" n="0191a04"/><lb ed="R111" n="0218a05"/>将甚么作声色。僧曰。如师所论。则无声色可得也。 <lb ed="X" n="0191a05"/><lb ed="R111" n="0218a06"/>于是再拜。即日发去。後隐于蒙山。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a06"/><lb ed="R111" n="0218a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0191a0601">首山念禅师。有僧问。如何是<persName>佛</persName>。答曰。新妇骑驴阿家 <lb ed="X" n="0191a07"/><lb ed="R111" n="0218a08"/>牵。僧曰。未审意旨如何。答曰。百岁翁翁失却父。僧曰。 <lb ed="X" n="0191a08"/><lb ed="R111" n="0218a09"/>百岁翁翁岂有父耶。首山曰。汝会也。又曰。此是独坐 <lb ed="X" n="0191a09"/><lb ed="R111" n="0218a10"/>无尊卑。从上无一法与人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a10"/><lb ed="R111" n="0218a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0191a1001">传曰。首山高弟。有神鼎諲禅师。尝问僧擧似此语。 <lb ed="X" n="0191a11"/><lb ed="R111" n="0218a12"/>作偈曰。新妇骑驴阿家牵。谁後复谁先。有问又须 <lb ed="X" n="0191a12"/><lb ed="R111" n="0218a13"/>向渠道。新妇骑驴阿家牵。是老以无师智･自然智。 <lb ed="X" n="0191a13"/><lb ed="R111" n="0218a14"/>吐称性语。能形容不可传之妙。耆年住山。学者从 <lb ed="X" n="0191a14"/><lb ed="R111" n="0218a15"/>之。有问而默。则疑以为不肯为我说。有问有答。则 <lb ed="X" n="0191a15"/><lb ed="R111" n="0218a16"/>是以言遣言。世谛有为。此意所从来远矣。阿难尝 <lb ed="X" n="0191a16"/><lb ed="R111" n="0218a17"/>问迦葉。<persName>世尊</persName>付金襕之外。更传何法。迦葉呼曰。阿 <lb ed="X" n="0191a17"/><lb ed="R111" n="0218a18"/>难。阿难应诺。迦葉曰。倒却门前刹竿著。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a18"/><lb ed="R111" n="0218b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0191a1801">宝公十二时偈曰。食时辰。无明本是释迦身。坐卧不 <lb ed="X" n="0191a19"/><lb ed="R111" n="0218b02"/>知原是道。只么忙忙受苦辛。认声色。觅疏亲。只是从 <lb ed="X" n="0191a20"/><lb ed="R111" n="0218b03"/>前染汚人。若欲将心求<persName>佛</persName>道。问取虚空始出尘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191a21"/><lb ed="R111" n="0218b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0191a2101">传曰。僧问雲庵。如何是道。雲庵曰。宝公云。若欲将 <lb ed="X" n="0191a22"/><lb ed="R111" n="0218b05"/>心求<persName>佛</persName>道。问取虚空始出尘。汝今求<persName>佛</persName>道。虚空向 <lb ed="X" n="0191a23"/><lb ed="R111" n="0218b06"/>汝道甚么。其僧于是大悟于言下。昔亮座主参马 <lb ed="X" n="0191a24"/><lb ed="R111" n="0218b07"/>祖。祖问。汝称讲经。将何物讲。对曰。将心讲。祖曰。心 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0191b" n="0191b"/> <lb ed="X" n="0191b01"/><lb ed="R111" n="0218b08"/>如工伎儿。意如和伎者。如何讲得经。亮厉语曰。心 <lb ed="X" n="0191b02"/><lb ed="R111" n="0218b09"/>若讲不得。莫是虚空讲得么。祖曰。却是虚空讲得。 <lb ed="X" n="0191b03"/><lb ed="R111" n="0218b10"/>亮亦契悟。归谓其学徒曰。我自谓平生讲业。天下 <lb ed="X" n="0191b04"/><lb ed="R111" n="0218b11"/>无能过者。今日见开元老宿。一唾净尽。我从前见 <lb ed="X" n="0191b05"/><lb ed="R111" n="0218b12"/>解。皆欺诳汝。遂渡漳水。隐于西山。余尝作渔父词。 <lb ed="X" n="0191b06"/><lb ed="R111" n="0218b13"/>歌其标韵曰。讲处天花随玉麈。波心月在那能取。 <lb ed="X" n="0191b07"/><lb ed="R111" n="0218b14"/>旁舍老师偷指注。迴头觑。虚空特地能言语。归对 <lb ed="X" n="0191b08"/><lb ed="R111" n="0218b15"/>学徒重自诉。从前见解都欺汝。隔岸有山横暮雨。 <lb ed="X" n="0191b09"/><lb ed="R111" n="0218b16"/>翻然去。千巖万壑无寻处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191b10"/><lb ed="R111" n="0218b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0191b1001">洞山尊贵旨诀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191b11"/><lb ed="R111" n="0218b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0191b1101">传曰。雲居膺禅师曰。僧家发言吐气。须有来由。莫 <lb ed="X" n="0191b12"/><lb ed="R111" n="0219a01"/>将作等闲。这裡是甚么处所。争受容易。凡问个事。 <lb ed="X" n="0191b13"/><lb ed="R111" n="0219a02"/>也须识些子好恶。若不识尊卑良贱。不知触犯。信 <lb ed="X" n="0191b14"/><lb ed="R111" n="0219a03"/>口乱道。也无利益。幷驰行脚。到处觅相似语。所以 <lb ed="X" n="0191b15"/><lb ed="R111" n="0219a04"/>寻常向兄弟道。莫怪不相似。恐同学太多去。第一 <lb ed="X" n="0191b16"/><lb ed="R111" n="0219a05"/>莫将来。将来不相似。言语也须看首尾。八十翁翁 <lb ed="X" n="0191b17"/><lb ed="R111" n="0219a06"/>出场屋。不是小儿戏。不是因循底事。一言参差。即 <lb ed="X" n="0191b18"/><lb ed="R111" n="0219a07"/>千里万里。难为收摄。盖为学处容易。又曰。汝等诸 <lb ed="X" n="0191b19"/><lb ed="R111" n="0219a08"/>人。直饶学得<persName>佛</persName>边事。早是错用心了也。不见古人 <lb ed="X" n="0191b20"/><lb ed="R111" n="0219a09"/>讲得天花落･石点头。尙不干自<anchor xml:id="nkr_note_add_0191b2001" n="0191b2001"/><anchor xml:id="beg0191b2001" n="0191b2001"/>己<anchor xml:id="end0191b2001"/>事。自馀是甚么 <lb ed="X" n="0191b21"/><lb ed="R111" n="0219a10"/>闲。如今拟将有限身心。向无限中用。有甚么交涉。 <lb ed="X" n="0191b22"/><lb ed="R111" n="0219a11"/>如将方木逗于圆孔。多少譊讹。若无恁么事。饶汝 <lb ed="X" n="0191b23"/><lb ed="R111" n="0219a12"/>说得簇花簇锦。亦无用处。未離识情在。一切事须 <lb ed="X" n="0191b24"/><lb ed="R111" n="0219a13"/>向这裡及尽。始得无过。方得出身。若一毫发去不 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0191c" n="0191c"/> <lb ed="X" n="0191c01"/><lb ed="R111" n="0219a14"/>尽。即被尘累。岂况更多。差之毫厘。过犯山嶽。不见 <lb ed="X" n="0191c02"/><lb ed="R111" n="0219a15"/>古人道。学处不玄。尽是流俗。闺阁中物捨不得。俱 <lb ed="X" n="0191c03"/><lb ed="R111" n="0219a16"/>为渗漏。直须向这裡及取及去及来。幷尽一切事。 <lb ed="X" n="0191c04"/><lb ed="R111" n="0219a17"/>始得无过。如人头头上了。物物上通。只唤作了事 <lb ed="X" n="0191c05"/><lb ed="R111" n="0219a18"/>人。终不唤作尊贵。将知尊贵一路自别。便是世间 <lb ed="X" n="0191c06"/><lb ed="R111" n="0219b01"/>极重极贵物。不得将来向尊贵边。须知不可思议。 <lb ed="X" n="0191c07"/><lb ed="R111" n="0219b02"/>不当好心。所以古人道。犹如双镜。光光相对。光明 <lb ed="X" n="0191c08"/><lb ed="R111" n="0219b03"/>相照。更无亏盈。岂不是一般。犹唤作影像边事。如 <lb ed="X" n="0191c09"/><lb ed="R111" n="0219b04"/>日出照于世间。明朗是一半。那一半唤作甚么。如 <lb ed="X" n="0191c10"/><lb ed="R111" n="0219b05"/>今人未识得光影门头。户底粗浅底事。将作屋裡 <lb ed="X" n="0191c11"/><lb ed="R111" n="0219b06"/>事又争得。又曰。陞天底事。须对众扬却。十成底事。 <lb ed="X" n="0191c12"/><lb ed="R111" n="0219b07"/>对众丢却。掷地作金声。不得迴头顾著。自馀有什 <lb ed="X" n="0191c13"/><lb ed="R111" n="0219b08"/>么用处。不见二祖当时诗书博览。三藏圣教。如观 <lb ed="X" n="0191c14"/><lb ed="R111" n="0219b09"/>掌中。因甚么更求达摩安心。将知此门中事。不是 <lb ed="X" n="0191c15"/><lb ed="R111" n="0219b10"/>等闲。予味雲居之语。知尊贵之旨须自悟。噫。垂衣 <lb ed="X" n="0191c16"/><lb ed="R111" n="0219b11"/>裳而天下治者。尧舜也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191c17"/><lb ed="R111" n="0219b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0191c1701">圆觉经曰。<name role="" type="person">金刚藏菩萨</name>问<persName>世尊</persName>曰。若诸众生本来成 <lb ed="X" n="0191c18"/><lb ed="R111" n="0219b13"/><persName>佛</persName>。何故复有一切无明。若诸无明众生本有。何因缘 <lb ed="X" n="0191c19"/><lb ed="R111" n="0219b14"/>故。<persName>如来</persName>复说本来成<persName>佛</persName>。十方异生。本成<persName>佛</persName>道。後起无 <lb ed="X" n="0191c20"/><lb ed="R111" n="0219b15"/>明。一切<persName>如来</persName>何时复生一切烦恼。而<persName>世尊</persName>答曰。善男 <lb ed="X" n="0191c21"/><lb ed="R111" n="0219b16"/>子。一切世界。始终生灭。前後有无。聚散起止。念念相 <lb ed="X" n="0191c22"/><lb ed="R111" n="0219b17"/>续。循环往复。种种取捨。皆是轮迴。未出轮迴。而辨圆 <lb ed="X" n="0191c23"/><lb ed="R111" n="0219b18"/>觉。彼圆觉性。即同流转。若免轮迴。无有是处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0191c24"/><lb ed="R111" n="0220a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0191c2401">传曰。圭峰曰。此段義穷尽甚深疑念。故菩萨难意 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0192a" n="0192a"/> <lb ed="X" n="0192a01"/><lb ed="R111" n="0220a02"/>云。众生本<persName>佛</persName>。今既无明。十方<persName>如来</persName>後应烦恼。<persName>佛</persName>答 <lb ed="X" n="0192a02"/><lb ed="R111" n="0220a03"/>意云。即此分别。便是无明。故见圆觉。亦同流转。如 <lb ed="X" n="0192a03"/><lb ed="R111" n="0220a04"/>雲驶月运等。但一念不生。则前後际断。如翳差华 <lb ed="X" n="0192a04"/><lb ed="R111" n="0220a05"/>亡。众生即<persName>佛</persName>。人罕能知。知而寡信。信而尟解。解亦 <lb ed="X" n="0192a05"/><lb ed="R111" n="0220a06"/>难臻此境。翠巖真点<g ref="#CB05577">胸</g>好问僧。文殊是七<persName>佛</persName>之师。 <lb ed="X" n="0192a06"/><lb ed="R111" n="0220a07"/>因甚出女子定不得。罔明从下方来。因甚却出得 <lb ed="X" n="0192a07"/><lb ed="R111" n="0220a08"/>女子定。莫有能对者。独英邵武方其问时。以手掐 <lb ed="X" n="0192a08"/><lb ed="R111" n="0220a09"/>其膝而去。真笑曰。卖匙箸客未在。予以谓英邵武 <lb ed="X" n="0192a09"/><lb ed="R111" n="0220a10"/>可谓一念不生。前後际断者耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192a10"/><lb ed="R111" n="0220a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0192a1001">永明禅师。有僧问。以心为宗。禅门正脉。且心是名。以 <lb ed="X" n="0192a11"/><lb ed="R111" n="0220a12"/>何为体。答曰。近代以来。今时学者。多执文背旨。昧体 <lb ed="X" n="0192a12"/><lb ed="R111" n="0220a13"/>认名。认名忘体之人。岂穷实地。徇文迷旨之者。何契 <lb ed="X" n="0192a13"/><lb ed="R111" n="0220a14"/>道源。则心是名。以知为体。此是灵知。性自神解。不同 <lb ed="X" n="0192a14"/><lb ed="R111" n="0220a15"/>妄识。仗缘托境。作意而知。又不同太虚空廓。断灭无 <lb ed="X" n="0192a15"/><lb ed="R111" n="0220a16"/>知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192a16"/><lb ed="R111" n="0220a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0192a1601">传曰。肇论曰般若无知者。无有取相之知也。常人 <lb ed="X" n="0192a17"/><lb ed="R111" n="0220a18"/>皆谓般若是智。智则有知也。若有知。则有取著。若 <lb ed="X" n="0192a18"/><lb ed="R111" n="0220b01"/>有取著。则不契无生。今明般若真智。无相无缘。虽 <lb ed="X" n="0192a19"/><lb ed="R111" n="0220b02"/>鉴真谛。而不取相。故云无知也。故经云。圣心无知。 <lb ed="X" n="0192a20"/><lb ed="R111" n="0220b03"/>无所不知矣。又经云。真般若者。淸净如虚空。无知 <lb ed="X" n="0192a21"/><lb ed="R111" n="0220b04"/>无见。无作无缘。斯则知自无知矣。不待忘也。以此 <lb ed="X" n="0192a22"/><lb ed="R111" n="0220b05"/>知真知不落有无之境。是以诸<persName>佛</persName>有秘密。秘密之 <lb ed="X" n="0192a23"/><lb ed="R111" n="0220b06"/>教。祖师有默传。密付之宗。唯亲省而相应。非言诠 <lb ed="X" n="0192a24"/><lb ed="R111" n="0220b07"/>之表示。若明宗者。了然不昧。寂尔常知也。魏府元 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0192b" n="0192b"/> <lb ed="X" n="0192b01"/><lb ed="R111" n="0220b08"/>禅师曰。<persName>佛</persName>法在日用处･行住坐卧处･吃茶吃饭处･ <lb ed="X" n="0192b02"/><lb ed="R111" n="0220b09"/>语言相问处。所作所为。擧心动念。又却不是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192b03"/><lb ed="R111" n="0220b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0192b0301">临济四喝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192b04"/><lb ed="R111" n="0220b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0192b0401">传曰。金刚王剑。觌露堂堂。纔涉唇吻。即犯锋铓。锯 <lb ed="X" n="0192b05"/><lb ed="R111" n="0220b12"/>地狮子。本无窠臼。顾伫停機。即成渗漏。探竿影草。 <lb ed="X" n="0192b06"/><lb ed="R111" n="0220b13"/>不入院界。一点不来。贼身自败。有时一喝。不作一 <lb ed="X" n="0192b07"/><lb ed="R111" n="0220b14"/>喝用。<persName>佛</persName>法大有。只是牙痛。此四偈。予年三十五时 <lb ed="X" n="0192b08"/><lb ed="R111" n="0220b15"/>作。今五十二。偶阅旧书见之。于是喟然而歎。昔李 <lb ed="X" n="0192b09"/><lb ed="R111" n="0220b16"/>北海以能书名世。而世争师其笔法。北海笑曰。学 <lb ed="X" n="0192b10"/><lb ed="R111" n="0220b17"/>我者拙。似我者死。四偈有旨。的如学北海书而似 <lb ed="X" n="0192b11"/><lb ed="R111" n="0220b18"/>者耳。首山上堂曰。昔兴化和尙示众云。大众。兴化 <lb ed="X" n="0192b12"/><lb ed="R111" n="0221a01"/>放你诸人不得。不得如何若何。须是单刀直入。兴 <lb ed="X" n="0192b13"/><lb ed="R111" n="0221a02"/>化为你证據。时有旻德长老。出众礼拜。起便喝。兴 <lb ed="X" n="0192b14"/><lb ed="R111" n="0221a03"/>化亦喝。旻德又喝。兴化又喝。旻德便休。兴化乃曰。 <lb ed="X" n="0192b15"/><lb ed="R111" n="0221a04"/>适来若是别人。三十棒。一棒也较不得。何故。他旻 <lb ed="X" n="0192b16"/><lb ed="R111" n="0221a05"/>德会一喝不作一喝用。首山曰。看他兴化与么用。 <lb ed="X" n="0192b17"/><lb ed="R111" n="0221a06"/>为甚么放得他过。诸上座。且道甚么处是一喝不 <lb ed="X" n="0192b18"/><lb ed="R111" n="0221a07"/>作一喝用。前一喝。後一喝。且道那个是宾。那个是 <lb ed="X" n="0192b19"/><lb ed="R111" n="0221a08"/>主。虽然如是。亦须仔细。便下座。又曰。二俱有过。二 <lb ed="X" n="0192b20"/><lb ed="R111" n="0221a09"/>俱无过。予观首山。可谓临济･兴化的骨孙也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192b21"/><lb ed="R111" n="0221a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0192b2101">洞山五位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192b22"/><lb ed="R111" n="0221a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0192b2201">传曰。天下後世学者。多疑达摩所传之意。使可祖 <lb ed="X" n="0192b23"/><lb ed="R111" n="0221a12"/>自求其心且不可得。矧所谓洞上五位者耶。是不 <lb ed="X" n="0192b24"/><lb ed="R111" n="0221a13"/>达先圣之远略。所以防闲异道邪说之摩拂正法 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0192c" n="0192c"/> <lb ed="X" n="0192c01"/><lb ed="R111" n="0221a14"/>也。故特建法幢。意若曰有能通达其旨趣。受用其 <lb ed="X" n="0192c02"/><lb ed="R111" n="0221a15"/>法门。临機无疑。遇缘不退者。即吾法流。不然。非其 <lb ed="X" n="0192c03"/><lb ed="R111" n="0221a16"/>眷属。故有五偈。皆精妙秘奥。非上智大根莫能到 <lb ed="X" n="0192c04"/><lb ed="R111" n="0221a17"/>其境。今丛林闻其偈。如人闻其父之名。可闻而不 <lb ed="X" n="0192c05"/><lb ed="R111" n="0221a18"/>敢道。嗟乎异哉。其偈曰。正中偏。三更初夜月明前。 <lb ed="X" n="0192c06"/><lb ed="R111" n="0221b01"/>莫怪相逢不相识。隐隐犹怀昔日嫌。既曰不相识 <lb ed="X" n="0192c07"/><lb ed="R111" n="0221b02"/>而怀昔嫌。岂真然耶。偏中正。失晓老婆逢古镜。分 <lb ed="X" n="0192c08"/><lb ed="R111" n="0221b03"/>明觌面更无真。休更迷头犹认影。方认影耳。何谓 <lb ed="X" n="0192c09"/><lb ed="R111" n="0221b04"/>觌面无真乎。正中来。无中有路出尘埃。但能莫触 <lb ed="X" n="0192c10"/><lb ed="R111" n="0221b05"/>当今讳。也勝前朝断舌才。偏中至。两刃交锋莫迴 <lb ed="X" n="0192c11"/><lb ed="R111" n="0221b06"/>避。好手还同火裡莲。宛然自有冲天气。正中来。则 <lb ed="X" n="0192c12"/><lb ed="R111" n="0221b07"/>独倡而未和。偏中至。则宾主协和也。兼中到。不落 <lb ed="X" n="0192c13"/><lb ed="R111" n="0221b08"/>有无谁敢和。人人尽欲出常流。折合终归炭裡坐。 <lb ed="X" n="0192c14"/><lb ed="R111" n="0221b09"/>独此一位。没偏正之名。此其难和。盖所谓。出凡圣 <lb ed="X" n="0192c15"/><lb ed="R111" n="0221b10"/>路学。離心意识参。及尽无功虚玄妙道者也。然其 <lb ed="X" n="0192c16"/><lb ed="R111" n="0221b11"/>要。拟心动念。即迷宗失旨。故汾阳偈曰。五位参寻 <lb ed="X" n="0192c17"/><lb ed="R111" n="0221b12"/>切要知。纤毫纔动即差违。金刚透匣谁能会。唯有 <lb ed="X" n="0192c18"/><lb ed="R111" n="0221b13"/>那咤第一機。擧目便令三界净。振铃还许九天归。 <lb ed="X" n="0192c19"/><lb ed="R111" n="0221b14"/>正中妙挟通迴互。拟议锋铓失却威。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192c20"/><lb ed="R111" n="0221b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0192c2001">法花经安乐行品曰。菩萨行处。住忍辱地。柔和善顺。 <lb ed="X" n="0192c21"/><lb ed="R111" n="0221b16"/>而不猝暴。心亦不惊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0192c22"/><lb ed="R111" n="0221b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0192c2201">传曰。龙勝曰。忍为最妙。行者当作是念。我若以嗔 <lb ed="X" n="0192c23"/><lb ed="R111" n="0221b18"/>报彼。则为自害。又我先自有是罪。不得如意。要必 <lb ed="X" n="0192c24"/><lb ed="R111" n="0222a01"/>当偿。若于此人不受。馀亦害我。俱不得免。云何起 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0193a" n="0193a"/> <lb ed="X" n="0193a01"/><lb ed="R111" n="0222a02"/>嗔。又忍为磔磲。能莹诸功德。若人加恶。如猪揩金 <lb ed="X" n="0193a02"/><lb ed="R111" n="0222a03"/>山。益发其明。求<persName>佛</persName>道利众生之利器也。永嘉作证 <lb ed="X" n="0193a03"/><lb ed="R111" n="0222a04"/>道歌。叙六度而以忍为首。曰。从他谤。任他非。把火 <lb ed="X" n="0193a04"/><lb ed="R111" n="0222a05"/>烧天徒自疲。我闻恰似饮甘露。消融顿入不思议。 <lb ed="X" n="0193a05"/><lb ed="R111" n="0222a06"/>扬州建隆庆禅师有卓行。黄龙南公高弟也。为东 <lb ed="X" n="0193a06"/><lb ed="R111" n="0222a07"/>坡･少游･孙莘老･邹志完诸公所礼敬。有门弟子怀 <lb ed="X" n="0193a07"/><lb ed="R111" n="0222a08"/>奸。少丛林。为庆诃辱。不勝其忿。走白莘老･少游。曰。 <lb ed="X" n="0193a08"/><lb ed="R111" n="0222a09"/>诸公以建隆为有道者。然无奈其好欲。尝私一尼 <lb ed="X" n="0193a09"/><lb ed="R111" n="0222a10"/>童。知之否。诸公大惊。知其谤。因造其庐问之。庆笑 <lb ed="X" n="0193a10"/><lb ed="R111" n="0222a11"/>曰。实如所传。竟不复辨。人以为难。庆後殁。火化得 <lb ed="X" n="0193a11"/><lb ed="R111" n="0222a12"/>五色舍<anchor xml:id="nkr_note_add_0193a1101" n="0193a1101"/><anchor xml:id="beg0193a1101" n="0193a1101"/>利<anchor xml:id="end0193a1101"/>不勝数。其平生践履之明验如此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193a12"/><lb ed="R111" n="0222a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0193a1201">花严经曰。具足优婆夷。以忍波罗蜜中。具十波罗蜜。 <lb ed="X" n="0193a13"/><lb ed="R111" n="0222a14"/>以常能大捨。具檀波罗蜜。素服淸洁。名为持戒。披发 <lb ed="X" n="0193a14"/><lb ed="R111" n="0222a15"/>毁容。名之为忍。心常不与世心和合。名为精进。智悲 <lb ed="X" n="0193a15"/><lb ed="R111" n="0222a16"/>利俗。不与识俱。名之禅定。<anchor xml:id="nkr_note_add_0193a1501" n="0193a1501"/><anchor xml:id="beg0193a1501" n="0193a1501"/>已<anchor xml:id="end0193a1501"/>践<persName>佛</persName>果。出世妙慧。名为 <lb ed="X" n="0193a16"/><lb ed="R111" n="0222a17"/>智慧。常处生死。接引众生。又无女业。示受女身。明大 <lb ed="X" n="0193a17"/><lb ed="R111" n="0222a18"/>悲行。是名方便。常随大愿。六道济生。名之大愿。不畏 <lb ed="X" n="0193a18"/><lb ed="R111" n="0222b01"/>生死。常转法轮。名之为力。随智幻生。一切刹海。常施 <lb ed="X" n="0193a19"/><lb ed="R111" n="0222b02"/><persName>佛</persName>事。名之为智。具足如是十波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193a20"/><lb ed="R111" n="0222b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0193a2001">传曰。予于是十波罗蜜中。自观皆莫能行。独于心 <lb ed="X" n="0193a21"/><lb ed="R111" n="0222b04"/>常不与世心和合。敬奉教矣。以情观之。则予为沙 <lb ed="X" n="0193a22"/><lb ed="R111" n="0222b05"/>门。乃不遵<persName>佛</persName>语。与王公贵人游。竟坐极刑。远窜海 <lb ed="X" n="0193a23"/><lb ed="R111" n="0222b06"/>外。既幸生还。冠巾说法。若可愍笑。然予之志。盖求 <lb ed="X" n="0193a24"/><lb ed="R111" n="0222b07"/>出情法者。法既出情。则成败赞毁。道俗像服。皆吾 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0193b" n="0193b"/> <lb ed="X" n="0193b01"/><lb ed="R111" n="0222b08"/>精进之光也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0193b02"/> <lb ed="X" n="0193b03"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">No. 1235-B 雲巖宝镜三昧</cb:mulu><head>No. 1235-B <lb ed="X" n="0193b04"/><lb ed="R111" n="0222b09"/> 雲巖宝镜三昧</head> <lb ed="X" n="0193b05"/> <lb ed="X" n="0193b06"/><lb ed="R111" n="0222b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0193b0601">合古辙上。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b07"/><lb ed="R111" n="0222b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0193b0701">花严论曰。唯寂唯默。心造<persName>如来</persName>之样。不著不恋。入 <lb ed="X" n="0193b08"/><lb ed="R111" n="0222b12"/>道合法之辙<note place="inline">一云是路入法界之辙</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b09"/><lb ed="R111" n="0222b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0193b0901">如是之法。<persName>佛</persName>祖密付。汝今得之。其善保护。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b10"/><lb ed="R111" n="0222b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0193b1001">首标叙语。而为结语叮咛之词。何也。是古辙全提 <lb ed="X" n="0193b11"/><lb ed="R111" n="0222b15"/>时节。法花曰。如是妙法。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>时乃说之。如优 <lb ed="X" n="0193b12"/><lb ed="R111" n="0222b16"/>昙华时一现耳。舍利弗。汝等当信<persName>佛</persName>之所说。言不 <lb ed="X" n="0193b13"/><lb ed="R111" n="0222b17"/>虚妄。舍利弗慇勤三请。而<persName>世尊</persName>方许说之。及其渴 <lb ed="X" n="0193b14"/><lb ed="R111" n="0222b18"/>闻。便为结语。昔雲巖深得此意。洞山辞去时。问曰。 <lb ed="X" n="0193b15"/><lb ed="R111" n="0223a01"/>百年後。或有人问还邈得师真否。如何祗对。巖云。 <lb ed="X" n="0193b16"/><lb ed="R111" n="0223a02"/>但向伊道只这是。洞山沉吟。巖曰。价阇黎。承当这 <lb ed="X" n="0193b17"/><lb ed="R111" n="0223a03"/>个大事。直须仔细。洞山初无所言。後因过水睹影。 <lb ed="X" n="0193b18"/><lb ed="R111" n="0223a04"/>方始顿悟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b19"/><lb ed="R111" n="0223a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0193b1901">银盘盛雪。明月藏鹭。类之弗齐。混则知处。意不在言。 <lb ed="X" n="0193b20"/><lb ed="R111" n="0223a06"/>来機亦赴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193b21"/><lb ed="R111" n="0223a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0193b2101">雲门问僧。<persName>佛</persName>法还有长短也无。自代云。这个师僧 <lb ed="X" n="0193b22"/><lb ed="R111" n="0223a08"/>与么肥。那个师僧与么瘦。<name role="" type="person">莲花峰</name>问僧。<persName>佛</persName>法还有 <lb ed="X" n="0193b23"/><lb ed="R111" n="0223a09"/>彼此也无。自代云。那裡捣药。这裡向火。风穴问念 <lb ed="X" n="0193b24"/><lb ed="R111" n="0223a10"/>法花。如何是<persName>世尊</persName>不说说。念曰。动容扬古路。不堕 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0193c" n="0193c"/> <lb ed="X" n="0193c01"/><lb ed="R111" n="0223a11"/>悄然機。所以同安曰。枯木巖前蹉路多。行人到此 <lb ed="X" n="0193c02"/><lb ed="R111" n="0223a12"/>尽蹉跎者。以智眼多浊。不见古人不传之妙。巴陵 <lb ed="X" n="0193c03"/><lb ed="R111" n="0223a13"/>以三转语。酬雲门法乳之恩。非徒语也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c04"/><lb ed="R111" n="0223a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0193c0401">动成窠臼。差落顾伫。背触俱非。如大火聚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c05"/><lb ed="R111" n="0223a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0193c0501">巖头曰。不用思。搭著昏昏地。纔有所动。便成窠臼。 <lb ed="X" n="0193c06"/><lb ed="R111" n="0223a16"/>古人唤作贴体衣病。最难治也。洞山云。拟心蚤差。 <lb ed="X" n="0193c07"/><lb ed="R111" n="0223a17"/>况复有言耶。般若如火聚。触即被烧。背即非火。百 <lb ed="X" n="0193c08"/><lb ed="R111" n="0223a18"/>丈云。但两头捉汝不著。免苦乐相形。明暗相酬。譬 <lb ed="X" n="0193c09"/><lb ed="R111" n="0223b01"/>如卦兆。便被五行所管也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c10"/><lb ed="R111" n="0223b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0193c1001">但形文彩。即属染汚。夜<anchor xml:id="nkr_note_add_0193c1001" n="0193c1001"/><anchor xml:id="beg0193c1001" n="0193c1001"/>半正<anchor xml:id="end0193c1001"/>明。天晓不露。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c11"/><lb ed="R111" n="0223b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0193c1101">百丈曰。从来是个物。不要知渠･解渠･是渠･非渠。<anchor xml:id="nkr_note_add_0193c1101" n="0193c1101"/><anchor xml:id="beg0193c1101" n="0193c1101"/>但<anchor xml:id="end0193c1101"/> <lb ed="X" n="0193c12"/><lb ed="R111" n="0223b04"/>刈断两头句。刈断有无句。不无不有句。两头迹不 <lb ed="X" n="0193c13"/><lb ed="R111" n="0223b05"/>现。两头捉汝不著。不是欠少。不是具足。非凡非圣。 <lb ed="X" n="0193c14"/><lb ed="R111" n="0223b06"/>不明不暗。不是有知。不是无知。不是繫缚。不是解 <lb ed="X" n="0193c15"/><lb ed="R111" n="0223b07"/>脱。不是一切名目。何以问不以实语答。若为雕琢 <lb ed="X" n="0193c16"/><lb ed="R111" n="0223b08"/>得虚空为<persName>佛</persName>相貌。若为道虚空是靑黄赤白。所以 <lb ed="X" n="0193c17"/><lb ed="R111" n="0223b09"/>维摩云。法无有比。不可喩故。法身无为。不堕诸数 <lb ed="X" n="0193c18"/><lb ed="R111" n="0223b10"/>故。本无名目。谓之<persName>佛</persName>是染汚。谓之法是染汚。所以 <lb ed="X" n="0193c19"/><lb ed="R111" n="0223b11"/>让公云。说似一物即不中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c20"/><lb ed="R111" n="0223b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0193c2001">为物作则。用拔诸苦。虽非有为。不是无语。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0193c21"/><lb ed="R111" n="0223b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0193c2101">沩山云。实际理中。本无是法。所以不欣取著。为物 <lb ed="X" n="0193c22"/><lb ed="R111" n="0223b14"/>作则之时。要用便用。若于馀时。无一尘繫念。涅槃 <lb ed="X" n="0193c23"/><lb ed="R111" n="0223b15"/>经云。有所说者名有为法。<persName>如来</persName><persName>世尊</persName>非是有为。是 <lb ed="X" n="0193c24"/><lb ed="R111" n="0223b16"/>故无说。而药山又曰。第一不得绝却言语。他说个 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0194a" n="0194a"/> <lb ed="X" n="0194a01"/><lb ed="R111" n="0223b17"/>语。显个无语底。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a02"/><lb ed="R111" n="0223b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194a0201">如临宝镜。形影相睹。汝不是渠。渠正是汝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a03"/><lb ed="R111" n="0224a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194a0301">但言汝是染汚。故言汝不是渠。便尔休去。则成两 <lb ed="X" n="0194a04"/><lb ed="R111" n="0224a02"/>句。故又言渠正是汝。故成三句也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a05"/><lb ed="R111" n="0224a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194a0501">如世婴儿。五相完具。不去不来。不起不住。婆婆和和。 <lb ed="X" n="0194a06"/><lb ed="R111" n="0224a04"/>有句无句。终<anchor xml:id="nkr_note_orig_0194001" n="0194001"/>必得物。语未正故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a07"/><lb ed="R111" n="0224a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194a0701">涅槃经曰。云何名婴儿行。善男子。不能起住去来 <lb ed="X" n="0194a08"/><lb ed="R111" n="0224a06"/>语言。是名婴儿行。<persName>如来</persName>亦尔。不能起者。<persName>如来</persName>终不 <lb ed="X" n="0194a09"/><lb ed="R111" n="0224a07"/>起诸法相。不能住者。<persName>如来</persName>不著一切诸法。不能来 <lb ed="X" n="0194a10"/><lb ed="R111" n="0224a08"/>者。<persName>如来</persName>身行无有动摇。不能去者。<persName>如来</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0194a1001" n="0194a1001"/><anchor xml:id="beg0194a1001" n="0194a1001"/>已<anchor xml:id="end0194a1001"/>到大般 <lb ed="X" n="0194a11"/><lb ed="R111" n="0224a09"/>涅槃。不能语者。<persName>如来</persName>虽为一切众生演说诸法。实 <lb ed="X" n="0194a12"/><lb ed="R111" n="0224a10"/>无所说。何以故。有所说者名有为法。<persName>如来</persName><persName>世尊</persName>非 <lb ed="X" n="0194a13"/><lb ed="R111" n="0224a11"/>是有为。是故无说。又无语者。犹如婴儿言语未了。 <lb ed="X" n="0194a14"/><lb ed="R111" n="0224a12"/>虽复有语。实亦无语。<persName>如来</persName>亦尔。语未了者。即是秘 <lb ed="X" n="0194a15"/><lb ed="R111" n="0224a13"/>密。诸<persName>佛</persName>之言。虽有所说。众生不解。故名无语。又婴 <lb ed="X" n="0194a16"/><lb ed="R111" n="0224a14"/>儿者。名物不一。未知正语。虽名物不一未知正语。 <lb ed="X" n="0194a17"/><lb ed="R111" n="0224a15"/>非不因此而得识物。<persName>如来</persName>亦尔。一切众生方类各 <lb ed="X" n="0194a18"/><lb ed="R111" n="0224a16"/>异。所言不同。<persName>如来</persName>方便随而说之。亦令一切因而 <lb ed="X" n="0194a19"/><lb ed="R111" n="0224a17"/>得解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a20"/><lb ed="R111" n="0224a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194a2001">如离六爻。偏正迴互。叠而为三。变尽成五。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194a21"/><lb ed="R111" n="0224b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194a2101">离。南方之卦。火也。心之譬也。其爻六划。迴互成五 <lb ed="X" n="0194a22"/><lb ed="R111" n="0224b02"/>卦。褈叠成三卦。如䷝第二爻･三爻･四爻又成一 <lb ed="X" n="0194a23"/><lb ed="R111" n="0224b03"/>卦。巽也。☴第三爻･四爻･五爻又成一卦。兑也。☱此 <lb ed="X" n="0194a24"/><lb ed="R111" n="0224b04"/>之谓叠为三也。下巽上兑。又成一卦。大过也。䷛ <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0194b" n="0194b"/> <lb ed="X" n="0194b01"/><lb ed="R111" n="0224b05"/>下兑上巽。又成一卦。中孚也。䷼此之谓变成五 <lb ed="X" n="0194b02"/><lb ed="R111" n="0224b06"/>也。</p> <lb ed="X" n="0194b03"/><lb ed="R111" n="0224b07"/><p xml:id="pX63p0194b0301">正中来 偏中至 正中偏 偏中正 兼中到。</p> <lb ed="X" n="0194b04"/><lb ed="R111" n="0224b08"/><p xml:id="pX63p0194b0401">大过 中孚 巽 兑 重离。</p> <lb ed="X" n="0194b05"/><lb ed="R111" n="0224b09"/><p xml:id="pX63p0194b0501"><figure><graphic url="../figures/X/X63p0194_06.gif"/></figure></p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b06"/> <lb ed="X" n="0194b07"/><lb ed="R111" n="0224b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194b0701">如荎草味。如金刚杵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b08"/><lb ed="R111" n="0224b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194b0801">荎。五味子也。一草而具五味。金刚杵。首尾俱阔而 <lb ed="X" n="0194b09"/><lb ed="R111" n="0224b13"/>中狭。又首尾俱虚而中实。原先圣之意。以重离五 <lb ed="X" n="0194b10"/><lb ed="R111" n="0224b14"/>变三叠。世间法也。例婴儿不去･不来･不起･不住･不 <lb ed="X" n="0194b11"/><lb ed="R111" n="0224b15"/>能正语。出世间法也。于是方便建立五路三位。学 <lb ed="X" n="0194b12"/><lb ed="R111" n="0224b16"/>者思之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b13"/><lb ed="R111" n="0224b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194b1301">正中妙挟。敲唱双擧。通宗通涂。挟带挟路。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b14"/><lb ed="R111" n="0224b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194b1401">妙挟。语忌十成。双擧。语有淸浊。通宗。自受用三昧 <lb ed="X" n="0194b15"/><lb ed="R111" n="0225a01"/>機。不昧终始。通涂。他受用三昧。宾主音信相通。血 <lb ed="X" n="0194b16"/><lb ed="R111" n="0225a02"/>脉不断。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b17"/><lb ed="R111" n="0225a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194b1701">错然则吉。不可犯忤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b18"/><lb ed="R111" n="0225a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194b1801">此易离卦初爻之词。以火性上炎。当错然敬之。临 <lb ed="X" n="0194b19"/><lb ed="R111" n="0225a05"/>济云。如金刚王宝剑。其锋不可触也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b20"/><lb ed="R111" n="0225a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194b2001">同尘相下。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b21"/><lb ed="R111" n="0225a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194b2101">楞伽经曰。如楔出楔。本欲其離语。然必假语也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b22"/><lb ed="R111" n="0225a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194b2201">天真而妙。不属迷悟。因缘时节。寂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0194002" n="0194002"/>默昭著。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194b23"/><lb ed="R111" n="0225a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194b2301">南台偈曰。妙哉三下板。知识尽来参。既善知时节。 <lb ed="X" n="0194b24"/><lb ed="R111" n="0225a10"/>吾今不再三。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0194c" n="0194c"/> <lb ed="X" n="0194c01"/><lb ed="R111" n="0225a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194c0101">细入无间。大绝方所。毫忽之差。不应律吕。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c02"/><lb ed="R111" n="0225a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194c0201">如乐黄钟之管九寸。差一忽则音不应宫。故三祖 <lb ed="X" n="0194c03"/><lb ed="R111" n="0225a13"/>曰。毫<g ref="#CB12530">厘</g>有差。天地悬隔。赵州曰。一切但仍旧。方合 <lb ed="X" n="0194c04"/><lb ed="R111" n="0225a14"/>古辙。<name role="" type="person">莲花峰</name>亦曰。但能随处安闲。自然合他古辙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c05"/><lb ed="R111" n="0225a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194c0501">今有顿渐。缘立宗趣。宗趣分矣。即是规矩。宗通趣极。 <lb ed="X" n="0194c06"/><lb ed="R111" n="0225a16"/>真常流注。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c07"/><lb ed="R111" n="0225a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194c0701">圆觉经曰。一切众生。皆证圆觉。逢善知识。依彼所 <lb ed="X" n="0194c08"/><lb ed="R111" n="0225a18"/>作因地法行。尔时修习。便有顿渐。若遇<persName>如来</persName>无上 <lb ed="X" n="0194c09"/><lb ed="R111" n="0225b01"/>菩提正修行路。根无大小。皆成<persName>佛</persName>果。将知天真而 <lb ed="X" n="0194c10"/><lb ed="R111" n="0225b02"/>妙。不属迷悟。日用皆证。特以依师寻求修习。便成 <lb ed="X" n="0194c11"/><lb ed="R111" n="0225b03"/>顿渐。至其宗趣妙。极犹为理障。碍正知见。故名真 <lb ed="X" n="0194c12"/><lb ed="R111" n="0225b04"/>常流注。玄沙云。第一句纲宗。且自承当。现成具足。 <lb ed="X" n="0194c13"/><lb ed="R111" n="0225b05"/>尽十方世界更无他故。只是仁者。更教谁见谁闻。 <lb ed="X" n="0194c14"/><lb ed="R111" n="0225b06"/>都来只是汝心王所为。全成<name role="" type="person">不动<persName>佛</persName></name>。只欠自承当。 <lb ed="X" n="0194c15"/><lb ed="R111" n="0225b07"/>唤作开方便门。且要汝诸人信有一分真常流注。 <lb ed="X" n="0194c16"/><lb ed="R111" n="0225b08"/>亘古亘今。未有不是者。未有不非者。如此一句成 <lb ed="X" n="0194c17"/><lb ed="R111" n="0225b09"/>平等法。何以故。以言逐言。以理遣理。平常性相说 <lb ed="X" n="0194c18"/><lb ed="R111" n="0225b10"/>法度人。然犹明前不明後。未有出格之句。死在句 <lb ed="X" n="0194c19"/><lb ed="R111" n="0225b11"/>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c20"/><lb ed="R111" n="0225b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194c2001">外寂中摇。繫驹伏鼠。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c21"/><lb ed="R111" n="0225b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194c2101">驹系不忘驰。鼠伏偷心在耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c22"/><lb ed="R111" n="0225b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0194c2201">先圣悲之。为法檀度。随其顚倒。以缁为素。顚倒想灭。 <lb ed="X" n="0194c23"/><lb ed="R111" n="0225b15"/>肯心自许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0194c24"/><lb ed="R111" n="0225b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0194c2401">只此肯心。金锁玄路。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0195a" n="0195a"/> <lb ed="X" n="0195a01"/><lb ed="R111" n="0225b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0195a0101">要合古辙。请观前古。<persName>佛</persName>道垂成。十劫观树。如虎之缺。 <lb ed="X" n="0195a02"/><lb ed="R111" n="0225b18"/>如马之馵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a03"/><lb ed="R111" n="0226a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0195a0301">法花经曰。<persName>佛</persName>告诸比丘。大通智勝<persName>佛</persName>。寿五百四十 <lb ed="X" n="0195a04"/><lb ed="R111" n="0226a02"/>万亿那由他劫。其<persName>佛</persName>本坐道场。破魔军<anchor xml:id="nkr_note_add_0195a0401" n="0195a0401"/><anchor xml:id="beg0195a0401" n="0195a0401"/>已<anchor xml:id="end0195a0401"/>。垂得阿 <lb ed="X" n="0195a05"/><lb ed="R111" n="0226a03"/>耨多罗三藐三菩提。而诸<persName>佛</persName>法不现在前。如是一 <lb ed="X" n="0195a06"/><lb ed="R111" n="0226a04"/>小劫。乃至十小劫。结跏趺坐。身心不动。而诸<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0195a07"/><lb ed="R111" n="0226a05"/>犹不在前。尔时忉利诸天。先为彼<persName>佛</persName>于菩提树下 <lb ed="X" n="0195a08"/><lb ed="R111" n="0226a06"/>敷狮子座。高一由旬。<persName>佛</persName>于此座当得阿耨多罗三 <lb ed="X" n="0195a09"/><lb ed="R111" n="0226a07"/>藐三菩提。适坐此座。时诸梵天王雨众天花。面百 <lb ed="X" n="0195a10"/><lb ed="R111" n="0226a08"/>由旬。香风时来吹去萎花。更雨新者。如是不绝。满 <lb ed="X" n="0195a11"/><lb ed="R111" n="0226a09"/>十小劫供养于<persName>佛</persName>。乃至灭度。常雨此花。四王诸天。 <lb ed="X" n="0195a12"/><lb ed="R111" n="0226a10"/>为供养<persName>佛</persName>。常击天鼓。其馀诸天。作天伎乐。满十小 <lb ed="X" n="0195a13"/><lb ed="R111" n="0226a11"/>劫。至于灭度。亦复如是。诸比丘。大通智勝<persName>佛</persName>过十 <lb ed="X" n="0195a14"/><lb ed="R111" n="0226a12"/>小劫。诸<persName>佛</persName>之法乃现在前。成阿耨多罗三藐三菩 <lb ed="X" n="0195a15"/><lb ed="R111" n="0226a13"/>提。宴坐十小劫。谓之垂成。过十小劫。<persName>佛</persName>法方现前。 <lb ed="X" n="0195a16"/><lb ed="R111" n="0226a14"/><persName>如来</persName><persName>世尊</persName>之意深妙而著。曹山曰。劫者滞也。只为 <lb ed="X" n="0195a17"/><lb ed="R111" n="0226a15"/>未忘大果耳。虎一名李耳。凡虎食畜产不至耳。讳 <lb ed="X" n="0195a18"/><lb ed="R111" n="0226a16"/>其名也。然每食一人。耳辄一缺。馵者。马後左脚裡 <lb ed="X" n="0195a19"/><lb ed="R111" n="0226a17"/>有白点处。如虎之缺。言不敢触讳也。如马之馵。言 <lb ed="X" n="0195a20"/><lb ed="R111" n="0226a18"/>语忌十成也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a21"/><lb ed="R111" n="0226b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0195a2101">以有下劣。宝几珍御。以有惊异。黧奴白牯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a22"/><lb ed="R111" n="0226b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0195a2201">下劣。凡情也。惊异。圣情也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a23"/><lb ed="R111" n="0226b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0195a2301">羿以巧力。射中百步。箭锋相直。巧力何预。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195a24"/><lb ed="R111" n="0226b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0195a2401">射至百步。力也。射中百步。巧也。至箭锋相直。则非 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0195b" n="0195b"/> <lb ed="X" n="0195b01"/><lb ed="R111" n="0226b05"/>巧力所及。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b02"/><lb ed="R111" n="0226b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0195b0201">木人方歌。石儿起舞。非情识到。寧容思虑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b03"/><lb ed="R111" n="0226b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0195b0301">同安曰。万古碧潭空界月。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0195001" n="0195001"/>载三捞摝始应知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b04"/><lb ed="R111" n="0226b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0195b0401">臣奉于君。子顺于父。不顺非孝。不奉非辅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b05"/><lb ed="R111" n="0226b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0195b0501">香严曰。于此门。成孝義。贤子孙。密安置。洞山曰。此 <lb ed="X" n="0195b06"/><lb ed="R111" n="0226b10"/>事如节度使符印。一路不通。即是不奉于君。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b07"/><lb ed="R111" n="0226b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0195b0701">潜行密用。如愚若鲁。但能相续。名主中主。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0195b08"/><lb ed="R111" n="0226b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0195b0801">僧问洞山。如何是主中主。洞山云。汝自道取。僧云。 <lb ed="X" n="0195b09"/><lb ed="R111" n="0226b13"/>某道得只是客中主。请和尙道。山云。不辞向汝道。 <lb ed="X" n="0195b10"/><lb ed="R111" n="0226b14"/>相续也大难。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0195b11"/><lb ed="R111" n="0226b15"/> <lb ed="X" n="0195b12"/><lb ed="R111" n="0226b16"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>智证传<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0195b13"/> <lb ed="X" n="0195b14"/> <lb ed="X" n="0195b15"/> <lb ed="X" n="0195b16"/> <lb ed="X" n="0195b17"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1235-C</cb:mulu><head>No. 1235-C</head> <lb ed="X" n="0195b18"/> <lb ed="X" n="0195b19"/><lb ed="R111" n="0227a01"/><p xml:id="pX63p0195b1901">昔人有言切忌说破。而此书挑刮示人。无复遗意。吁。 <lb ed="X" n="0195b20"/><lb ed="R111" n="0227a02"/>可怪也。罢参禅伯。以此书为文字教禅而见诋。新学 <lb ed="X" n="0195b21"/><lb ed="R111" n="0227a03"/>後进。以此书漏泄<anchor xml:id="nkr_note_add_0195b2101" n="0195b2101"/><anchor xml:id="beg0195b2101" n="0195b2101"/>己<anchor xml:id="end0195b2101"/>解而见憎。孔子作春秋曰。知我 <lb ed="X" n="0195b22"/><lb ed="R111" n="0227a04"/>者其唯春秋乎。罪我者其唯春秋乎。嗟哉。犹未若此 <lb ed="X" n="0195b23"/><lb ed="R111" n="0227a05"/>书有罪之者。而无知之者也。顷辛丑岁。余在长沙。与 <lb ed="X" n="0195b24"/><lb ed="R111" n="0227a06"/>觉笵相从弥年。其人品问学。道业知识。皆超妙卓绝。 <pb ed="X" xml:id="X63.1235.0195c" n="0195c"/> <lb ed="X" n="0195c01"/><lb ed="R111" n="0227a07"/>过人远甚。喜与贤士大夫文人游。横口所言。横心所 <lb ed="X" n="0195c02"/><lb ed="R111" n="0227a08"/>念。风驶雲腾。泉涌河决。不足喩其快也。以此屡萦祸 <lb ed="X" n="0195c03"/><lb ed="R111" n="0227a09"/>谴。略不介意。视一死不足以惊惧之者。守此以殁。不 <lb ed="X" n="0195c04"/><lb ed="R111" n="0227a10"/>少变节。大抵高者忌其异己。下者耻其不逮。阽于死 <lb ed="X" n="0195c05"/><lb ed="R111" n="0227a11"/>亡。不足以偿人意。暗黩百出。而觉笵无纤毫之失。奉 <lb ed="X" n="0195c06"/><lb ed="R111" n="0227a12"/>戒淸净。世无知者。今此书复出于殁後。窃度此意。盖 <lb ed="X" n="0195c07"/><lb ed="R111" n="0227a13"/>慈心仁勇。愍後生之无知。邪说之害道。犯昔人之所 <lb ed="X" n="0195c08"/><lb ed="R111" n="0227a14"/>切忌。而详言之者也。寧使我得罪于先达。获谤于後 <lb ed="X" n="0195c09"/><lb ed="R111" n="0227a15"/>来。而必欲使汝曹闻之。于<persName>佛</persName>法中。与救鸽饲虎等。于 <lb ed="X" n="0195c10"/><lb ed="R111" n="0227a16"/>世法中。程婴･公孙杵臼･贯高･田光之用心也。呜呼。贤 <lb ed="X" n="0195c11"/><lb ed="R111" n="0227a17"/>哉。</p> <lb ed="X" n="0195c12"/><lb ed="R111" n="0227a18"/><p xml:id="pX63p0195c1201">绍兴四年九月晦日阐提居士许顗彦周後序</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0170b1901" to="#end0170b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0170c1601" to="#end0170c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0171b0301" to="#end0171b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">酵</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB06018">馞</g></rdg></app> <app from="#beg0171b0501" to="#end0171b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">酵</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB06018">馞</g></rdg></app> <app from="#beg0171c0401" to="#end0171c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0171c0701" to="#end0171c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0171c1801" to="#end0171c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172a1201" to="#end0172a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0172a1301" to="#end0172a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0172a1801" to="#end0172a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172b1201" to="#end0172b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172c0301" to="#end0172c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0172c0302" to="#end0172c0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0173a0701" to="#end0173a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">歊</lem><rdg wit="#wit.orig">敲</rdg></app> <app from="#beg0173a0801" to="#end0173a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">歊</lem><rdg wit="#wit.orig">敲</rdg></app> <app from="#beg0173a0901" to="#end0173a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0174c1301" to="#end0174c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0175a1901" to="#end0175a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0175b1201" to="#end0175b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0176b1201" to="#end0176b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0176c1301" to="#end0176c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0176c1302" to="#end0176c1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0177a0201" to="#end0177a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0177a1601" to="#end0177a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0177b1901" to="#end0177b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178a1001" to="#end0178a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178b0101" to="#end0178b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178b1301" to="#end0178b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178b1701" to="#end0178b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178b1801" to="#end0178b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178b1901" to="#end0178b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0178b2101" to="#end0178b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">善</lem><rdg wit="#wit.orig">喜</rdg></app> <app from="#beg0179b0101" to="#end0179b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0181b0201" to="#end0181b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0181b0401" to="#end0181b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0181b0901" to="#end0181b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0181b1001" to="#end0181b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0181c1701" to="#end0181c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182b0401" to="#end0182b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182b2401" to="#end0182b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0182c1801" to="#end0182c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0182c1802" to="#end0182c1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0183c1001" to="#end0183c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0184c1401" to="#end0184c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">物</lem><rdg wit="#wit.orig"><persName>佛</persName></rdg></app> <app from="#beg0184c2201" to="#end0184c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0184c2401" to="#end0184c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185a0101" to="#end0185a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185a0201" to="#end0185a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185a0301" to="#end0185a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185a0401" to="#end0185a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185a0501" to="#end0185a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">咀</lem><rdg wit="#wit.orig">呾</rdg></app> <app from="#beg0185a0801" to="#end0185a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">咀</lem><rdg wit="#wit.orig">呾</rdg></app> <app from="#beg0185b0401" to="#end0185b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0185b0901" to="#end0185b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0186b2301" to="#end0186b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">冤</lem><rdg wit="#wit.orig">冕</rdg></app> <app from="#beg0186c1501" to="#end0186c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0187a1701" to="#end0187a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">捔<note type="cf1">T50n2042_p0129c18</note><note type="cf2">T53n2122_p0488c10</note></lem><rdg wit="#wit.orig">粗</rdg></app> <app from="#beg0187c0101" to="#end0187c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0188a2101" to="#end0188a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0189b2301" to="#end0189b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0189c2101" to="#end0189c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">洛</lem><rdg wit="#wit.orig">洺</rdg></app> <app from="#beg0191b2001" to="#end0191b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0193a1101" to="#end0193a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">利</lem><rdg wit="#wit.orig">刹</rdg></app> <app from="#beg0193a1501" to="#end0193a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0193c1001" to="#end0193c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">半正</lem><rdg wit="#wit.orig">正半</rdg></app> <app from="#beg0193c1101" to="#end0193c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0194a1001" to="#end0194a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0195a0401" to="#end0195a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0195b2101" to="#end0195b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0171001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0171001">轻疑经</note> <note n="0194001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0194001">必或作不</note> <note n="0194002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0194002">默或作然</note> <note n="0195001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0195001">载通再欤</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0170b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0170b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0170c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0170c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0171b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0171b0301">酵【CB】，<g ref="#CB06018">馞</g>【卍续】</note> <note n="0171b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0171b0501">酵【CB】，<g ref="#CB06018">馞</g>【卍续】</note> <note n="0171c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0171c0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0171c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0171c0701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0171c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0171c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172a1201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0172a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172a1301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0172a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0172c0302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0172c0302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0173a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173a0701">歊【CB】，敲【卍续】</note> <note n="0173a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173a0801">歊【CB】，敲【卍续】</note> <note n="0173a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0173a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0174c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0174c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0175a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0175b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0175b1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0176b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0176b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0176c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0176c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0176c1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0176c1302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0177a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0177a0201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0177a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0177a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0177b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0177b1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0178a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0178b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0178b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0178b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0178b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0178b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0178b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0178b2101">善【CB】，喜【卍续】</note> <note n="0179b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0179b0101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0181b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b0201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0181b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0181b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b0901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0181b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181b1001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0181c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0181c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0182c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1801">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0182c1802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0182c1802">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0183c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0183c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0184c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184c1401">物【CB】，<persName>佛</persName>【卍续】</note> <note n="0184c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0184c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0184c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185a0501">咀【CB】，呾【卍续】</note> <note n="0185a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185a0801">咀【CB】，呾【卍续】</note> <note n="0185b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0185b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0185b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0186b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186b2301">冤【CB】，冕【卍续】</note> <note n="0186c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0186c1501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0187a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0187a1701">捔【CB】，粗【卍续】</note> <note n="0187c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0187c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0188a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0188a2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0189b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0189b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0189c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0189c2101">洛【CB】，洺【卍续】</note> <note n="0191b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0191b2001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0193a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193a1101">利【CB】，刹【卍续】</note> <note n="0193a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0193c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193c1001">半正【CB】，正半【卍续】</note> <note n="0193c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0193c1101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0194a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0194a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0195a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0195a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0195b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0195b2101">己【CB】，已【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>